- Hàn Mặc Tử tên thật là Nguyễn Trọng Trí (1912 – 1940).

- Ông là một trong những nhà thơ có sức sáng tạo mạnh mẽ nhất trong phong trào Thơ mới.

- Thơ Hàn Mặc Tử tinh khôi đồng thời cũng kì dị, bí ẩn và đầy phức tạp.

- Tác phẩm tiêu biểu: Gái quê (1936), Thơ điên (1938), Chơi giữa mùa trăng (1939),...

- Bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ được sáng tác năm 1938, in trong tập Thơ điên (Đau thương).

- Được gợi cảm hứng từ mối tình với một cô gái vốn quê ở Vĩ Dạ.
- Ý nghĩa nhan đề:
+ “Đây” là một từ chỉ sự hiện diện cụ thể, ở vị trí gần → Vĩ Dạ - nơi có cô gái Huế sẽ luôn ở trong trái tim và trí nhớ của tác giả.

+ “thôn Vĩ Dạ” là một địa danh cụ thể ở Huế. “Vĩ Dạ”: ban đầu là Vi Dã, đọc chạy âm thành Vĩ Dạ, có ý nghĩa là “cánh đồng lau sậy”.

- Bố cục: 3 phần

+ Khổ 1: Cảnh ban mai ở thôn Vĩ Dạ và nỗi lòng của thi nhân

+ Khổ 2: Hoài niệm về cảnh sông nước trong đêm trăng và nỗi buồn chia li, cô lẻ của thi nhân.

+ Khổ 3: Nỗi niềm mơ tưởng, hoài nghi và khát khao hòa nhập với cõi người của thi nhân.

+Câu hỏi tu từ: câu hỏi, lời trách móc, lời mời
+ “về chơi”: sự gắn bó, thân thiết
- “Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên” 

+ Điệp từ “nắng”: nhấn mạnh cái nắng buổi sáng
+ “hàng cau”: nét đặc trưng của Huế
- “Vườn ai mướt quá xanh như ngọc”
+ “mướt quá”: trạng thái bất ngờ trước sự tốt tươi, xanh mơn mởn của khu vườn
+ “xanh như ngọc” → so sánh
- “Lá trúc che ngang mặt chữ điền”
+ gợi vẻ đẹp kín đáo, duyên dáng
=> Thiên nhiên và con người thôn Vĩ hài hòa trong vẻ đẹp kín đáo, dịu dàng → vẻ đẹp ẩn hiện trong hoài niệm của tác giả. => Thể hiện nỗi nhớ nhung, tiếc nuối, khát khao được trở về nơi chốn ấy.

+ “hàng cau”: nét đặc trưng của nhà vườn ở Huế, đón những ánh nắng đầu tiên
- “Vườn ai mướt quá xanh như ngọc”
+ Đại từ phiếm chỉ “ai”: chủ nhân của khu vườn
+ “mướt quá” : màu xanh non, mượt mà, mỡ màng của khu vườn được chăm sóc cẩn thận → Bất ngờ trước sự trù phú, xanh tươi tốt của vườn tược
+ “xanh như ngọc” → so sánh, “ngọc” này vừa là màu xanh vừa độ bóng, lấp lánh

=> Vẻ đẹp tươi tốt, đầy sức sống ở thôn Vĩ
- “Lá trúc che ngang mặt chữ điền”
+ “lá trúc”: bản chất mềm mại.

+ “lá trúc che ngang” → đẹp thanh tú, kín đáo, duyên dáng.

+ “mặt chữ điền” → nét ngay thẳng, cương trực, phúc hậu.

+ Liên hệ ca dao, trong ca dao cũng nhắc về mặt chữ điền:
“Mặt má bầu ngó lâu muốn chửi

Hay:

Có câu nhân nghĩa, có lời thủy chung"
=> Thiên nhiên và con người thôn Vĩ hài hòa trong vẻ đẹp kín đáo, dịu dàng → vẻ đẹp ẩn hiện trong hoài niệm của tác giả.

=> Đằng sau bức tranh phong cảnh là tâm hồn nhạy cảm, yêu thiên nhiên, con người, nỗi băn khoăn, day dứt.

+Nhân hóa “Dòng nước buồn thiu”→ nỗi buồn trong lòng thi nhân → nỗi buồn thấm sâu vào cảnh vật 
+“lay”: chuyển động nhẹ nhàng  
- “Thuyền ai đậu bến sông trăng đó”

+ “trăng”: người bạn tri âm, tri kỉ của nhà thơ
+ “kịp”: sự hối thúc, gấp gáp

+ Câu hỏi tu từ: cảm giác lo âu, gấp rút.
=> Cảnh đêm buồn, vắng lặng, đầy hư ảo thể hiện nỗi lòng của thi nhân - một con người nhạy cảm, luôn khát khao yêu thương và hòa nhập với cuộc đời với con người đồng thời cũng yêu cuộc sống đến mãnh liệt.

+ “gió” “mây” chia lìa: nhịp thơ 4/3, gió >< mây + phép điệp: gió đóng khung gió, mây đóng khung mây → gió, mây chia lìa → nỗi buồn vì sự chia li

+Nhân hóa “Dòng nước buồn thiu”→ dòng nước sông Hương lững lờ trôi, nỗi buồn trong lòng con người → nỗi buồn thấm sâu vào cảnh vật.

+ Nhân hóa + “lay”: chuyển động nhẹ nhàng  + Nhịp thơ chậm rãi  + màu hoa bắp trầm buồn → Cảnh đẹp mà buồn nhấn mạnh tâm trạng nhà thơ: nỗi buồn, cô đơn, mặc cảm.

+ “Sông trăng”: dòng sông tràn ngập ánh trăng → dòng sông cõi mộng.

+ “trăng”: người bạn tri âm, tri kỉ. Liên hệ thêm thơ Hàn Mặc Tử có hình ảnh trăng:

Hay 

(Trích “Trăng vàng trăng ngọc”)

+ “kịp”: sự hối thúc, gấp gáp → dự cảm về khoảng thời gian còn lại ngắn ngủi.

+ Câu hỏi tu từ: cảm giác lo âu, gấp rút.

=> Hình ảnh thơ độc “bến sông trăng”, “thuyền chở trăng” đáo, thi vị, giàu sức gợi. Cảnh đêm buồn, vắng lặng, đầy hư ảo → cảm giác lo sợ, hoài nghi, khắc khoải trong lòng thi nhân cùng nỗi khao khát được hòa nhập với thiên nhiên và con người → Yêu cuộc sống mãnh liệt.