2.     Làm thế nào để có chân dung người làm nghề?

3.     Làm thế nào để xác định thời gian các năng lực?

4.     Làm thế nào để có sơ đồ lĩnh hội năng lực?

5.     Ai là người tham gia xây dựng chuẩn năng lực?

TÀI LIỆU HỖ TRỢ: TL1 _ 6 QUYỂN HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC

                                                - Quyển 1, 2

Làm thế nào để có chân dung Thị trường lao động. 

Khảo sát điều kiện hành nghề, điều kiện làm việc, mô tả về nghề, số lượng người làm việc 

Làm thế nào để có chân dung người làm nghề? 

Phân tích nghề, Nhiệm vụ và thao tác kỹ thuật của nghề, các nhiệm vụ năng lực và thao tác, có kiến thức, kỹ năng và thái độ 

Làm thế nào Xác định thời gian các năng lực? 

Khảo sát điều kiện làm việc, thời gian làm việc thực tế 

Làm thế nào Có sơ đồ lĩnh hội năng lực? 

Phân tích nghề và liệt kê kịch bản đào tạo trong nghề, từ đó vẽ sơ đồ lĩnh hội năng lực. 

Ai là người tham gia chuẩn năng lực? 

Thầy cô, chuyên gia, người lao động của nghề tham gia xây dựng 

-         Nghiên cứu thị trường lao động: Thực hiện khảo sát các đối tượng chủ trang trại, chủ DN có liên quan đến lĩnh vực CN-TY

2.     Làm thế nào để có chân dung người làm nghề?

-         Phân tích nghề thông qua tổ chức hội thảo cán bộ thú y, chủ trang trại, chủ DN có liên quan đến lĩnh vực CN-TY

3.     Làm thế nào để xác định thời gian các năng lực?

-         Thảo luận chuyên gia theo nhóm 

4.     Làm thế nào để có sơ đồ lĩnh hội năng lực?

-         Các chuyên gia sư phạm xây dựng bảng dự thảo sơ đồ lĩnh hội năng lực (ma trận năng lực) 

5.     Ai là người tham gia xây dựng chuẩn năng lực?

-         Cán bộ thú y, chủ trang trại, chủ DN có liên quan đến lĩnh vực CN-TY

Năng lực chung là năng lực tương ứng với các hoạt động rộng hơn các nhiệm vụ nhưng cũng góp phần thực hiện nhiệm vụ. Các hoạt động này yêu cầu có quá trình học tập cơ bản và chung cho nhiều năng lực đặc thù và có thể được áp dụng trong nhiều tình huống làm việc khác nhau.

Các thành tố năng lực mô tả năng lực dưới dạng các ứng xử đặc biệt, giới hạn ở những dữ liệu cần thiết thể hiện năng lực đó. Các thành tố năng lực có thể được định nghĩa theo hai cách: (1) chúng xác định các giai đoạn lớn của việc triển khai năng lực hoặc (2) chúng mô tả các sản phẩm chính hay kết quả chính. Việc lựa chọn dựa trên tính chất của năng lực, với mục đích là mô tả năng lực bằng cách nào hiệu quả nhất và có tính đại diện nhất đối với việc triển khai năng lực trên thị trường lao động.

Ví dụ: Chẩn đoán đúng 

- Thực hiện đúng kế hoạch, quy trình

 - Chọn đúng sản phẩm 

- Chọn dụng cụ và thiết bị phù hợp 

- Sử dụng hiệu quả dụng cụ và thiết bị 

- Tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn

Năng lực đặc thù là năng lực gắn trực tiếp với việc thực hiện nhiệm vụ và phát triển hài hòa trong bối cảnh lao động. Năng lực đặc thù hướng đến các khía cạnh cụ thể, thực tế, có giới hạn và gắn liền với thực hành nghề.

Chẳng hạn bổ sung năng lực tìm việc, chuẩn bị sơ yếu lý lịch và thực hiện phỏng vấn tuyển dụng. Cuối cùng, trong một số trường hợp mà lao động độc lập là quan trọng, hoặc trong trường hợp việc làm tồn tại chủ yếu ở khu vực phi chính thức, thì có thể bổ sung thêm những năng lực thuộc lĩnh vực tạo dựng doanh nghiệp, đặc biệt trong tương quan với việc thành lập và quản lý các doanh nghiệp nhỏ.

Các điểm mốc là những dấu hiệu về phạm vi và giới hạn của tri thức gắn với năng lực, thểhiện hoặc phạm vi áp dụng của tri thức hoặc mức độ phức tạp cần có trong những tình huống học tập hoặc nội dung cần thực hiện tùy thuộc vào tri thức đã xác định.

Đối với năng lực thểhiện qua hành vi, phiếu đánh giá nêu tỷtrọng của năng lực gắn với các tiêu chí đánh giá, còn đối với năng lực thể hiện qua tình huống, phiếu đánh giá nêu các tiêu chí thành tựu bắt buộc và số lượng tiêu chí phải đạt

Năng lực thể hiện qua hành vi được chọn trong các tiêu chí thành tựu chung nêu trong chuẩn đào tạo. (Xem tài liệu hướng dẫn 3). Có nhiều tiêu chí thành tựu chung cho hai hoặc nhiều năng lực thể hiện bằng hành vi. Nếu được xem là quan trọng, các tiêu chí này có thể được sử dụng trong tiến trình đánh giá chung.

Năng lực thể hiện qua hành vi có nghĩa là người học có khả năng thực hiện một sốcông việc được chọn lọc hoặc chế tạo những sản phẩm mang tính đại diện cho nghề nghiệp. Ví dụ, khi đánh giá, người học phải tiến hành sửa chữa cụ thể thay vì trả lời một bảng câu hỏi về sửa chữa (huy động mọi nguồn lực để hành động).

Đối với năng lực thể hiện qua hành vi, có thểsử dụng hai hình thức thi để đánh giá tổng kết: thi thực hành và thi kiến thức thực hành.

Các chỉ số là sự thể hiện các khía cạnh của một năng lực hoặc các góc độ cần đánh giá.

Chỉ số là tiêu chí đánh giá được chọn lọc trong các tiêu chí thành tựu nếu là năng lực thể hiện qua hành vi, hoặc là tiêu chí tham gia nếu là năng lực thể hiện qua tình huống.

Năng lực thể hiện qua tình huống là một quá trình trong đó một cá nhân thực hiện hoạt động nhằm phát triển bản thân và nghềnghiệp. Do đó năng lực thể hiện qua tình huống mang đến một yếu tố mềm dẻo cho phép xem xét tốt hơn những mối quan ngại lớn, trong khi thểhiện năng lực qua ứng xử thì khó có thểkhoanh vùng chúng. Năng lực thể hiện qua tình huống cũng góp phần tăng cường mở rộng về mặt sư phạm.

Cần nhắc lại là trong đào tạo nghề, một năng
lực là “một sự tập hợp hay một tập hợp
thống nhất kiến thức kỹ năng và thái độ
cho phép thực hiện thành công một hành
động hoặc một tập hợp hành động như
một nhiệm vụ hay một hoạt động lao
động

 

Năng lực đặc thù gắn chặt với một hay nhiều
 nhiệm vụ của nghề. Các yếu tố xác định ban
 đầu chủ yếu được tạo nên từ những thông tin
 thu thập được trong quá trình Phân tích nghề.
 Mặc dù không có phương pháp chính thức
 nào để tiến hành xác định các năng lực đặc
 thù, cách thông dụng nhất vẫn là trước hết
 diễn đạt các nhiệm vụ, bởi vì thông thường
 các năng lực đặc thù vay mượn một số đặc
 trưng của các nhiệm vụ. Quả thật, chúng
 tương ứng với những khía cạnh có ý nghĩa
 của nghề, mô tả các kết quả lao động và góp
 phần xác định ranh giới những trách nhiệm
 chính của chuyên g

điểm mốc là những dấu hiệu về phạm vi
 và giới hạn của tri thức gắn với năng lực, thể
 hiện hoặc phạm vi áp dụng của tri thức hoặc
 mức độ phức tạp cần có trong những tình
 huống học tập hoặc nội dung cần thực hiện tùy
 thuộc vào tri thức đã xác định.

Trong hai mục nhỏ ở trên, chúng ta đã tập
 trung vào những khác biệt của chúng, ở
mục này chúng ta sẽ xem xét các đặc điểm
 chung của chúng, mà nhóm tác giả sử dụng
 như những điểm mốc trong suốt quá trình
 xác định năng lực. Mặc dù được trình bày
 sau các phương pháp xác định các năng lực
 đặc thù và chung, thông tin này vẫn phải
 được xem xét trong suốt quá trình.

 

1.    Năng lực thể hiện qua hành vi là gì?

Tài liệu 2

Năng lực được xác định dựa trên ứng xử là
 thông dụng nhất trong các bộ chuẩn đào
tạo. Năng lực này chiếm ưu thế bởi nó cho
phép phân định rõ ràng các kết quả đạt
được so với sự mong đợi khi kết thúc đào
tạo, vốn hoàn toàn giống nhau đối với tất
cả các người học

Năng lực thể hiện qua ứng xử được áp dụng
 nhất là cho những quá trình học dễ xác định
 ranh giới mà người ta có được những dữ liệu
 khách quan. Trong đào tạo nghề, kỹ thuật này
 được áp dụng đặc biệt tốt khi xác định những
 năng lực liên quan đến các nhiệm vụ hay sản
 phẩm đặc trưng của một ngành nghề.
 Nó cho phép thể hiện một năng lực dựa trên
 các hoạt động quan sát được và các kết quả
 đo lường được, cũng như cho phép xác định
 ngay ở giai đoạn đầu những hoạt động và kết
 quả sau này sẽ là cơ sở để kiểm chứng xem
 người học đã lĩnh hội được năng lực chưa.

 

2.    Chỉ số là gì?

 

Phiếu đánh giá

Phiếu đánh giá là tài liệu ghi kết quả chính
 thức. Phiếu đánh giá sử dụng lại các chỉ số
 và tiêu chí đánh giá trong các bảng đặc tính
 kỹ thuật và nếu cần, thể hiện các chỉ số và
 tiêu chí đánh giá rõ hơn bằng các yếu tố cần
 quan sát. Phiếu đánh giá cũng có thể nêu các
 mức độ chấp nhận được và những yêu cầu
 liên quan đến một tiêu chí đánh giá. Phiếu
 cũng nêu tỷ trọng giữa các tiêu chí đánh giá
 hoặc các yêu cầu so với ngưỡng đạt để đánh
 giá năng lực thể hiện qua hành vi.

 

Ví dụ: CÁC BƯỚC SOẠN THẢO BÀI THI

Phiếu đánh giá là một gợi ý, trừ các đề mục lấy
 từ các bảng đặc tính kỹ thuật là bắt buộc.
 Trong mẫu được cung cấp, phải:
 * ghi thông tin chung: tên gọi, mã số và thứ
 tự của năng lực
 * nêu lại các chỉ số và tiêu chí lấy từ các
 bảng đặc tính kỹ thuật. Các chỉ số viết hoa
 và được đánh số 1, 2, 3 v.v, còn các tiêu chí
đánh giá thì viết thường và đánh số 1.1, 2.1,
 3.1, 3.2,

Bước ba: Xác định chỉ số TRANG 275
Tất cả các thành phần năng lực được thể
hiện bằng những khía cạnh quan sát được
và đo lường được hoặc bằng những góc độ
phải đánh giá gọi là chỉ số. Trong tất cả các
chỉ số xuất phát từ một thành phần năng lực,
cần ưu tiên cho chỉ số hoặc những chỉ số
cho phép suy diễn rằng người học đã hình
thành năng lực. Đối với một thành phần
năng lực, có thể xác định ít nhất hai chỉ số.
Thực tế nghề nghiệp phải là một yếu tố quan
trọng quyết định chọn lựa chỉ số nào.

.Mục đích đánh giá 

.Các loại đánh giá 

.Đặc điểm đánh giá 

.Cách đánh giá điểm 

.Ngưỡng đạt
TL1 _ QUYỂN 5

2. Thầy cô hãy trình bày mối liên hệ giữa chuẩn năng lực, chuẩn đào tạo và chuẩn đánh giá thông qua 1 ví dụ minh họa.
BỘ CHUẨN NL + ĐT + ĐG

Khái niệm năng lực

Năng lực được định nghĩa là khả năng hành động, thành công và tiến bộ cho phép thực hiện tốt các công việc, hoạt động nghề nghiệp hoặc hoạt động đời thường, khả năng này được xây dựng trên cơ sở một tập hợp tri thức có tổ chức : kiến thức và kỹ năng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, chiến lược, nhận thức, thái độ, v.v.

 

Sử dụng việc đánh giá cho các mục tiêu sư phạm giúp điều chỉnh quá trình giảng dạy nhằm giúp sinh viên tiến bộ trong học tập và nắm lại hoặc đào sâu phần kiến thức chưa vững, kiến thức này cần thiết cho tiến trình đào tạo tiếp theo, đây là dạng đánh giá hỗ trợ quá trình học tập (đánh giá đào tạo).

Đánh giá hỗ trợ quá trình học tập được tích hợp vào quá trình học tập và được thực hiện hàng ngày. Quá trình đánh giá giúp thu thập dữ liệu nhằm xác định điểm mạnh và điểm yếu của sinh viên trong đào tạo để xem xét và điều chỉnh quá trình giảng dạy nhằm tạo điều kiện cho sinh viên tiến bộ. Vì vậy đánh giá giúp giáo viên cung cấp thông tin cho sinh viên tự nhìn lại để tiếp tục con đường học tập để đạt năng lực.

Trong bất kỳ trường hợp nào kết quả đánh giá hỗ trợ quá trình học tập cũng không nhằm cho điểm đạt hay không đạt quá trình học tập vì nó không giúp quan sát việc thực hiện một nhiệm vụ hoàn chỉnh cần một tập hợp các tri thức (kiến thức, kỹ năng và thái độ) tương ứng với năng lực nhắm đến mà chỉ quan sát được một hoặc một vài khía cạnh của năng lực. Đánh giá hỗ trợ quá trình học tập không dùng để đo kết quả mà để quan sát tiến trình học tập và sửa chữa những sai lầm.

Đánh giá hỗ trợ quá trình học tập giúp điều chỉnh quá trình giảng dạy nhằm tạo điều kiện cho sinh viên tiến bộ và nắm lại hoặc đào sâu kiến thức chưa vững, kiến thức này cần thiết cho tiến trình học tập tiếp theo.

Mục tiêu hành chính chủ yếu của đánh giá là đánh giá tổng kết hoặc đánh giá cho điểm để quyết định sinh viên đỗ hoặc trượt. Đây là hình thức dùng quyết định năng lực đã đạt hay chưa dựa trên toàn bộ những phần đã học và đưa ra quyết định tương ứng. Quyết định này mang tính lưỡng phân : đỗ hoặc trượt, sinh viên nắm hoặc không nắm được năng lực.

Phân tích dữ liệu phù hợp có trong chương trình đào tạo giúp xác định mục tiêu đánh giá tương ứng để rút ra các mục tiêu có ý nghĩa nhất vì khó có thể đánh giá tất cả các mục tiêu. Mục tiêu đánh giá được giữ lại sẽ được đưa vào kịch bản bài thi từ đó đưa ra phiếu đánh giá.

Đánh giá tổng kết giúp quan sát toàn bộ nhiệm vụ cần một tập họp đầy đủ các tri thức (kiến thức, kỹ năng, thái độ) tương ứng với năng lực nhắm đến. Đây là hình thức dùng quyết định năng lực đã đạt hay chưa dựa trên toàn bộ những phần đã học và đưa ra quyết định tương ứng. Thông lệ, kết quả đánh giá đạt sẽ được cấp bằng, chứng chỉ hoặc một danh sách các năng lực đã đạt.

Nên giới hạn đánh giá tổng kết trong việc xác định sinh viên đã đạt khóa đào tạo hay chưa. Trong trường hợp không đạt, có thể dự kiến dạy điều chỉnh (bổ sung kiến thức) và cho thi lại.

 

Các loại đánh giá: có 2 loại(1) Đánh giá trong quá trình đào tạo, (2) Đánh giá tổng kết

 

Đánh giá theo phương pháp tiếp cận theo năng lực gồm bốn đặc điểm chính : đánh giá mang tính đa chiều ; đánh giá thông qua cách diễn đạt theo tiêu chí ; cho điểm lưỡng phân ; đánh giá gồm các ngưỡng đạt khác nhau và được xác định cho từng năng lực.

Năng lực mang tính đa chiều do đó đánh giá năng lực cũng mang tính đa chiều. Vì vậy, tình huống tạo ra phải bắt sinh viên huy động nhiều khía cạnh khác nhau của năng lực, nghĩa là kiến thức, kỹ năng và thái độ. Tuy nhiên dù việc đánh giá có tính đến ba khía cạnh của năng lực ở các cấp độ khác nhau thì việc đánh giá cũng không thực hiện trực tiếp trên ba khía cạnh đó mà yêu cầu phải huy động được ba khía cạnh đó. Cần phải tính đến tất cả các khía cạnh quan trọng của năng lực trong quá trình đánh giá.

Diễn đạt kết quả đánh giá năng lực trong đào tạo nghề dựa trên tiêu chí : dựa trên các khía cạnh đo được và quan sát được và các tiêu chí đánh giá cụ thể.

Diễn đạt theo tiêu chí, nhờ vào các chỉ số và tiêu chí, giúp đánh giá một người đã đạt mức độ yêu cầu hay chưa theo kết quả của một nhiệm vụ, một hoạt động, một sản phẩm hoặc một tập họp xác định các nhiệm vụ, hoạt động và sản phẩm. Quá trình này nhấn mạnh những tri thức đã đạt hơn là xếp hạng sinh viên hay so sánh giữa các sinh viên với nhau.

Phương pháp tiếp cận theo năng lực yêu cầu đánh giá lưỡng phân đỗ hoặc trượt. Nếu như đánh giá chung là đỗ hoặc trượt thì đánh giá cũng có một số điểm mềm dẻo nhất định. Thực tế việc đánh giá dựa trên tập họp các tiêu chí có giá trị và trọng số khác nhau tùy theo các thành tố năng lực hoặc đối tượng đánh giá tương ứng.

Ngưỡng đạt được xác định cho từng năng lực. Đó là ngưỡng tối thiểu để đánh giá sinh viên đã lĩnh hội năng lực hay chưa. Ngưỡng này giúp xác định sinh viên đã lĩnh hội năng lực và sinh viên chưa lĩnh hội năng lực.

Đối với các năng lực thể hiện qua hành vi, ngưỡng đạt được xác định từ việc phân tích trọng số của từng tiêu chí đánh giá. Ngưỡng đạt được biểu diễn dưới dạng bội số của 5, thường từ 75 đến 85 điểm. Đối với năng lực thể hiện qua tình huống, ngưỡng đạt được xác định thông qua việc đạt tiêu chí tham gia, đây được xem như tiêu chí bắt buộc.

Mỗi năng lực trong bộ chuẩn đều phải được đánh giá tổng kết. Sinh viên nhận kết quả, đỗ hoặc trượt tùy theo sinh viên đã đạt ngưỡng đỗ của từng năng lực hay chưa. Để được cấp bằng, sinh viên phải đỗ tất cả năng lực trong chương trình đào tạo dựa trên kết quả mong đợi theo ngưỡng đạt của thị trường lao động.

Ngưỡng đạt được xác định cho từng năng lực. Đó là ngưỡng tối thiểu để đánh giá sinh viên đã lĩnh hội năng lực hay chưa. Ngưỡng này giúp xác định sinh viên đã lĩnh hội năng lực và sinh viên chưa lĩnh hội năng lực.

Đối với các năng lực thể hiện qua hành vi, ngưỡng đạt được xác định từ việc phân tích trọng số của từng tiêu chí đánh giá. Ngưỡng đạt được biểu diễn dưới dạng bội số của 5, thường từ 75 đến 85 điểm. Đối với năng lực thể hiện qua tình huống, ngưỡng đạt được xác định thông qua việc đạt tiêu chí tham gia, đây được xem như tiêu chí bắt buộc.