" Sương chùng chình qua ngỏ
    Hình như thu đã về "
Tác giả đã sử dụng thành công từ láy tượng hình "chùng chình" gợi cảm giác về sự lưu luyến ngập ngừng, làm ta như thấy một sự dùng dằng, gợi cảnh thu sống động trong tĩnh lặng, thong thả, yên bình.
KẾT BÀI :
Qua 2 khổ thơ đầu, tác giả Hữu Thịnh đã giúp ta cảm nhận được vẻ đẹp thiên nhiên lúc giao mùa. Bằng sự quan sát tinh tế và khéo léo , ông đã làm ta chợt nhận ra nào là hương ổi, làn gió , màn sương thu hay dòng sông, đám mây... những sự việc gần gũi , thân quen làm nên đường nét riêng của mùa thu Việt Nam. Không chỉ riêng nhà thơ, mà mỗi chúng ta đều cảm nhận được vẻ đẹp của mùa thu ấy- một mùa thu êm ả, lắng đọng, ấm áp. Chính vì thế, có thể nói " Sang thu " là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất của Hữu Thịnh và cả trong lòng của người đọc,  để rồi ta càng thêm yêu mến và trân trọng quê hương mình bởi vì :
"Có nơi đâu đẹp tuyệt vời 
Như sông như núi như người Việt Nam. "
Lê Anh Xuân)

“Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về”
Ở câu thơ đầu, nhà thơ đã sử dụng từ “Bỗng” để diễn tả cảm giác bất ngờ, ngạc nhiên khi ra những tín hiệu đầu tiên của mùa thu. Tại sao lại bất ngờ? Người ta sẽ thường thấy những tín hiệu mùa thu đến rất rõ ràng nhưng những tín hiệu của mùa thu trong cảm nhận của tác giả đến một cách tự nhiên không hề báo trước. Chi tiết “hương ổi” gợi nhớ người ta đến cái mùa hương thân thuộc, mộc mạc, gợi nhớ đến cái hương vị ngòn ngọt thơm thơm từ mùi ổi đặc trưng của mùa thu miền Bắc. Từ "Phả" được tác giả sử dụng cho thấy được mùi hương ổi thơm nồng, quyến rũ lan tỏa khắp không gian .Mùi hương ấy đã đánh thức giác quan của nhà thơ nhờ làn gió se. Làn gió se dịu nhẹ, mang một chút hơi mát hòa vào mùi hương ổi tạo ra mùi thơm ngọt mát của những trái ổi chín vàng đầu mùa. Nhà thơ đã sử dụng từ láy tượng hình "chùng chình" để miêu tả những làn sương mong manh dường như đang ngập ngừng bên ngõ xóm đường làng kết hợp với biện pháp nhân hóa đã diễn tả nên sự sinh động của tín hiệu đất trời lúc giao mùa, vừa mơ hồ nhưng lại nhẹ nhàng, gần gũi.
Nghệ thuật:
Bằng thể thơ năm chữ và giọng thơ trong trẻo, nhẹ nhàng, nhà thơ Hữu Thỉnh đã thể hiện được bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp khi giao mùa sang thu. Bên cạnh đó, nhà thơ đã tinh tế sử dụng những hình ảnh, chi tiết chọn lọc như "hương ổi", "đám mây mùa hạ" để diễn tả khung cảnh thiên nhiên tuyệt mĩ. Đặc biệt, nhà thơ còn sử dụng những từ láy tượng hình có thể kể đến là từ "chùng chình", "dềnh dàng", "vội vã",... và những từ ngữ chính xác "bỗng", "phả" góp phần tăng sức gợi hình, gợi cảm cho bài thơ. Không những thế, nhà thơ còn khéo léo sử dụng phép tu từ nhân hóa làm cho phong cảnh thiên nhiên trở nên sinh động, dường như các sự vật, đất trời đều đang lắng nghe, chuyển động trong thời khắc giao mùa. Ngoài ra, tác giả còn lấy không gian miêu tả thời gian để tái hiện bức tranh mùa thu thiên nhiên lúc giao mùa một cách độc đáo, tinh tế mang lại dấu ấn đặc biệt trong lòng người đọc.
KẾT BÀI :
Khép lại những vần thơ ấy, nhà thơ Hữu Thỉnh đã tạo nên ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc trước vẻ đẹp thiên nhiên của mùa thu lúc giao mùa. Bằng sự tinh tế, khéo léo và kết hợp những hình ảnh giàu sức biểu cảm, ông đã khắc họa nên bức tranh mùa thu tuyệt đẹp. Dường như nhà thơ cảm nhận được những bước chân của mùa thu nhẹ nhàng lắng động mà vương vấn khó quên trong tâm hồn người đọc. Qua sự thành công của bài thơ, ta có thể cảm nhận được tình yêu thiên nhiên tha thiết qua những cung bậc cảm xúc tinh tế mà nhà thơ tạo ra. Có lẽ những dòng thơ đã lây động đến người đọc khiến ta thấy yêu vẻ đẹp của thiên nhiên hơn và trân trọng cuộc sống này hơn. Hơn nữa, vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên mùa thu sẽ mãi vang vọng trong lòng đọc giả vì:
"Có nơi đâu đẹp tuyệt vời
Như sông như núi như người Việt Nam."
(Lê Anh Xuân)

THÂN BÀI : Điều đầu tiên khi bước vào bài thơ ta có thể thấy một tâm trạng ngỡ ngàng, cảm xúc lâng lâng, mơ hồ của nhà thơ về thời khắc giao mùa nhẹ nhàng nhưng cực kì xao xuyến qua từ " bỗng ", cùng với đó là động từ " phả " nó như muốn nói lên một hương thơm nồng nàn của hương ổi, thơm ngát sánh lại hòa vào trong cơn gió se se, mát lạnh của mùa thu. Không những thế từ " phả " còn là từ đệm cho " hương ổi ",  khiến mùi hương ấy càng mạnh mẽ và đậm đà hơn." Gió se " một làn gió hơi khô và se lạnh, báo hiệu cho mùa thu đang ùa về nơi quê hương Bắc bộ. Và cũng chính ngọn gió đầu mùa ấy đã đem đến mùi hương bay tỏa, lan khắp không gian làm nên vẻ đẹp sắc xảo của mùa thu. Mùa thu đến không chỉ có hương ổi mà còn có cả gió sương. Từ láy tượng hình "chùng chình" gợi cảm giác về sự lưu luyến ngập ngừng, làm ta như thấy một sự dùng dằng, gợi cảnh thu sống động trong tĩnh lặng và bình yên. " Sương chùng chình "  nghệ thuật nhân hoá cho ta thấy dáng vẻ của sương như đang quyến luyến, cố đi thật chậm rãi để tận hưởng nốt sự ấm áp của mùa hạ, dường như nó vẫn chưa muốn khoác lên mình chiếc áo mới của mùa thu. Một chút ngỡ ngàng, một chút bâng khuâng, nhà thơ dường như đã phát hiện ra vẻ đẹp rất riêng của không gian mùa thu. "Hình như" là một từ tình thái diễn tả tâm trạng của thi sĩ khi phát hiện sự hiện hữu mùa thu, thêm vào đó là sự góp mặt của màn sương buổi sáng cùng với hương ổi đã khiến nhà thơ phải giật mình thảng thốt nhưng thực ra thi sĩ đã nhận ra được sự chuyển mình nhẹ nhàng lại khá rõ rệt của thời tiết và thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa bằng đôi mắt tinh tế và tâm hồn nhạy cảm của một người yêu thiên nhiên, yêu mùa thu. Tóm lại, chỉ thông 4 câu thơ trên nhà thơ như muốn bộc lộ nên tâm trạng bâng khuâng, xao xuyến trước những chuyển biến tinh tế của trời đất và là bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp của nông thôn đồng bằng Bắc bộ lúc giao mùa từ hạ sang thu.  

khổ 2 : Bên cạnh đó, việc sử dụng hình ảnh tiêu biểu về một nét thu êm đềm, dịu dàng của đất trời, tái hiện bức tranh đẹp đẽ nhiều hương sắc, tạo vật trong buổi đầu thu. Hơn nữa, tác giả đã vô cùng khéo léo trong việc chọn lọc từ ngữ, thể thơ năm chữ của ông luôn giàu sức cuốn hút, nhịp điệu, ngôn ngữ thì mộc mạc giản dị mà lại vô cùng sâu sắc đã góp phần tạo nên sự thành công của tác phẩm. Thi sĩ đã rất thông minh khi kết hợp nhiều phép tu từ độc đáo như nhân hoá, từ láy, ẩn dụ.. đã góp phần giúp câu thơ mang trong mình những vẻ đẹp rất riêng, rất hài hoà, gợi cảm và đặc sắc. Và cuối cùng bài thơ " Sang Thu " của tác giả Hữu Thỉnh đã lấy trọn biết bao trái tim người đọc vì nó không những mang đến những cảm nhận mới về mùa thu quê hương mà còn làm sâu sắc hơn tình cảm quê hương trong trái tim mọi người.

KẾT BÀI : Sang Thu là một khúc giao mùa nhẹ nhàng, thơ mộng với câu từ giản đơn chỉ gói gọn trong 3 khổ nhưng đã làm cho biết bao người đọc có những cảm nhận sâu sắc về mùa thu nơi quê hương và tình cảm thiêng liêng, rực rỡ trong trái tim mỗi người chúng ta. Hơn nữa, thi sĩ cũng đã miêu tả thành công bức tranh thiên nhiên lúc giao mùa thật đẹp, những điều ấy cũng đủ để thể hiện hết tình yêu quê hương đất nước của ông dạt dào như nào. Thông qua bài thơ, đã để lại vô vàn những cảm xúc đong đầy, tự hào và thêm thương yêu tổ quốc. Từ đó, bài thơ cũng truyền cảm hứng cho em về thái độ thêm trân trọng tình yêu thiên nhiên, đặc biệt là thiên nhiên lúc giao mùa.

Hình như thu đã về”.
Cái từ "bỗng" trong trong cụm từ "Bỗng nhận ra" như một trạng thái mà chưa được chuẩn bị trước, không hề được báo trước , như một cách thật là vô tình,. Nhà thơ nhận ra tín hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió nhè nhẹ, lành lạnh se khô mang theo hương ổi.  Còn đối với "phả" là một từ ngữ mang ý tác động được dùng như một cách khẳng định sự xuất hiện của hơi thu, mùi hương nồng nàn thơm ngát lan tỏa khắp không gian của hương ổi chín
Không chỉ cảm nhận mùa thu bằng khứu giác, xúc giác mà nhà thơ còn cảm nhận màn sương thu trong phút giao mùa. Màn sương hình như cũng muốn tận hưởng trọn vẹn khoảnh khắc vào thu nên chùng chình chưa muốn dời chân:
"Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về"
Từ láy tượng hình "chùng chình" gợi cảm giác về sự lưu luyến ngập ngừng, làm ta như thấy một sự dùng dằng, gợi cảnh thu sống động trong tĩnh lặng, thong thả, yên bình. "Chùng chình" là sự ngắt quãng nhịp nhàng, chuyển động chầm chậm hay cũng chính là sự rung động trong tâm hồn nhà thơ? Một chút ngỡ ngàng, một chút bâng khuâng, nhà thơ phát hiện ra vẻ đẹp rất riêng của không gian mùa thu. "Hình như" là một từ tình thái diễn tả tâm trạng của tác giả khi phát hiện sự hiện hữu của mùa thu. Sự góp mặt của màn sương buổi sáng cùng với hương ổi đã khiến cho nhà thơ giật mình thảng thốt. Không phải là những hình ảnh đã trở nên ước lệ nữa mà là chi tiết thật mới mẻ, bất ngờ. 
Nghê Thuật:
Bằng cách viết thể thơ năm chữ, một giọng điệu thơ nhẹ nhàng, xao xuyến. Nhà thơ Hữu Thỉnh đã  tôn lên được một bức tranh thuần khiết của thiên nhiên lúc giao mùa trong thật sống động và có sức sống. Bên cạnh đó, bằng việc sử dụng ra những từ ngữ có chọn lọc, ý nghĩa ông đã giúp người đọc nhận biết được tín hiệu của mùa thu. Qua mùi vị của "hương ổi chín" , cảm giác được  "gió se",... Đặc biệt nhà thơ đã sử dụng những từ láy tượng hình như "chùng chình", "dềnh dàng" và một giọng thơ vừa có thoáng ngỡ ngàng, vừa vui sướng. Hữu Thỉnh đã đưa ta về một miền quê dân dã mà ấm áp tình người.  Ở Hai khổ thơ đầu của tác phẩm đã khắc hoạ được một bức tranh thiên nhiên đang chuyển mình sang thu đầy gợi cảm. Ổi là thức quả dân dã, quen thuộc ở mỗi vùng quê. Khi thu sang cùng là lúc ổi bắt đầu ra hoa, kết trái, hương thơm thanh nhã, nồng đượm mà vấn vương lòng người hòa quyện vào trong không gian nhờ ngọn gió se.

KB: Chỉ trong vỏn vẹn 2 khổ thơ, nhà thơ Hữu Thỉnh đã thật sự gây ấn tượng sâu sắc đến đọc giả bằng cách khắc hoạ lên được một bức tranh thiên nhiên đang chuyển mình sang thu đầy tươi mới và cũng đầy gợi cảm. Bức tranh thật nhẹ nhàng thể hiện qua những những tín hiệu chuyển mùa vô cùng độc đáo mà nhà thơ đã dùng. Cũng vì sự tài tình trong việc khắc họa nên bức tranh toàn cảnh ấy mà bài thơ "Sang thu" mới trở nên vô cùng đặc sắc, gây ấn tượng cho người đọc từ lần đọc đầu tiên. Đặc biệt, bài thơ còn cho ta hiểu rằng thiên nhiên ở đất nước chúng ta thật đẹp , muốn khuyên nhủ cho ta về phải biết bảo vệ non nước bằng mọi cách mà ta có thể dù chỉ là việc nhỏ nhất .Và có lẽ, nhờ sự cảm nhận tinh tế cùng tài năng trong ngòi bút tài hoa của mình, Hữu Thỉnh mới viết nên hồn thơ đẹp đến nao lòng như thế.

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về.

Từ “bỗng” diễn tả cảm giác ngạc nhiên, bất ngờ đầy thú vị của nhà thơ. Bước chân mùa thu đến thật nhẹ nhàng. Tín hiệu đầu tiên của mùa thu mà tác giả cảm nhận được không phải :

Cứ mỗi độ thu sang

Hoa cúc lại nở vàng

Hay “Cuối trời mây trắng bay - lá vàng thưa thớt quá”. Nó cũng không rõ ràng như trong câu thơ cổ :

Ngô đồng nhất diệp lạc

Thiên hạ cộng tri thu.

Mùa thu đến đánh thức giác quan Hữu Thỉnh bằng những tín hiệu thật vô hình, mong manh. Đó chính là mùi hương ổi chín – mùi hương quen thuộc ở vùng nông thôn Bắc Bộ. Từ “phả” gợi cảm giác về mùi hương nồng nàn dường như sánh lại, đang từ từ lan tỏa thơm ngát không gian. “Hương ổi” đến nhờ sự dìu dắt của làn “gió se”. Đó là những ngọn gió nhẹ, khô mang theo chút hơi mát lạnh của đất trời. Gió đưa hương ổi đi khắp thôn xóm tạo cảm giác vấn vương lòng người. Cũng chính nhờ ngọn “gió se” ấy mà nhà thơ nhận ra làn “sương chùng chình” mờ ảo đang từ từ tan loãng, đang di chuyển chậm chạp, giăng mắc trên đường thôn ngõ xóm. Từ láy tượng hình “chùng chình” cùng biện pháp nhân hóa trong câu thơ tạo đã diễn tả thật chính xác cái cảm giác dường như làn sương đang cố ý đi chậm lại nơi cửa ngõ thời gian nối giữa hai mùa như để được tận hưởng những phút giây chuyển mùa. Tác giả như đang căng mọi giác quan để đón nhận những tín hiệu mùa thu vì nó đến không hề báo trước. Và ngay cả khi khứu giác, xúc giác cùng với thị giác mách bảo, khi đã nhận thấy mùi “hương ổi”, cảm nhận được làn “gió se” và nhìn thấy cả làn “sương chùng chình”, tác giả vẫn bâng khuâng, xao xuyến chưa dám tin vào giác quan của mình : “Hình như thu đã về”. Tình thái từ “hình như” diễn tả chính xác cảm giác ngỡ ngàng ấy bởi tất cả những tín hiệu quá đỗi mơ hồ, mong manh, hư ảo. Với phép tu từ nhân hoá, nhà thơ diễn tả bước chân mùa thu như ngập ngừng trước cửa ngõ thời gian, lay động lòng người, đánh thức giác quan, xôn xao hoài niệm. Phải có một cảm nhận tinh tế lắm Hữu Thỉnh mới có thể nhận ra sự hiện diện của mùa thu ngay từ những phút giây đầu tiên như thế.
Bức tranh mùa thu lúc giao mùa đi từ vô hình, mong manh đến hữu hình, cụ thể :

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Cảm xúc bâng khuâng, ngỡ ngàng lúc ban đầu dần tan biến nhường chỗ cho những cảm hứng mãnh liệt hơn. Hình dáng mùa thu dần hiện rõ, không gian thu dần mở rộng hơn trong tầm quan sát của tác giả. Từ láy tượng hình “dềnh dàng” và phép tu từ nhân hoá diễn tả việc dòng sông đang cố ý chậm lại. Dòng sông trong thời điểm giao mùa đã bớt đi sự cuồn cuộn của mùa mưa bão. Nó trở nên hiền hòa hơn, êm ả hơn, cố tình “dềnh dàng” để tận hưởng khoảnh khắc thu mới chớm. Người đọc như cảm nhận sự hài lòng của dòng sông khi được đắm mình vào không gian thu. Trái ngược hắn với dòng sông, cánh chim lại “vội vã” hơn khi nhận ra phút đầu thu. Sự cảm nhận về thời khắc giao mùa thúc giục cánh chim tăng dần về tốc độ, để có thể hoàn tất những công việc cuối cùng trước lúc đông sang mà bay về phương Nam tránh rét. Sự tinh tế của tác giả là nhận ra sự đổi thay về tốc độ khi nó mới chỉ “bắt đầu”, thật mơ hồ khó nhận thấy. Điều đó chỉ có được khi có được sự gắn bó sâu nặng với cuộc đời. Nghệ thuật đối lập đã tạo ra điểm thú vị ở hai câu thơ này. Tốc độ trái chiều giữa chậm và nhanh lại cùng thể hiện một cách sinh động qui luật của tự nhiên trong thời điểm giao thoa của thời tiết lúc “sang thu”. Mùa thu mới chớm thật dịu nhẹ, thật êm mênh mang cả đất trời. Hữu Thỉnh không miêu tả “Trời thu xanh ngắt mấy từng cao” như Nguyễn Khuyến mà chỉ tô điểm khung trời thu bằng áng mây duyên dáng :

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu.

Đám mây mùa hạ vẫn còn đó, song nó đã bớt trĩu nặng hơi nước của mùa hạ mưa bão. Nó đã được nhân hoá để như tự “vắt” bớt hơi nước cho nhẹ hơn, trắng xốp hơn, bồng bềnh hơn. Áng mây đang lững lờ trôi trên nền trời nửa còn vương sắc hạ, nửa nhuốm dần sắc thu. Nó mềm mại như dải lụa “vắt nửa mình” một cách đầy gợi cảm giữa hai đầu của bến bờ thời gian. Cái đặc biệt của khổ thơ không chỉ là khắc họa vẻ đẹp thiên nhiên lúc sang thu mà còn là lấy không gian để miểu tả thời gian.