ระบำฉิ่ง by น.ส.ธารารัตน์ ภู่ดาย

ประวัติระบำฉิ่ง

thararat2548phudai — 2024-08-20 06:09:52 UTC

ระบำฉิ่งเป็นชุดการแสดงที่ได้ประดิษฐ์ขึ้นโดยครูลมุล ยมะคุปต์นำออกให้ชาวต่างชาติชมเมื่อปีพ.ศ.2500ตามทำนองเพลงของหลวงประดิษฐ์ไพเราะ(ศร ศิลปบรรเลง)ณ.บ้านศิลปบรรเลง ต.บ้านบาตร ต่อมาพลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าภานุพันธ์ยุคล ได้ทรงเห็นการแสดงชุดหนึ่งของชาวธิเบต ซึ่งใช้"ฉิ่ง"ประกอบท่ารำพระองค์จึงได้มาปรึกษากับครูมนตรี ตราโมทและครูลมุล ยมะคุปต์ให้คิดประดิษฐ์ท่วงทำนองเพลงและท่ารำเพื่อแสดงในงาน"นาฏลีลาน้อมเกล้า"ณ.โรงละครแห่งชาติซึ่งเป็นการเฉลิมวาระที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเถลิงถวัลยราชสมบัติ ปีที่36ครูลมุลจึงได้ร่วมมือกับครูเฉลย ศุขะวณิช คิดประดิษฐืท่าระบำฉิ่งจนสำเร็จเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ.2525แสดงโดยนักเรียนของวิทยาลัยนาฏศิลปจำนวน 8 คนในการแสดงครั้งนั้นได้ใช้ฉิ่งธิเบตซึงพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าภานุพันธ์ยุคล ได้ประทานมาประกอบการแสดง
ต่อมาวิทยาลัยนาฏศิลปได้ปรับปรุงการแสดงของระบำฉิ่งขึ้นใหม่เพื่อแสดงในงานดนตรีไทยมัธยมศึกษาครั้งที่8ณ.สังคีตศาลาเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2525โดยคงท่ารำตามรูปแบบเดิมไว้และดัดแปลงเครื่องแต่งกายแบบพันทางธิเบต มาเป็นแบบสตรีสูงศักดิ์ในราชสำนักไทยสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ นอกจากนี้ได้นำเอาฉิ่งไทยซึ่งมีเสียงกังหวานแหลมใสมาใช้แทนฉิ่งธิเบต

การแต่งกายของผู้เเสดง

thararat2548phudai — 2024-08-20 07:26:46 UTC

แต่งแบบยืนเครื่องลำลอง นุ่งผ้ายกดิ้น หรือผ้าพิมพ์ลายทองแบบจีบหน้านาง ห่มผ้าสไบกรองทองปักลายดิ้นเลื่อม ห่มทับสไบแพรจีบ สวมเครื่องประดับถนิมพิมพาภรณ์อย่างน้อย เกล้าผมประดับเกี้ยวดอกไม้ไหว หรือเกี้ยวหางหงส์ การแสดงชุดนี้ใช้เวลาแสดงประมาณ ๙ นาที

ดนตรีประกอบการแสดง

thararat2548phudai — 2024-08-20 07:35:09 UTC

ใช้วงปี่พาทย์ไม้นวมเครื่องห้า หรือเครื่องคู่ หรือเครื่องใหญ่ ตามความเหมาะสมแก่โอกาส ท่วงทำนองเพลงและจังหวะ เป็นเพลงประเภทอัตราสองชั้นและชั้นเดียว ไม่มีบทร้อง ไม่ใช้ฉิ่งในวงดนตรีตีประกอบจังหวะ แต่ใช้ฉิ่งของผู้รำตีตามจังหวะช้าหรือเร็วตามจังหวะช้า-เร็วของท่วงทำนองเพลง

ที่มา

thararat2548phudai — 2024-08-20 07:36:29 UTC

ที่มาของระบำชุดนี้คือ พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธ์ยุคล เคยทอดพระเนตรการแสดงของชาวธิเบต ใช้ฉิ่งประกอบท่ารำ จึงทรงขอให้นายมนตรี ตราโมท ผู้เชี่ยวชาญด้านดุริยางค์ไทย กรมศิลปากร และศิลปินแห่งชาติ แต่งทำนองเพลง นางลมุล ยมะคุปต์ ผู้เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ วิทยาลัยนาฏศิลป์ กรมศิลปากร และนางเฉลย ศุขะวณิช ผู้เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ วิทยาลัยนาฏศิลป กรมศิลปากร และศิลปินแห่งชาติ ประดิษฐ์ลีลาท่ารำระบำฉิ่ง เพื่อแสดงในงาน “นาฏลีลาน้อมเกล้า” เนื่องในวโรกาสพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติปีที่ ๓๖ ณ โรงละครแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๙ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๒๔ แสดงโดย นักเรียนวิทยาลัยนาฏศิลป จำนวน ๘ คน การแสดงครั้งแรกนั้นใช้ฉิ่งธิเบตของพลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าภาณุพันธ์ยุคล ประกอบการแสดง การแสดงระบำฉิ่งแสดงได้สองรูปแบบคือ ระบำฉิ่งล้วน หรือระบำอวยพรแล้วต่อท้ายด้วยระบำฉิ่ง โดยรูปแบบของการแสดงนั้น เน้นจังหวะการตีฉิ่งในแบบต่าง ๆ ได้แก่ รัวฉิ่ง ตีฉิ่งจังหวะเดี่ยว จังหวะฉิ่ง-ฉับ สองชั้นและชั้นเดียว ตีประกบฉิ่ง กระบวนการแปรแถว ลีลานาฏศิลป์ไทยผสมนาฏศิลปสากล เช่น วิ่งเขย่งปลายเท้า วาดแขน ฯลฯ