NGÀNH NÔNG NGHIỆP

I. THẾ MẠNH VÀ HẠN CHẾ ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP

1. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên:

a, Thuận lợi:

⁃ Địa hình và đất: 3/4 diện tích là đồi núi, đất feralit phù hợp cho cây công nghiệp và chăn nuôi; đồng bằng chiếm 1/4, đất phù sa thuận lợi cho lương thực.

⁃ Khí hậu: Nhiệt đới ẩm gió mùa, phù hợp cho nông nghiệp đa dạng. Sự phân hóa khí hậu giúp phát triển nhiều loại cây trồng.

⁃ Nguồn nước: Mạng lưới sông ngòi dày đặc cung cấp nước và phù sa, cùng với hồ và nguồn nước ngầm phong phú.

⁃ Sinh vật: Đa dạng sinh học là nguồn gen quan trọng cho nông nghiệp.

b, Khó khăn:

- Thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, tài nguyên đất suy thoái,...

2. Điều kiện kinh tế - xã hội:

a, Thuận lợi:

⁃ Dân số đông, mức sống tăng, tạo thị trường tiêu thụ rộng lớn. Lao động trong nông nghiệp dồi dào và có kinh nghiệm.

⁃ Các công trình thủy lợi được xây dựng, công nghiệp chế biến phát triển, ứng dụng nhiều công nghệ tiên tiến tăng năng suất.

⁃ Chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, và chương trình OCOP.

⁃ Thị trường tiêu thụ nông sản trong và ngoài nước được mở rộng.

b, Khó khăn:

- Cơ sở hạ tầng hạn chế, biến động thị trường,...

II. HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NGÀNH NÔNG NGHIỆP

1. Trồng trọt

Hiện trạng phát triển chung

- Ngành trồng trọt chiếm tỉ trọng cao trong giá trị sản xuất nông nghiệp nhưng đang có xu hướng giảm.

hến lọc cong pha t Địa tên

⁃ Việc ứng dụng khoa học - công nghệ như cơ giới hóa, giống mới và tưới phun tự động đã nâng cao hiệu quả sản xuất trên mỗi đơn vị diện tích.

⁃ Cơ cấu cây trồng chuyển đổi từ các cây có giá trị kinh tế thấp sang cây trồng có giá trị và hiệu quả cao hơn để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Các loại cây trồng chính

⁃ Cây lương thực:

• Chiếm tỉ trọng lớn trong sản xuất nông nghiệp, với năng suất lúa không ngừng tăng. Tuy nhiên, diện tích trồng lúa có xu hướng giảm.

• Các vùng trọng điểm bao gồm Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng sông Hồng.

⁃ Cây công nghiệp:

• Chủ yếu là cây có nguồn gốc nhiệt đới, phát triển gắn với chế biến và tiêu thụ.

• Cây công nghiệp lâu năm chiếm tỉ trọng lớn và có xu hướng tăng, trong khi cây hàng năm phát triển không ổn định.

• Vùng trồng cây công nghiệp lâu năm chủ yếu là Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Trung du miền núi Bắc Bộ.

⁃ Cây ăn quả:

• Phát triển mạnh với hiệu quả kinh tế cao, diện tích tăng nhanh nhờ áp dụng công nghệ cao và mô hình trồng hữu cơ.

• Các vùng chuyên canh lớn là Đồng bằng sông Cửu Long, Trung du miền núi Bắc Bộ và Đông Nam Bộ.

⁃ Cây rau, đậu:

• Tăng trưởng đáp ứng nhu cầu tiêu thụ, phát triển các vành đai thực phẩm ven các thành phố lớn.

• Phân bố nhiều nhất ở Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu
Long, Lâm Đồng là tỉnh trồng rau lớn nhất cả nước.

⁃ Cây khác: Các cây đặc sản và dược liệu cũng được chú trọng phát triển tại một số địa phương.

2. Chăn nuôi

Hiện trạng phát triển

- Giá trị và tỉ trọng chăn nuôi trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp còn thấp nhưng đang tăng lên, nhiều kỹ thuật và công nghệ tiên tiến được áp dụng.

Trần Văn Tài

⁃ Ngành đang chuyển đổi sang phương thức chăn nuôi hữu cơ, chú trọng xây dựng vùng nuôi an toàn và chế biến sâu để phát triển thị trường sản phẩm.
Các loại vật nuôi chính:

⁃ Chăn nuôi lợn:

• Là vật nuôi quan trọng nhất, phát triển mô hình trang trại tập trung.

• Phân bố chủ yếu ở Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long.

⁃ Gia cầm:

• Số lượng gia cầm tăng nhanh nhờ nhu cầu thị trường và phát triển công nghệ chế biến thức ăn.

• Gia cầm cung cấp sản lượng thịt lớn thứ hai sau lợn.

• Phân bố chủ yếu ở Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long.

⁃ Trâu, bò:

• Đàn trâu có xu hướng giảm, trong khi đàn bò tăng nhanh.

• Bò sữa được nuôi quy mô lớn với công nghệ hiện đại, gắn với chế biến.

• Bò thịt cũng phát triển mạnh, tập trung ở Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, Trung du miền núi Bắc Bộ và Tây Nguyên.

• Đàn trâu được nuôi nhiều ở Trung du và miền núi Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung.

⁃ Dê, cừu:

• Đang được phát triển trong những năm gần đây nhờ nhu cầu thị trường tăng.

• Phân bố: Dê phân bố chủ yếu ở Trung du miền núi Bắc Bộ và cừu ở
Ninh Thuận, Bình Thuận, Khánh Hòa.

IV. XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN

⁃ Phát triển nông nghiệp sản xuất hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao; phát huy tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng địa phương.

⁃ Phát triển hiệu quả, bền vững theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh, gắn với đẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến, bảo quản sau thu hoạch và phát triển thị trường nông sản cả ở trong nước và ngoài nước.

⁃ Phát triển nông nghiệp gắn với các dịch vụ du lịch nông nghiệp, nông thôn.

⁃ Phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn; ứng phó với biến đổi khí hậu.