บ่จื่อ 5/5 การละเล่นพื้นบ้าน ภาคกลาง : หมากเก็บ by

น.ส.แพรวนภา เรือนเย็น เลขที่32

2024-11-14 05:36:44 UTC

น.ส.จารุภา จุฑาเทพ เลขที่33

k22705 — 2024-11-14 05:37:47 UTC

น.ส.ชลลดา มธุรส เลขที่ 34

2024-11-14 05:39:20 UTC

หัวหน้ากลุ่ม บ่จื่อ

น.ส ศรันร์ญา อาสาสึก เลขที่ 38

2024-11-14 10:41:35 UTC

มีจำนวนผู้เล่น 2-5 คน อุปกรณ์การเล่น ก้อนหินกลมขนาดเล็ก 5 ก้อน กติกาการเล่นวิธีการหาผู้ที่จะได้เล่นก่อนใช้วิธี ขึ้นร้าน คือการกำก้อนหินทั้ง 5 ไว้ในมือแล้วโยนขึ้นไม่ให้สูงนัก รับก้อนหินทั้งห้าด้วยหลังมือแล้วโยนพร้อมกับพลิกมือหงายรับก้อนหินใครรับก้อนหินได้มากที่สุดจะได้เล่นก่อน การเล่นหมากเก็บ จะเริ่มจากหมากที่ 1 ถึงหมาก 4 ด้วยวิธีการโยนก้อนหินก้อนหนึ่งไปบนอากาศ แล้วเก็บก้อนหินทีละก้อนพร้อมกับรับก้อนที่โยนไปไม่ให้ตกพื้น ทำจนจนกว่าจะครบ 5 ก้อน หมากที่ 2 ถึงหมากที่ 4 ก็เหมือนกัน แต่ต่างกันตรงการเก็บลูกหิน เก็บครั้งละ 2 ครั้งละ 4 ตามลำดับเมื่อครบหมากที่ 4 ก็ ขึ้นร้าน นับคะแนนแข่งขันกันหลังจากขึ้นร้านแล้วก็เริ่มหมากที่ 1 ใหม่ ทำเช่นนี้จนครบ 100 คะแนน ใครครบก่อน คือผู้ชนะ ส่วนการเล่นใครทำก้อนหินตกโยนแล้วรับไม่ได้หรือเก็บไม่ครบจำนวนก็ต้อง ตาย ให้สิทธิ์คนอื่นเล่นต่อ

https://www.nectec.or.th/schoolnet/library/create-web/10000/literature/10000-4489.html

น.ส.วรินทิพย์ จินตะนา เลขที่ 37

k22709 — 2024-11-14 11:13:36 UTC

น.ส ศรันร์ญา อาสาสึก เลขที่ 38

2024-11-14 11:15:03 UTC

น.ส. วรินทิพย์ จินตะนา เลขที่ 37

k22709 — 2024-11-14 14:12:20 UTC

1. การละเล่นแบบดั้งเดิม

• ใช้ก้อนหิน ลูกปัด หรือวัตถุเล็ก ๆ 5 ชิ้นที่เรียกว่า “หมาก”

• ผู้เล่นต้องโยนหมากหนึ่งชิ้นขึ้นไปในอากาศ แล้วเก็บหมากที่เหลือบนพื้นในแต่ละรอบ เช่น

• เก็บทีละ 1 เม็ด

• เก็บทีละ 2 เม็ด

• เก็บทีละ 3 หรือมากกว่า

• มีลำดับรอบที่ซับซ้อน เช่น การเก็บพร้อมการพลิกมือ การหมุน หรือการใช้ปลายนิ้วเกี่ยว

2. การละเล่นตามภูมิภาค

• หมากเก็บภาคกลาง: ใช้กติกาดั้งเดิมที่เรียบง่าย ไม่มีอุปกรณ์เสริม

• หมากเก็บภาคเหนือ: เพิ่มความซับซ้อน เช่น การสร้างท่าโยนหมาก หรือการเพิ่มจำนวนหมาก

• หมากเก็บภาคอีสาน: ใช้ก้อนหินหรือดินเหนียวที่ทำเป็นลูกเล็ก ๆ และมีการร้องเพลงประกอบ

• หมากเก็บภาคใต้: อาจใช้เปลือกหอยแทนหมาก และมีการตั้งชื่อหมากแต่ละตัว

3. การละเล่นแบบประยุกต์

• ใช้อุปกรณ์อื่น เช่น ลูกแก้วหรือก้อนยางแทนหมาก

• มีการเพิ่มลูกเล่น เช่น การตั้งกติกาเฉพาะในกลุ่มผู้เล่น

• มีการแข่งขันอย่างจริงจังในบางพื้นที่

4. การละเล่นแบบสมัยใหม่

• เล่นในลักษณะเกมกลุ่ม เช่น การแข่งความเร็วในการเก็บหมาก

• ใช้ลูกบอลเล็ก ๆ แทนหมากเพื่อเพิ่มความท้าทาย

https://traditional-objects.sac.or.th/th/equipment-detail.php?ob_id=469

น.ส.แพรวนภา เรือนเย็น เลขที่32

2024-11-14 14:24:23 UTC

“หมากเก็บ” การละเล่นยอดฮิตของเด็กก่วงโจว

“หมากเก็บ เป็นเกมส์การละเล่นที่ฉันประทับใจมากที่สุด เล่นจนลืมกลับบ้านเลย ทุกๆวัน เด็กในชุมชนทุกคน จะมาเล่นตีลูกล้อด้วยกัน เล่นตังเต(跳房子) และเล่นหมากเก็บแข่งกัน แต่ตอนนี้แทบไม่เห็นเด็กสมัยนี้เล่นแล้ว” หญิงจีนแซ่เจิ้ง ซึ่งเกิดในปี 2504 รำลึกความหลังในวัยเด็ก

“ในสมัยนั้น ชีวิตความเป็นอยู่ค่อนข้างลำบากยากจน ก้อนหิน ดิน ทราย ถือเป็นของเล่นที่ดีที่สุด”

เธอกล่าวต่อว่า “เกมส์การละเล่นของเด็กรุ่นก่อน แม้จะง่าย แต่ต้องใช้ทักษะ สำหรับวิธีการการเล่นหมากเก็บ ก่อนอื่น หยิบหิน 10 กว่าก้อนวางลงบนพื้น จากนั้นหยิบขึ้นมา 1 ก้อนไว้ในมือ แล้วโยนขึ้นไป ขณะเดียวกัน ก็รีบหยิบก้อนหินบนพื้นไว้ในมือ แล้วรีบรับหินที่กำลังตกลงมาให้ได้ ถ้าไม่สามารถรับหินที่ตกลงมาได้ ก็จะแพ้ หรือถ้าใครโยนและเก็บได้เยอะสุดก็จะชนะ”

ในบันทึกระบุไว้ว่า การเล่นหมากเก็บ มีมาตั้งแต่สมัยราชวงศ์หมิง(พ.ศ.1911-2187) และเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลายในประเทศจีน

ผู้สื่อข่าวจีน ได้ไปสัมภาษณ์และสอบถามเด็กๆในก่วงโจว พบว่า นอกจากเด็กๆในปัจจุบันแล้ว นักศึกษาชาวก่วงโจวรุ่นนี้ ก็ไม่เคยมีประสบการณ์การเล่นหมากเก็บในวัยเด็กเช่นกัน

https://mgronline.com/china/detail/9540000066628#:~:text=%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B9%84%E0%B8%A7%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B9%88%E0%B8%B2,%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%8A%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%99

น.ส. ชลลดา มธุรส เลขที่ 34

k22706 — 2024-11-14 14:36:39 UTC

หมากเก็บ เป็นการละเล่นอย่างหนึ่งของเด็กไทยที่ควรอนุรักษ์ไว้ ประโยชน์จากการเล่นหมากเก็บมีดังนี้
๑. เป็นการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์
๒. เป็นการฝึกสมาธิ เกิดไหวพริบในการแก้ปัญหา
๓. ฝีกน้ำใจเป็นนักกีฬา โดยปราศจากการพนันอันเป็นอบายมุข
๔. เป็นการปลูกฝังความรักความสามัคคีในหมู่เด็ก
ในสภาพสังคมปัจจุบัน ที่มีปัญหาทางเศรษฐกิจและความเครียดในสังคม การส่งเสริมการเล่นหมากเก็บ อาจเป็นวิธีการหนึ่งที่ช่วยลดช่องว่างในหมู่เด็ก สร้างความช่วยเหลือเกื้อกูลกันในสังคม เป็นการสร้างพื้นฐานที่ดีให้แก่เด็ก เพื่อเติบโตเป็นสมาชิกที่ดีในสังคมไทยในอนาคต

https://www.gotoknow.org/posts/547893

น.ส. จารุภา จุฑาเทพ เลขที่ 33

2024-11-14 14:49:48 UTC

หมากเก็บ เป็นการละเล่นพื้นบ้านของไทยที่มีมาช้านาน โดยมีที่มาจากวิถีชีวิตของคนไทยในสมัยก่อน ซึ่งมักใช้วัสดุที่หาได้ง่ายในท้องถิ่นมาประดิษฐ์เป็นอุปกรณ์ในการเล่น เช่น ก้อนหิน ก้อนดิน หรือเมล็ดพืช การละเล่นนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อฝึกความคล่องแคล่ว การประสานงานระหว่างสายตาและมือ รวมถึงความคิดสร้างสรรค์ในการเล่นที่หลากหลายรูปแบบ ในบันทึกระบุไว้ว่า การเล่นหมากเก็บ มีมาตั้งแต่สมัยราชวงศ์หมิง(พ.ศ.1911-2187) และเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลายในประเทศจีน ผู้สื่อข่าวจีน ได้ไปสัมภาษณ์และสอบถามเด็กๆในก่วงโจว พบว่า นอกจากเด็กๆในปัจจุบันแล้ว นักศึกษาชาวก่วงโจวรุ่นนี้ ก็ไม่เคยมีประสบการณ์การเล่นหมากเก็บในวัยเด็กเช่นกัน

https://mgronline.com/china/detail/9540000066628

k22706 — 2024-12-15 15:07:03 UTC

https://www.canva.com/design/DAGZI0r5EoM/CTrWVCSytnhoizESBSJTjg/view?utm_content=DAGZI0r5EoM&utm_campaign=designshare&utm_medium=link2&utm_source=uniquelinks&utlId=hd38cd043f9

ประเภทของเพลงพื้นบ้านภาคกลาง

k22709 — 2025-01-09 03:44:43 UTC

เพลงพื้นบ้านภาคกลางของประเทศไทยมีหลากหลายประเภท ซึ่งสะท้อนถึงวัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิตของผู้คนในภูมิภาคนี้ ตัวอย่างเพลงพื้นบ้านภาคกลาง ได้แก่:

1. เพลงฉ่อย

• เป็นเพลงที่ร้องโต้ตอบกันระหว่างฝ่ายชายและฝ่ายหญิง โดยใช้คำพูดที่มีความสนุกสนาน เฉลียวฉลาด และมักมีการเล่นคำหรือแสดงอารมณ์ขัน

2. เพลงอีแซว

• มีลักษณะคล้ายกับเพลงฉ่อย แต่มักร้องในงานรื่นเริง เช่น งานบวช งานแต่งงาน โดยเนื้อหามุ่งเน้นความสนุกสนานและแสดงไหวพริบในการโต้ตอบ

3. เพลงเรือ

• ร้องระหว่างพายเรือในงานประเพณีหรืองานแข่งเรือ เนื้อเพลงมักเกี่ยวข้องกับการแซวกันและเล่าเรื่องราวที่สร้างความบันเทิง

4. เพลงเกี่ยวข้าว

• ร้องในช่วงฤดูเก็บเกี่ยว เพื่อสร้างความเพลิดเพลินระหว่างการทำงาน เนื้อเพลงมักแสดงถึงความรัก ความสามัคคี และความขยันขันแข็งของชาวนา

5. เพลงเหย่อย

• เป็นเพลงที่ร้องเพื่อความสนุกสนานในชุมชน มีลักษณะโต้ตอบหรือแซวกัน โดยเนื้อเพลงมักแสดงถึงความสนุกสนานและความเป็นกันเองของผู้ร้อง

6. เพลงลำตัด

• เป็นเพลงพื้นบ้านที่ใช้การร้องโต้ตอบในเชิงบทกลอน โดยมักมีการด้นสดและเนื้อหาสนุกสนานเพื่อสร้างความบันเทิง

7. เพลงพิษฐาน (เพลงพวงมาลัย)

• ร้องในงานมงคล เช่น งานแต่งงาน โดยเนื้อหาเพลงมักเกี่ยวกับการอวยพรหรือกล่าวถึงสิ่งดีงาม

8. เพลงรำโทน

• เป็นเพลงที่ใช้ในการละเล่นพื้นบ้าน มักมีการเต้นรำประกอบและจังหวะเพลงสนุกสนาน

เพลงพื้นบ้านเหล่านี้สะท้อนถึงความคิดสร้างสรรค์และเอกลักษณ์ของชาวภาคกลางในอดีต และยังคงได้รับการอนุรักษ์ในบางพื้นที่จนถึงปัจจุบัน

https://saranukromthai.or.th/oldchild/2507

คุณค่าของ “เพลงพื้นบ้าน”

k22706 — 2025-01-09 03:46:33 UTC

เพลงพื้นบ้านเป็นสมบัติของสังคมที่ได้สะสมต่อเนื่องกันมานานจึง เป็นส่วนหนึ่งในวิถีชีวิตของคนไทย และมีคุณค่าต่อสังคมอย่างยิ่ง
1. ให้ความบันเทิง เพลงพื้นบ้านมีคุณค่าให้ความบันเทิงใจแก่คนในสังคมตั้งแต่อดีต จนถึงปัจจุบันโดยเฉพาะในสมัยที่ยังไม่มีเครื่องบันเทิงใจมากมายเช่น ปัจจุบันนี้เพลงพื้นบ้านเป็นสิ่งบัน เทิงชนิดหนึ่ง ซึ่งให้ความสุขและความรื่นรมย์แก่คนในสังคม ในฐานะที่เป็นการละเล่นพื้นบ้านของหนุ่ม สาว และในฐานะ เป็นส่วนสำคัญของพิธีกรรมต่าง ๆ เพลงพื้นบ้านจึงจัดเป็นสิ่งบันเทิงที่เป็นส่วนหนึ่งใน วิถีชีวิตของชาวบ้าน

2. ให้ความสนุกสนานก่อให้เกิดความรักและความสามัคคีกัน

3. สะท้อนวัฒนธรรมประเพณีของท้องถิ่นนั้น ๓ การฝึกร้องและเรียนรู้เพลงพื้นบ้าน ยังเป็นการช่วยให้ผู้ร้องมี ไหวพริบ ปฏิภานดีในการแก้ปัญหาในการโต้ตอบเพลง

https://www.thaigoodview.com/library/dlcep2/02/contents/folkmusic13.html

ตัวอย่างเพลงพื้นบ้านภาคกลาง

k22709 — 2025-01-09 03:46:37 UTC

เพลงพื้นบ้านเป็นบทเพลงที่สะท้อนวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชุมชน ตัวอย่างเพลงพื้นบ้านจากภาคกลางมีดังนี้:

1. เพลงฉ่อย

• ตัวอย่าง:

“โอยแม่สาวงาม บ้านอยู่ไหนหนอ

ให้พี่ไปขอน้ำกิน แม่ตาหวานเลิศล้ำ

พี่จะฝากรักไว้ ก่อนจะลาเธอไป”

2. เพลงอีแซว

• ตัวอย่าง:

“เออ อีแซว แซวเขาเล่นๆ

ไม่คิดว่าเป็นจริงจังอะไร

จะเอาหมอนมารองหรือไม่

ก็ดูเธอไง ช่างงามเหมือนเดือนเพ็ญ”

3. เพลงเกี่ยวข้าว

• ตัวอย่าง:

“เกี่ยวข้าวในนา เอาข้าวขึ้นลอม

ร้องเพลงคล้องปาก เพราะรักเจ้าจริง

พี่หวังรักน้อง ฝากคำให้มั่น

ฤดูเกี่ยวกัน ปีหน้าจะมาอีก”

4. เพลงเรือ

• ตัวอย่าง:

“พายเรือเอื่อยๆ น้ำใสไหลเย็น

พี่จะฝากใจรัก น้องจงรับไว้

พายเรือไหลไป ชมฟ้าสดใส

หวังพี่ได้ใจสาว ชื่นจิตติดตรึง”

5. เพลงลำตัด

• ตัวอย่าง:

“มาลำตัด มาร้องให้สนุก

ใครทุกข์ใครเศร้า มาฟังแล้วหาย

ลำตัดไม่ยาก จะด้นสดให้

ใครอยากฟังใหม่ เชิญมาฟังดีๆ”

6. เพลงเต้นกำรำเคียว

• ตัวอย่าง

ชาย มากันเถิดนางเอย เอ๋ยรา แม่มามารึมา แม่มา (ซ้ำ) มาเถิดแม่นุชน้อง พี่จะเป็นฆ้องให้น้องเป็นปี่ ต้อยตะริดติ๊ดตอด น้ำแห้งน้ำหยอดที่ตรงลิ้นปี่ มาเถินะแม่มา มารึมาแม่มา มาเต้นกำย่ำหญ้ากันในนานี้เอย
หญิง มากันเถิดนายเอย เอ๋ยรา พ่อมามารึมา พ่อมา ฝนกระจายปลายนา แล้วน้องจะมาอย่างไรเอย

https://nockacademy.com/thai-language/เพลงพื้นบ้าน-เรียนรู้วิถีชีวิตของผู้คนในอดีตผ่านบทเพลง/

ที่มาของเพลงพื้นบ้านภาคกลาง

k22709 — 2025-01-09 03:48:45 UTC

เพลงพื้นบ้านภาคกลางมีที่มาจาก วิถีชีวิต ความเชื่อ และประเพณี ของผู้คนในพื้นที่ภาคกลาง ซึ่งเป็นภูมิภาคที่อุดมสมบูรณ์และมีความหลากหลายในวัฒนธรรม ดังนี้:

1. วิถีชีวิตชาวนาและการเกษตร

• ภาคกลางเป็นพื้นที่สำคัญของการทำนาและเกษตรกรรม ชาวบ้านมักร้องเพลงระหว่างการทำงาน เช่น เพลงเกี่ยวข้าว เพื่อสร้างความเพลิดเพลินและผ่อนคลายความเหนื่อยล้า

2. การเดินทางและการสัญจรทางน้ำ

• เนื่องจากภาคกลางมีแม่น้ำหลายสาย การเดินทางทางน้ำจึงเป็นส่วนสำคัญของชีวิต เพลงที่ร้องในบริบทนี้ เช่น เพลงเรือ มักแสดงถึงความสนุกสนานหรือการเกี้ยวพาราสีระหว่างหนุ่มสาว

3. ประเพณีและงานรื่นเริง

• งานประเพณี เช่น งานบวช งานแต่งงาน หรืองานมหรสพพื้นบ้าน เป็นโอกาสให้ชาวบ้านได้มารวมตัวกัน เพลงอย่าง เพลงฉ่อย และ เพลงอีแซว มักใช้ร้องในงานเหล่านี้เพื่อความสนุกสนานและสร้างความสามัคคี

4. การแสดงความสามารถด้านภาษาและปฏิภาณไหวพริบ

• เพลงพื้นบ้าน เช่น เพลงลำตัด และ เพลงฉ่อย สะท้อนถึงความสามารถในการใช้คำคล้องจองและการด้นสด ซึ่งเป็นความบันเทิงที่แสดงถึงความเฉลียวฉลาดและไหวพริบของผู้ร้อง

5. การถ่ายทอดเรื่องราวและความเชื่อ

• เพลงพื้นบ้านมักแฝงด้วยคำสอน เรื่องราวประเพณี และความเชื่อ เช่น การอวยพรในงานมงคล หรือการเตือนสติในชีวิตประจำวัน เช่น เพลงพิษฐาน ที่ร้องในงานแต่งงาน

6. อิทธิพลจากศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นและราชสำนัก

• ภาคกลางเป็นศูนย์กลางของอาณาจักรไทยในอดีต เช่น กรุงศรีอยุธยาและกรุงรัตนโกสินทร์ ทำให้เพลงพื้นบ้านได้รับอิทธิพลจากดนตรีและวัฒนธรรมราชสำนัก เช่น การประยุกต์ใช้จังหวะและท่วงทำนองจากดนตรีไทยเดิม

http://research.culture.go.th/medias/ct166.pdf

ความเป็นมาของเพลงพื้นบ้าน

k22709 — 2025-01-09 03:51:25 UTC

เพลงพื้นบ้านภาคกลางของประเทศไทยมีต้นกำเนิดจากวิถีชีวิต วัฒนธรรม และความเชื่อของชาวบ้านในภูมิภาคนี้ ซึ่งเป็นศูนย์กลางการเกษตรและการค้าตั้งแต่สมัยโบราณ มีลักษณะเฉพาะที่สะท้อนถึงความเรียบง่าย ความสนุกสนาน และการแสดงออกของอารมณ์ผ่านบทเพลงที่มีจังหวะและถ้อยคำที่ไพเราะ

จุดกำเนิด

1. จากชีวิตประจำวัน

• เพลงพื้นบ้านภาคกลางเกิดขึ้นจากกิจกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การทำงานในนา การเดินทางทางน้ำ และการละเล่นพื้นบ้าน

• ตัวอย่าง: เพลงเกี่ยวข้าว ร้องเพื่อสร้างความเพลิดเพลินระหว่างการเก็บเกี่ยวข้าว หรือ เพลงเรือ ที่ใช้ร้องในระหว่างการเดินเรือหรือแข่งเรือ

2. ในงานรื่นเริงและประเพณี

• เพลงพื้นบ้านมักถูกนำมาร้องในงานรื่นเริง งานแต่งงาน งานบวช และงานประเพณีต่าง ๆ เช่น เพลงฉ่อย และ เพลงอีแซว ที่ใช้ร้องโต้ตอบเพื่อสร้างความสนุกสนาน

3. การถ่ายทอดคำสอนและความเชื่อ

• เพลงพื้นบ้านยังถูกใช้เป็นเครื่องมือในการถ่ายทอดคำสอน ความเชื่อ และวัฒนธรรมท้องถิ่น เช่น การอวยพรใน เพลงพิษฐาน หรือการเตือนใจใน เพลงลำตัด

http://www.satriwit3.ac.th/external_links.php?links=2847

ตัวอย่างเพลงพื้นบ้าน “เต้นกำรำเคียว”

k22706 — 2025-01-09 03:58:34 UTC