Có vách đá thành chẹt lòng Sông Đà như một cái yết hầu

Trên sông bỗng có những cái hút nước giống như cái giếng bê tông thả xuống sông để chuẩn bị làm móng cầu. Nước ở đây thở và kêu như cửa cốn cái bị sặc. Trên mặt cái hút xoáy tít đáy, cũng đang quay lừ lừ những cánh quạ đàn. Không thuyền nào dám men gần những cái hút nước ấy, thuyền nào qua cũng chèo nhanh để lướt quãng sông, y như là ô tô sang số ấn ga cho nhanh để vút qua một quãng đường mượn cạp ra ngoài bờ vực. Chèo nhanh và tay lái cho vững mà phóng qua giếng sâu, những cái giếng saai nước ặc ặc lên như vừa rót dầu sôi vào

Qua nhan đề trên, Nguyễn Tuân muốn khẳng định vẻ đẹp của con người lao động ở vùng núi Tây Bắc trong công cuộc chinh phục thiên nhiên để kiến thiết quê hương đất nước.

-tiếng nước thác nghe như là oán trách gì, rồi lại như là van xin, rồi lại như là khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo
-nó rống lên như tiếng một ngàn con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừng vầu rừng tre nứa nổ lửa
-rừng lửa cùng gầm thét với đàn trâu da cháy bùng bùng

  Trận 1 : 2 hòn canh 1 cửa đá trông như là sơ hở ,vai trò dụ thuyền đối phương đi vào sâu vào . Phối hợp với đá nước thác reo hò làm bài thanh viện trợ cho đá, đá vẫn oai phong lẫm liệt. Một hòn đá ấy trông nghiêm thì y như là đang rất hàm hỏi cái thuyền phải xưng tên tuổi trước khi giao chiến. 1 hòn đá khác lui lại một chút và thách thức cái thuyền. 1 cửa bể đom đóm nhưng cố nén vết thương, 2 chân vẫn kẹp chặt lấy cuống lái
Trận2 : 4 của tử 1 của sinh, của sinh nằm lập lờ phía tả ngạn
 Giống hệt như cưỡi trên lưng hổ

Dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế mạnh trên Sông Đà. Nắm chắt binh pháp của thần sông thần đá lên đã nắm chặt được bờm sóng đúng luồng rồi ghì cương lái…mà phóng nhanh vào cửa sinh. Măcj dù đã qua 2 trận nhưng chúng không ngớt khiêu khích
Trận 3 : ít cửa hơn, bên phải bên trái đèu là luồng chết . Cứ phóng thẳng thuyền , chọc thủng cửa giữa mà vượt qua cổng đá. Thuyền như là một mũi tên xuyên nhanh qua hơi nước , vừa xuyên vừa tự động lái được , lượm được. Thế là hết thác

+  Từ láy: "Cuồn cuộn" luồng gió "gùn ghè" suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ xúyt. *=) vừa hợp âm thanh ghê rợn, vừa gợi những hình ảnh khủng khiếp ở nơi đây.

xa : Nhưng đã nghe thấy tiếng nước réo gần mãi lại réo to mãi lên . Tiêng nước thác nghe như oán trách gì, rồi lại như là van xin , rồi lại như khiêu khích , giọng gằn mà chế nhạo . Rống lên như 1 ngàn con trâu mộng đnag lồng lộn giữa rừng vầu rừng tre nứa nổ lửa , đang phá tuông  rừng lửa , rừng lửa cùng gầm thét với đàn trâu da cháy bùng bùng
gần : Ngoặt khúc sông lượn , thấy song bọt đã trắng xóa cả 1 chân trời đá . Đá ở đây từ ngàn năm vẫn mai phục hết trong lòng sông , hình như mỗi lần có chiecs nào nho vào đường ngoặt sông là 1 số hòn bèn nhổm cả dậy để vồ lấy thuyền . Mặt sông trắng xóa càng làm bật rõ lên những hòn những tảng mới trong tưởng như nó đứng nó ngồi nó nằm tùy theo sở thích tự động theo đá to đá bé

Trên sông bỗng có những cái hút nước giống như cái giếng bê tông thả xuống sông để chuẩn bị làm móng cầu. Nước ở đây thở và kêu như cửa cuốn cái bị sặc. Trên mặt cái hút xoáy tít đáy, cũng đang quay lừ lừ những cánh quạ đàn. Không thuyền nào  dám men gần những cái hút nước ấy, thuyền nào qua cũng chèo nhanh để lướt quãng sông, y như là ô tô sang số ấn ga cho nhanh để vút qua một quãng đường mượn cạp ra ngoài bờ vực. Chèo nhanh và tay lái cho vững mà phóng qua giếng sâu, những cái giếng sâu nước ặc ặc lên như vừa rót dầu sôi ......

- Sự liên tưởng độc đáo: Sông Đà tuôn dài như áng tóc trữ tình của người thiếu nữ

- Sông Đà được nhìn qua làn mây, qua ánh nắng với màu sắc

    + Xuân: xanh màu xanh ngọc bích

    + Thu: lừ đừ chín đỏ như da mặt người bầm đi vì rượu bữa
- Sông Đà gắn bó với con người tựa cố nhân

- Bờ sông hoang dại, bình lặng như thời tiền sử- hồn nhiên như nỗi niềm cổ tích xưa

→ Sông Đà trữ tình, hiền hòa, sự tài hoa của Nguyễn Tuân đã mang lại những áng văn bức tranh trữ tình làm say đắm lòng người

- Con người nhỏ bé đời thường, không vũ khí, không phép màu, có thể thắng được thạch trận đủ 3 lớp

- Người lái đò được miêu tả là người tài năng, nhanh trí, vượt thác như cưỡi ghềnh, xé toang lớp này đến lớp khác trùng vi thạch trận

- Những thằng đá tướng phải lộ sự tiu nghỉ, thất vọng qua bộ mặt xanh lè

→ Người lái đò chiến thắng trong trận chiến cam go bằng sự ngoan cường, dũng cảm, tài trí.

Ông lái đò đúng là thứ vàng mười của đất nước, xứng đáng được tôn vinh, ngợi ca

+Có quãng con nai con hổ đã có lần vọt tù bờ này sang bờ kia

+Nước ở đây thở và kêu như của cống cái bị sặc.

+Trên mặt cái hút xoáy tít đáy, cũng đang quay lừ lừ những cánh quạ đàn.

+Có những thuyền đã bị cái hút nó hút xuống, thuyền trong ngay cây chuối ngược rồi vụt biến đi, bị dìm và đi ngầm dưới lòng sông đến mươi phút sau mới thấy tan xác ở khuỷnh sông" dưới.

+Cái thuyền xoay tít, những thước phim màu cũng quay tít, cái máy lia ngược contre-plongée 'lên một cái mặt giếng mà thành giếng xây toàn bằng nước sông xanh ve một áng thuỷ tỉnh khối đúc dày, khối pha lê xanh như sắp vỡ tan up vào cả máy cả người quay phim cả người đang xem.

+Cái phim ảnh thu được trong lòng giếng xoáy tít đáy, truyền cảm lại cho người xem phim kí sự thấy mình đang lấy gần ngồi giữ chặt ghế như ghì lấy mép một chiếc lá rừng bị vứt vào một cái cốc pha lê nước khổng lồ vừa rút lên cái gậy đánh phèn.

-Cảnh đá bờ sông ,dựng thành vách thành
-Có vách đá thành chẹt lòng Sông Đà như một cái yết hầu.
-Có quãng nai con hổ đã có lần vọt từ bờ này sang bờ kia.
-Ngồi trong khoang đò quãng ấy ,đang mùa hè mà trời cũng thấy lạnh cảm thấy mình như đứng ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên khung một của sổ nào trên cái tầng nahf thứ mấy nào vừa vụt tắt đèn điện.

+Trùng vi thạch trận thứ 2: Sông nước bài binh bố trận ở khắp nơi, tăng nhiều cửa tử, cửa sinh nằm ở phía hữu ngạn

+Trùng vi thạch trận thứ 3: Sông Đà sắp đặt bên phải bên trái đều là luồng chết, luồng sống ở ngay giữa.

+Rừng lửa cùng gầm thét với đàn trâu da cháy bùng bùng

  +Con sông Đà:Thạch trận với bốn cửa sinh và một cửa tử.Nước thác reo hò làm thanh viện cho đá.Sóng thác đã đánh miếng đòn hiểm độc nhất bóp chặt lấy hạ bộ.

=> Không khí trận chiến nóng bỏng gay cấn hồi hộp

 +Ông lái đò:

Thạch trận dàn bày vừa xong thì con thuyền vut tới.Mặt ông lái đò méo xệch đi.

Ông đò hai tay giữ mái chèo khỏi bị hất lên khỏi sóng.

=> Con thuyền thoát khỏi nguy hiểm.

—Ở trùng vi thứ hai:

  +Con sông Đà:Tăng thêm nhiều cửa tử, cửa sinh lại bố trí lệch qua phía bờ hữu ngạn.Dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế mạnh trên sông đá

=> Con sông Đà trở nên khôn ngoan hơn.

  +Ông lái đò:Nắm chắc binh pháp của thần sông thần đá, ông đã thuộc quy luật phục kích của lũ đá.Ông đò ghì cương lái, băm chắc lấy luồng nước đúng mà phóng nhanh vào cửa sinh.

=> Vượt qua hết cửa tử.

—Ở trùng vi cuối cùng:

Ít cửa hơn mà bên trái bên phải đều là luồng chết cả, luồng sống thì lại nằm ngay giữa bọn đá hậu vệ.Bốn năm bọn thuỷ quân cửa ải nước bên bờ trái liên xô ra cảnh níu thuyền lôi vào tập đoàn cửa tử.

=> Con sông ngày càng mưu mẹo muốn dồn người lái đò vào chỗ chết.

- Ông lái đò:Cứ phóng thẳng thuyền, chọc thủng cửa giữa đó.Thuyền như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước, vừa xuyên vào từ động lái được lượn được.

=> Ông lái đò đã chiến thắng con sông hung dữ.

  

+mở ra 5 của trận: 4 của tử, 1 xủa sinh, cửa sinh nằm lập lờ phía tả ngạn sông
+ sóng, nước, đá sông hò la vang dậy. 
+ nước bám lấy thuyền như đô vật túm thắt lưng ông đò đòi lật ngửa mình ra giữa trận nước vang trời thanh la não bạt.
+ người lái đò bị trúng đòn nhưng ông đò cố nén vết thương, hai chân vẫn kẹp lấy cuống lái,...
=> ông lái đò là một con người luôn bình tĩnh, dũng cảm, biết nén mọi đau đớn để chiến thắng đối chủ hiểm ác của mình.

2. vòng thứ 2
+ đổi chiến thuật ông lái đã nắm chắc binh pháp của thần sông thần đá, thuộc quy luật phục kích của lũ đá
+ tăng thêm nhiều cửa tử --> đánh lừa con thuyền vào
+cửa sinh lại bố trí lệch qua phía bowf hữu ngạn
+ông đò ghì cương lái, bám chắc lấy luồng nước đúng mà phóng nhanh vào cửa sinh
3. vòng thứ 3
+ ít cửa hơn, bên phải bên trái đều là luồng chết cả. Cửa sinh nằm giữa bọn đá hậu vệ của con thác
=>  trình độ chèo thuyền lái đò vượt thác của ông đã nâng lên thành nghệ thuật chèo đò

+Tăng thêm nhiều cửa tử để lừa con thuyền vào

+Cưỡi lên thác sông Đà, phải cưỡi đến cúng như là cưỡi hổ. Dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế mạnh trên sông đá.

+Bốn năm con thủy quân cửa ải nước bên bờ trái liền xô ra định níu thuyền lôi vào tập đoàn cửa tử

+Chúng vẫn không ngớt khiêu khích, mặc dầu cái thằng đá tướng đứng chiến ở cửa vào đã tiu nghỉu cái mặt xanh lè thất vọng thua cái thuyền đã đánh trúng vào cửa sinh nó trấn lấy.

-Trùng vi thạch trận thứ 3:

+Ít cửa hơn, bên phải bên trái đều là luồng chết cả

+Thuyền vút qua cổng đá cánh mở cánh khép. Vút, vút, cửa ngoài, cửa trong, lại cửa trong cùng, thuyền như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước, vừa xuyên vừa tự động lái được lượn được

-Cái thuyền xoay tít, những thước phim màu cũng quay tít, cái máy lia ngược contre-plongée 'lên một cái mặt giếng mà thành giếng xây toàn bằng nước sông xanh ve một áng thuỷ tỉnh khối đúc dày, khối pha lê xanh như sắp vỡ tan up vào cả máy cả người quay phim cả người đang xem.Cái phim ảnh thu được trong lòng giếng xoáy tít đáy, truyền cảm lại cho người xem phim kí sự thấy mình đang lấy gần ngồi giữ chặt ghế như ghì lấy mép một chiếc lá rừng bị vứt vào một cái cốc pha lê nước khổng lồ vừa rút lên cái gậy đánh phèn.

+ Gần: Đá cũng đầy mưu mẹo: “nhăn nhúm”, “méo mó”, “”hất hàm”, “oai phong”, “bệ vệ”, có những hành động như “mai phục”, “chặn ngang”, “canh”, “đánh tan”, “tiêu diệt”, sóng: “đánh khuýp quật vu hồi”, “đánh giáp lá cà”, “đòn tỉa”.

+ Sự biến hóa linh hoạt của trùng vi thạch trận: có 3 vòng, vòng 1 có 5 cửa sinh, một cửa tử (tả ngạn), vòng 2 có nhiều cửa tử, 1 cửa sinh (hữu ngạn), vòng 3 có ít cửa và 1 cửa sinh (giữa), gợi hình ảnh con sông Đà có tâm địa nham hiểm, mẹo lược, biến hóa khôn lường.

→ Sông Đà mang diện mạo và tâm địa của một con thủy quái, “dòng thác hùm beo”, thứ kẻ thù số một của con người.

Dài hàng cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ xuýt bất cứ người lái đò sông Đà...

Quãng này mà khinh suất tay lái thì cũng dễ lật ngửa bụng thuyền ra.

+đổi chiến thuật ông lái đã nắm chắc binh pháp của thần sông thần đá, thuộc quy luật phục kích của lũ đá
+cửa sinh lại bố trí lệch qua phía bowf hữu ngạn
+ông đò ghì cương lái, bám chắc lấy luồng nước đúng mà phóng nhanh vào cửa sôn
+ ít cửa hơn, bên phải bên trái đều là luồng chết cả. Cửa sinh nằm giữa bọn đá hậu vệ của con thác 
- trình độ chèo thuyền lái đò vượt thác của ông đã nâng lên thành nghệ thuật chèo đò

Dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế mạnh trên Sông Đà. Nắm chắt binh pháp của thần sông thần đá lên đã nắm chặt được bờm sóng đúng luồng rồi ghì cương lái…mà phóng nhanh vào cửa sinh. Măcj dù đã qua 2 trận nhưng chúng không ngớt khiêu khích
-Trận 3 : ít cửa hơn, bên phải bên trái đèu là luồng chết . Cứ phóng thẳng thuyền , chọc thủng cửa giữa mà vượt qua cổng đá. Thuyền như là một mũi tên xuyên nhanh qua hơi nước , vừa xuyên vừa tự động lái được , lượm được. Thế là hết thác

+ vòng thứ nhất:" nếu lọt vào ddây rrồi mà cái thuyền du kíchấy vẫn chọc thủng đc tuyến 2 , thì nhiệm vụ của nhưng boong - ke chìm và pháo đài đá nổi ở tuyến 3 phải đanhs tan cái thuyền lọt lưới đá trên tuyến , phải tiêu diệt tất cả các thuyền trưởng ngay ở chân thác .Thạch trận dàn bày vừa xong thì cái thuyền vụt tới , phối hợ với đá nước nước roe hò làm thanh viện cho đá ,....tăng thêm mãi cái hỗn chiến của thác đá . nhưng trên cái thuyền 6 bơi chèo vẫn nghe thấy tiếng chỉ huy ngắn gọn của người cầm lái ( bốn cửa sinh và 1 cửa tử)

+ vòng thứ 2: tăng thêm nhiều cửa tử để đánh lưuà con thuyền vào , và cửa sinh lại bố trí lệch qua phía hữa ngạn .Cưỡi lên thác sông đà phải cưỡi đến cùng như cưỡi hổ .Dòng thắc hùm beo đang hồng hộc tế mạnh trên sông đá .năm chặt lấy đượ cái bờm sóng ...phía cửa đá ấy .
+ vòng cuối cùng : ít cửa hơn , bên phải bên trái đều là luồng chết cả , cái luồng sống ở chặng 3này lại ở ngay giữa bọn đá hậu vệ của con thác .cứ phóng thẳng thuyền chọc thửng của đó .Bốn năm bọn thủy quân cửa ải nước bên bờ trái liền xô ra cảnh líu thuyền lôi vào tập đoàn cửa tử

vòng cuối cùng 

Dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế mạnh trên Sông Đà. Nắm chắt binh pháp của thần sông thần đá lên đã nắm chặt được bờm sóng đúng luồng rồi ghì cương lái…mà phóng nhanh vào cửa sinh. 
Mặc dù đã qua 2 trận nhưng chúng không ngớt khiêu khích
-Vòng 3 : ít cửa hơn, bên phải bên trái đèu là luồng chết cả, cái luồng sống ở chặng 3 này lại ở ngay giữa bọn đá hậu vệ của con thác.Cứ phóng thẳng thuyền , chọc thủng cửa giữa mà vượt qua cổng đá. Thuyền như là một mũi tên xuyên nhanh qua hơi nước , vừa xuyên vừa tự động lái được , lượm được. Thế là hết thác

+Tăng thêm nhiều cửa tử để lừa con thuyền, và cửa sinh lại bố trí lệch qua phía bờ hữu ngạn 

+Cưỡi lên thác sông Đà, phải cưỡi đến cùng như là cưỡi hổ. Dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế mạnh trên sông đá.

+Bốn năm con thủy quân cửa ải nước bên bờ trái liền xô ra định níu thuyền lôi vào tập đoàn cửa tử

+Chúng vẫn không ngớt khiêu khích, mặc dầu cái thằng đá tướng đứng chiến ở cửa vào đã tiu nghỉu cái mặt xanh lè thất vọng thua cái thuyền đã đánh trúng vào cửa sinh nó trấn lấy.
-Vòng thứ 3:

+ Ít cửa hơn, bên phải bên trái đều là luồng chết cả.

+ Thuyền vút qua cổng đá cánh mở cánh khép. Vút, vút, cửa ngoài, cửa trong, lại cửa trong cùng, thuyền như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước, vừa xuyên vừa tự động lái được lượn được.

 

 Từ trên tàu bay nhìn xuống sông Đà , không ai trong tàu bay nghĩ rằng cái dây thừng ngoằn ngoèo dưới chân mình kia lại chính là cái con sông hằng năm và đời đời kiếp kiếp làm mình làm mẩy với con người Tây Bắc và phản ứng giận dỗi vô tội vạ với người lái đò sông Đà......
   Mùa xuân của sông đà xanh như ngọc bích , chứ nước sông đà không xanh màu xanh canh hến của Sông Gâm , Sông Lô 
    Mùa thu nước sông Đà lừ lừ chín đỏ bguw da mặt 1 người bầm đi vì rượu bữa , lừ lừ cái mù đỏ giận giữ ở 1 người bất mãn bực bội vì độ thu về 

+  Từ láy: cuồn cuộn luồng gió gùn ghè" suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ xúyt. *=) vừa hợp âm thanh ghê rợn, vừa gợi những hình ảnh khủng khiếp ở nơi đây

Cảnh 2 bên bờ sông
+ Thuyền trôi trên sông Đà, ven sông ở đây lặng tờ.
+ Thuyền trôi qua một nương ngô nhú lên mấy lá ngô non đầu mùa, một đàn hươu cúi đầu ngốn búp cỏ gianh đẫm sương đêm. Con hươu thơ ngộ ngẩng đầu nhung khỏi áng cỏ sương, chăm chăm nhìn tôi lừ lừ trôi trên một mũi đò.Tiếng cá đập nước sông đuổi mất đàn hươu vụt biến.

           + Như sợi dây thừng ngoằn ngoèo : phía dưới lại chính là con sông hàng năm và đời đời kiếp kiếp làm mình làm mẩy với con người Tây Bắc và phản ứng giận dỗi vô tội vạ với người lái đò sông Đà 

           + Như áng tóc trữ tình : tuôn dài, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai, cuồn cuộn mù khói núi Mèo đốt xương xuân
- Màu sắc nước sông Đà:
        + Mùa thu: nước sông Đà lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa, lừ lừ cái màu đỏ giận dữ ở một người bất mãn bực bội gì mỗi độ thu về.
        + Mùa xuân: dòng xanh như ngọc bích, chứ khồn xanh màu xanh xanh hến của Sông Gầm Sông Lô.
 - Cảm giác mà con sông gợi ra: 

       + Thân mật như gặp lại cố nhân : "chuyến ấy ở rừng núi cũng đã hơi lâu" , vì thế mà "nó đằm đằm ấm ấm như gặp lại cố nhân, mặc dầu người cố nhân ấy mình biết là lắm bệnh lắm chứng, chốc dịu dàng đấy, rồi chốc lại bẳn tính và gắt gỏng thác lũ ngay đấy
       + Vui sướng: vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng
       + Thi vị: tôi nhìn cái miếng sáng lóe lên một màu nắng tháng ba đường thi yên hoa tam nguyệt há Dương châu
       + Say đắm: mải bám gót anh liên lạc, quên đi mất là mình sắp đổ ra sông Đà
- Cảnh hai bên bờ sông: 

       + "Cảnh ven sông ở đây lặng tờ"

       + Trôi qua một nương ngô , nhú lên mấy lá ngô non, con hươu thơ ngộ.
       + "bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử" ; "bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa" 

NHƯ SỢI DÂY THỪNG NGOẰN NGHÈO -từ trên tàu bay mà nhìn xuống sông Đà , không ai trong tàu bay nghĩ rằng cái dây thừng ngoằn ngoèo dưới chân mình kia lại chính là cái con sông hằng năm và đời đời khiếp khiếp làm mình làm mẩy với con người Tây Bắc và phẩn ứng giận dỗi vô tội vạ với người lái đò sông Đà"
NHƯ ÁNG TÓC TRỮ TÌNH -Hình như khi mà ta đã quen đọc bản đồ sông núi , thì mỗi lúc ngồi tàu bay trên chiều cao mà nhìn xuống đất nước Tổ Quốc bao la , càng thấy quen thuộc với trừng nét sông tãi ra trên đại dương đá lờ lờ bống mây dưới chân mình . Con sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình , đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mấy trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và  cuộn cuộn mù khói núi mèo đốt nương xuân." 

+mùa thu nước sông đà lù lù chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa, lừ lừ cái màu đỏ giận dữ ở một người bất mãn bực bội gì mỗi độ thu về.=> gợi cảm giác nước sông đà phù sa  đem màu mỡ đến cho bao cánh đồng.

THÂN MẬT NHƯ GẶP LẠI CỐ NHÂN : đi rừng dài ngày rồi lại bắt ra sông Đà ,đúng thế , nó đằm đằm ấm ấm như gặp lại cố nhân "
NIỀM VUI SƯỚNG:Chao ôi, sông như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm , vui như nối lại chiêm bao đứt quãng"
THI VỊ : bờ sông Đà , bãi sông Đà , chuồn chuồn bươm bướm trên sông Đà "
SAY ĐẮM: chuyến ấy ở rừng đi núi cũng đã hơi lâu, đã thấy thèm chỗ thoáng . Mải bắm gót anh liên lạc quên mất là mình sắp phải đổ ra sông Đà"

 + Trôi qua một nương ngô , nhú lên mấy lá ngô non, con hươu thơ ngộ.
 + "bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử" ; "bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa"

+ Vui sướng :Chao ôi, trong con sông, Vui như thấy nắng giòn tan sau kỳ mưa dầm, Vui như nối lại chiêm bao đứt quãng

+Thi vị : Tôi nhìn cái miếng sáng lên một màu nắng tháng ba Đường thi “Yên hoa tam nguyệt há Dương Châu”

+Say đắm:  Chuyến ấy ở rừng đi núi cũng đã hơi lâu, đã thấy thèm chỗ thoáng. Mải bám gót anh liên lạc, Quên đi mất là mình sắp đổ ra sông đà.

Dòng sông lững lờ như nhớ thương hòn đá thật xa xôi để lại trên thượng nguồn Tây Bắc. Và con sông như đang lắng nghe những giọng nói êm êm của người xuôi, và con sông đang trôi những con đò mình nở chạy buồm vải nó khác hẳn những con đò đuôi én thắt mình dây cổ điển trên dòng trên.

 Cảnh ven sông ở đây lặng tờ
Thuyền tôi trôi qua một nương ngô nhú lên mấy lá ngô non đầu mùa. Mà tịnh không một bóng người. Cỏ gianh đồi núi đang ra những nón búp. Một đàn hươu cúi đầu ngốn búp cỏ gianh đẫm sương đêm. Sờ sông hoang dại như một bờ tiền sử. Bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa. 

- Cảnh ven sông ở đây lặng tờ
- Thuyền tôi trôi qua một nương ngô nhú lên mấy lá ngô non đầu mùa. Mà tịnh không một bóng người. Cỏ gianh đồi núi đang ra những nón búp. Một đàn hươu cúi đầu ngốn búp cỏ gianh đẫm sương đêm. Sờ sông hoang dại như một bờ tiền sử. Bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa.

Lai lịch , hoàn cảnh xuất thân : 

Không được tác giả nêu rõ nhưng có nhưng tên gọi cũng phiếm định như : người lái đò , ông đò , người lái đò Sông Đà 

 **  Ngoại hình : Tay lêu nghêu như cái sào. Chân ông lúc nào cũng khuỳnh khuỳnh, ... chất mun”, đó là ngoại hình khỏe khoắn của con người lao động luôn gắn bó với nghề

** Người lao động bình thường  

Ông đò 2 tay giữ  mái chèo khỏi bị hất lên khỏi sóng trận địa phóng thẳng vào mình 

Nước bám lấy thuyền như đô vật túm thắt lưng ông đò đòi lật ngửa mình ra giữa trận nước vang trời thanh  la não bạt

Nhưng ông đò cố nén vết thương , 2 chân vẫn kẹp chặt lấy cuống lái , mặt méo bệch đi như cái luồng sóng đánh hồi lùng , đánh đòn tỉa , đánh đòn âm vào chỗ hiểm 

Ông lái đã nắm chắc binh pháp cuả  thần sông thàn đá . Ôn

- Về lai lịch: tác giả xóa mờ xuất thân, tập trung miêu tả ngoại hình để ngợi ca những con người vô danh âm thầm cống hiến: “tay lêu nghêu như cái sào. Chân ông lúc nào cũng khuỳnh khuỳnh, ... chất mun”, đó là ngoại hình khỏe khoắn của con người lao động luôn gắn bó với nghề

- Là người có lòng dũng cảm, tình yêu nghề: “giữ mái chèo, nén vết thương, hai chân kẹp chặt lấy cuống lái”

- Có thể liên hệ đến hình ảnh Huấn Cao – người anh hùng trong quan niệm của Nguyễn Tuân trước cách mạng để dẫn dắt sang hình tượng ông lái đò.

- Công việc: lái đò trên sông Đà, hằng ngày đối diện với con thủy quái hung bạo.

- Là người từng trải, hiểu biết và thành thạo trong nghề lái đò: “trên sông Đà ông xuôi ngược hơn một trăm lần”, “nhớ tỉ mỉ ... những luồng nước”, “sông Đà đối với ông lái đò ấy như một thiên anh hùng mà ông đã thuộc ... xuống dòng”, ...

- Là người mưu trí dũng cảm, bản lĩnh và tài ba:

- Là người có lòng dũng cảm, tình yêu nghề: “giữ mái chèo, nén vết thương, hai chân kẹp chặt lấy cuống lái”

+Ông nắm chắc binh pháp của thần sông thần đá như một nghệ sĩ điêu luyện, cao cường.
+Vượt qua các vòng vây khác nhau.

+ Là một tay đò lão luyện

+ Lâu năm trong nghề.

+ Từng trăm lần xuôi ngược trên dòng sông và tự tay lái chính hơn 60 lần.

+ Am hiểu đặc điểm của con sông.

- Về hoàn cảnh xuất thân : Tác giả xóa mờ xuất thân để ngợi ca những con người vô danh âm thầm cống hiến.
- Ngoại hình : 

- Chừng 70 tuổi nhưng còn rất khỏe và tráng kiện.

- “Tay lêu nghêu như cái sào".

- Chân lúc nào cũng khuỳnh khuỳnh

- Nhỡn giới “vời vợi như mong một cái bến xa”.

- Giọng nói ko ào như tiếng nước trước mặt ghềnh sông.
-Thị lực vòi vọi như lúc nào cũng mong một cái bến xa nào đó trong sương mù.
- Thân hình “gọn quánh như chất sừng, chất mun”.

=> Thân thể ông lái đò mang đậm dấu ấn của nghề nghiệp, chứng tỏ ông là một con người yêu nghề, gắn bó với nghề
- Người nghệ sĩ tài hoa :
+ Là người nghệ sĩ tài hoa ưa những khúc sông nhiều ghềnh thác, không thích lái đò trên khúc sông bằng phẳng, coi việc chiến thắng “con thủy quái” là chuyện thường: sau khi vượt thác nhà đò đốt lửa nướng cơm lam và toàn bàn về chuyện cá anh vũ, cá dầm xanh,...
- Người lao động bình thường :
+Người lao động thầm lặng, vô danh, không tên tuổi giống như bao người lao động khác trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
                                

- Thân hình “gọn quánh như chất sừng, chất mun”.

+cảnh ven sông ở đây lặng lờ
+ lá non nhú trên những nương ngô,những con hươu ngẩng đầu nhung khỏi áng cỏ sương
+ Đàn cá dầm xanh quẫy vọt lên mặt sông bụng trắng như bạc rơi thời
+ Tiếng cá đập nước sông đuổi mất đàn hươu vụt biến 
+ Dòng sông quãng này lững lờ như nhớ thương những hòn đá thác xa xôi để lại trên thượng

+ Là một tay đò lão luyện

+ Lâu năm trong nghề.

+ Từng trăm lần xuôi ngược trên dòng sông và tự tay lái chính hơn 60 lần.

+ Am hiểu đặc điểm của con sông.

    + Lâu năm trong nghề

    + Từng trăm lần xuôi ngược trên dòng sông và tự tay lái chính hơn 60 lần

    + Am hiểu đặc điểm của con sông
*Ngoại hình
     Thân thể ông lái đò mang đậm dấu ấn của nghề nghiệp, chứng tỏ ông là một con người yêu nghề, gắn bó với nghề
     + Chừng 70 tuổi nhưng còn rất khỏe và tráng kiện

     +“Tay lêu nghêu như cái sào"

     +Chân lúc nào cũng khuỳnh khuỳnh

     + Nhỡn giới “vời vợi như mong một cái bến xa”

     +Thân hình “gọn quánh như chất sừng, chất mun”
*Người lao động bt
     + Ông lái đò sinh ra bên bờ sông Đà và gắn bó với nghề sông nước như bao người lái đò khác nơi thượng nguồn sông Đà khuất nẻo
    + Đời sống tâm hồn giản dị: không nói nhiều về chiến công; dù đi đâu cũng luôn nhớ về nương ruộng, bản mường
*Người nghệ sĩ tài ba
  +ưa những khúc sông nhiều ghềnh thác, không thích lái đò trên khúc sông bằng phẳng, coi việc chiến thắng “con thủy quái” là chuyện thường: sau khi vượt thác nhà đò đốt lửa nướng cơm lam và toàn bàn về chuyện cá anh vũ, cá dầm xanh,...

- Là người mưu trí dũng cảm, bản lĩnh và tài ba:

+ Ung dung đối đầu với thác dữ “nén đau giữ mái chèo, tỉnh táo chỉ huy bạn chèo ...” để phá trùng vi thạch trận thứ nhất,

+ Ông lái đò “không chút nghỉ tay, nghỉ mắt phá luôn vòng vây thứ hai và đổi chiến thuật, ông ”“nắm chắc binh pháp của thần sông thần đá, ông đã thuộc quy luận phục kích của lũ đá nơi ải nước”, động tác điêu luyện “cưỡi đúng ngay trên bờm sóng, phóng thẳng thuyền vào giữa thác ...”