Perifeer Zenuwstelsel (PZS) en Autonoom zenuwstelsel (AZS) by

Reflexen

2017-04-20 14:53:16 UTC

Zou u de verschillende reflexen eens kunnen uitleggen aub?

Deze worden uitgelegd in het ingesproken HC zenuwstelsel en in onderstaande tekening.

Hoe worden de spinale zenuwen gevormd?

2017-04-23 11:00:08 UTC

Spinale zenuw = gemengd: dus zowel sensorisch als motorisch:

Motorisch: info vanuit de voorste/ventrale hoorn met het cellichaam van een motorisch neuron (cornu anterius), via de ventrale wortel met het axon van dat motorisch neuron (radix anterior) -> naar de periferie
Sensorisch: info vanuit periferie, via de achterste/dorsale wortel dat het axon bevat van een sensorisch neuron (waarvan het cellichaam zich bevindt in het dorsale spinale ganglion) naar de dorsale hoorn (cornu posterius)

Slide 7:

Plexus: Wil je nog eens uitleggen - Wat een plexus is- Wat de functie ervan is

yolandevanmileghem — 2018-03-10 15:06:05 UTC

Een spinale zenuw die de wervelkolom verlaat, splitst zich meteen in een voorste en achterste tak (ramus anterior en ramus posterior)
Zowel voorste als achterste takken zijn gemengd, dus 'vervoeren' zowel sensorische als motorische signalen
De voorste takken (rami anteriores) van diverse spinale zenuwen vormen nieuwe verbindingen = plexus of zenuwvlecht
Een plexus is een hergroepering van verschillende spinale zenuwen
Waarom? Om ervoor te zorgen dat als één spinale zenuw geraakt is, de uiteindelijke zenuw (bv. n. inschiadicus) wel nog signalen krijgt/doorstuurt via de plexus (bv. sacralis) => voorkomen van uitval/functievervlies

Bezenuwing hoofd: In de notities staat beschreven welke rami de achterzijde vh hoofd bezenuwen. Welke / wat bezenuwt de voorzijde en zijkant vh hoofd ? Dit staat niet vermeld.

yolandevanmileghem — 2018-03-10 15:13:27 UTC

De achterzijde en zijkant van het hoofd wordt bezenuwd door cervicale zenuwen C2 en C3.
Enkel spinale zenuwen vormen rami anteriores en plexussen. De voorzijde van het hoofd (en deels de zijkant) wordt bezenuwd door hersenzenuwen (met als belangrijkste zenuwen CN V, trigeminus voor gevoel en CN VII, facialis voor motoriek). Hersenzenuwen vormen geen rami en geen plexussen.

Plexus sacralis: Zijn plexus sacralis en n. ischiadicus dus eigenlijk hetzelfde ? Maw wordt n. ischiadicus gevormd door de zenuwvlecht plexus sacralis ?

yolandevanmileghem — 2018-03-10 15:30:21 UTC

plexus sacralis en n. inschiadicus zijn geen synoniemen, dus zijn niet hetzelfde.
Spinale zenuwen L4 tem S4, vormen de plexus sacralis, en daaruit ontstaat vervolgens een aftakking, de n. ischiadicus (= n. sciaticus)

Plexussen: Dienen we van elk van deze kennen wat zij bezenuwen; maw de vermeldingen in kolom Eindpunt?

yolandevanmileghem — 2018-03-10 15:37:44 UTC

Eindpunt, waar precies de zenuwtakken heen lopen, moet je niet kennen in detail (laatste kolom tabel 8-3). Je moet wel algemeen weten waarvoor elke plexus dient, dus de rode tekst moet je kennen die onder elke plexus staat vermeld; voor plexus cervicalis bijv. moet je weten dat deze voor hals en diafragma is, en dat de belangrijkste zenuw de n. phrenicus is.

In het traject vanaf een sensorische prikkel (vb prikken van je vinger) tem de motorische reactie (vinger terugtrekken): - komt deze sensorische prikkel toe in hypothalamus in de hersenen ? - Wat gebeurt daar dan ? - Waar / hoe komt sensorische prikkel dan toe in de cortex hersenen ? In het traject van de motorische reactie daarop - is sprake van de capsula interna. Wat is dat ? Wat gebeurt daar ?- pyramidebaankruising. Welk verschil is er met de sensorische kruising thv medulla oblongata ?

yolandevanmileghem — 2018-03-10 17:30:05 UTC

Volgende is ter info (dus geen leerstof voor het examen)
Sensorische banen vanuit het ruggenmerg naar de hersenen, dragen allemaal de naam spino... tract. Er zijn 3 grote zenuwbanen en de spinothalamische baan is daar één van. Deze begint dus in het ruggenmerg en eindigt in de pons, thalamus of hypothalamus!! (maar het axon loopt nog tot in de cortex). Er zijn normaal 3 neuronen betrokken bij deze baan: 1) een sensorisch neuron in het dorsaal spinaal ganglion, 2) een schakelneuron in het ruggenmerg, en 3) een neuron in de thalamus die info 'verwerkt/interpreteert' en naar de sensorische cortex stuurt.
Sommige sensorische banen kruisen thv de medulla, andere kruisen elders zoals in het ruggenmerg of de medulla, en nog andere kruisen helemaal niet (deze laatste is wel de kleinste groep). Bijv. de laterale spinothalamische baan kruist al meteen in het ruggenmerg op hetzelfde niveau als waar de spinale zenuw binnenkomt die de pijnprikkel heeft vervoerd.

Vanuit de sensorische cortex (sensorische neuronen) zijn er verbindingen (via axonen) met motor neuronen in de motorische cortex. Axonen van deze motor neuronen (1) verzamelen zich als een waaiervorm (noemt de corona radiata), komen samen en vormen de capsula interna, lopen door tot aan de medulla waar ze kruisen thv de pyramiden (zijn een deel van de medulla oblongata). Van daaruit lopen ze verder naar het ruggenmerg, waar ze synps maken op het lager perifeer motorisch neuron (2) in de ventrale hoorn van het ruggenmerg. Dit axon loopt dan tot aan de spieren.
Deze banen lopen dus vanuit de cortex naar het ruggenmerg, en dan naar de spieren, vandaar de naam cortico-spinale baan. Dit wordt ook het pyramidale systeem genoemd (zoek maar eens op op Wikipedia).

Ortho: Kan je toelichten waar de ganglia nabij het RM(=grensstreng) of de prevertebrale ganglia zich situeren op de figuur ?Idem voor de preganglionaire neuron en de postganglionaire neuron ?

yolandevanmileghem — 2018-03-10 19:54:49 UTC

preganglionair (motorisch autonoom) neuron bevindt zich in de laterale hoorn van het RM (= equivalent van het somatisch motorisch neuron in de ventrale hoorn)

preganglionaire vezels (= axonen van het preganglionair neuron) verlaten het RM en maken synaps in een sympathisch ganglion (hier zit dus een ganglionair neuron), dat ofwel ligt
- li en re van de werkvelkolom (dus gepaard) = grensstreng, ofwel
- anterior van de wervelkolom (ongepaard) = prevertebrale ganglion

!!! preganglionaire vezels die synaps maken in een prevertebraal
ganglion, lopen óók doorheen de grensstreng maar maken daar
geen contact/synaps

postganglionaire vezel = axon van het ganglionair neuron (in grensstreng of prevertebraal ganglion)

deze met oorsprong in de grensstreng: gaan naar organen in borstholte, etc.
deze met oorsprong in prevertebrale ganglia: gaan naar organen in buik en bekken

In de figuur op slide 19 zijn de prevertebrale ganglia getekend rechts naast het ruggenmerg, maar in feite liggen ze anterior/vóór het ruggenmerg, alleen is dat voor de tekening moeilijk te doen. Misschien is het duidelijker op volgende zelfgemaakte tekening.

Neurotransmitters: •alle preganglionaire autonome vezels (ortho + para): acetylcholine (ACh) -> effect: stimulerend•postganglionaire vezels: - orthoSympathisch: noradrenaline - Parasympathisch: acetylcholine Kan je dit verklaren ?

yolandevanmileghem — 2018-03-12 11:22:39 UTC

Het effect van een neurotransmitter is afhankelijk van de receptor waarop deze zal binden. Sommige receptoren zorgen ervoor dat het postsynaptisch neuron wordt gestimuleerd, andere zorgen voor onderdrukking van het postsynaptisch neuron.

Bijv. ACh kan binden aan nicotine of muscarine receptoren. Van de muscarine receptoren zijn 5 subtypes gekend M1 tem M5, waarvan binding van ACh aan M1/M3/M5 stimulerend werkt, en binding aan M2/M4 inhiberend werkt.

Zelftoets: Waarom heeft iemand die hikt soms pijn in de schouder- en halsstreek

2019-03-15 14:38:31 UTC

Hik ontstaat vanuit het diafragma, dat zich op dat moment samentrekt.
Het diafragma wordt bezenuwd door de n. phrenicus, die deel uitmaakt van de cervicale plexus. De cervicale plexus bevat ook de zenuwen voor schouder- en halsstreek. Door het feit dat een plexus een vlechtwerk is van zenuwen, kan het zijn dat de hersenen daarom niet meer weten vanuit welke zenuw precies in die plexus het signaal afkomstig is. De hersenen 'denken' als het ware dat het signaal uit schouder/hals komt, maar eigenlijk komt het uit het diafragma.

Ganglia: Waar situeren zich de ganglia van het ortho -en parasympatisch zs? Wat zegt deze ligging dan over de lengte van de vezels?

2019-03-17 14:15:48 UTC

zie bijgevoegd bordschema voor een samenvatting

behoort die n. ischadicus tot die plexus sacralis?

2021-01-26 19:34:44 UTC

ja, je mag ook plexus lumbosacralis zeggen

Moeten we de tabel 8.2 die bij het autonoom zs vermeld werd kennen ?

2021-01-27 09:09:05 UTC

ja zeker, en goed kennen zelfs!

Zou de bijnier van sympathische zenuwstelsel nog wat verduidelijkt kunnen worden op pagina 342?

2021-01-27 21:51:51 UTC

De bijnier bestaat uit 2 delen (zien we nog in FVV4 in detail):
1) bijnierschors = cortex adrenalis
2) bijniermerg = medulla adrenalis: deze produceert (nor)adrenaline.
BIJNIER = Adrenal in het Engels, dus vandaar de naam adrenaline ;)

Het bijniermerg ontvangt preganglionaire zenuwvezels van het ORTHO systeem (geen PARA!). Normaal zouden deze preganglionaire vezels synaps maken in een autonoom ganglion (grensstreng of prevertebraal), en van daaruit zouden postganglionaire vezels synaps maken in het bijniermerg.
Maar daar zit de uitzondering: de preganglionaire vezel naar de bijnier maakt geen synaps in een autonoom ganglion, en maakt dus ook geen gebruik van een postganglionaire vezel (je ziet in de figuur 8-34 enkel een rode vezel, geen zwarte).
Het heeft deze extra schakel, deze postganglionaire vezel niet nodig.
Waarom niet? Wel, omdat de postganglionaire vezel normaal gezien de (nor)adrenaline produceert, maar de bijnier produceert dit zelf ook. De cellen van het bijniermerg produceren namelijk (nor)adrenaline als reactie op prikkeling via de preganglionaire vezel.

Weet, en dat zien we nog in FVV4, dat het bijniermerg ook zulke 'sympathische' preganglionaire vezels ontvangt vanuit de hypothalamus.

evi_lemmens — 2021-03-22 12:11:13 UTC

Schema uit DAP: prikkeloverdracht sensorisch nr motorisch

Wat is het verschil tussen:- preganglionaire zenuwvezels- preganglionair neuron

2022-01-31 16:57:14 UTC

Preganglionaire zenuwvezels zijn de axonen van de preganglionaire neuronen.
-> Het cellichaam van het preganglionair neuron bij ortho ligt in de laterale hoorn van het thoracolumbale deel van het ruggenmerg en geeft preganglionaire axonen/vezels af die synaps maken in de autonome ganglia van ortho (grensstreng of prevertebraal).
-> Het cellichaam van het preganglionair neuron bij para ligt in de laterale hoorn van het sacrale deel van het ruggenmerg of in de hersenen, en geeft preganglionaire axonen/vezels af die synaps maken in de autonome ganglia van para (terminaal of intramuraal).

Waar werkt atropine op in?

2022-01-31 17:53:11 UTC

https://www.bcfi.be/nl/chapters/2?frag=1289

Check eens bovenstaande link naar het geneesmiddelenrepertorium, waar de beschrijving van atropine staat. Hier vind je: atropine is een anticholinergicum.

Anticholinergica werken acetylcholine tegen. Dit is de neurotransmitter van het parasympathisch deel van het autonome zenuwstelsel. Atropine zelf bindt aan de receptor (type muscarine) van acetylcholine, waardoor dit zelf niet meer kan binden. Je werkt met atropine dus de effecten van het parasympathisch zenuwstelsel tegen. PARA zorgt normaal voor kleine pupillen, vertraagde hartslag, speekselproductie, productie van maag/darm e.a. spijsverteringssappen, en ook spiercontracties in het maagdarmkanaal. Atropine zorgt daarom dus voor grote pupillen (mydriasis), versnelling van de hartslag (terug naar normaal), droge mond door minder speeksel, etc.

Autonome zenuwen: Ik begrijp niet goed wat de preganglionaire autonome vezels en de postganglionaire vezels precies doen, zou u dit nog eens kunnen uitleggen aub

2022-10-25 19:10:39 UTC

Deze figuur laat de situatie zien voor het orthosympathisch stelsel. Voor het parasympathisch stelsel dien je de volgende dia in de ppt te bekijken.

Relatie hypofyse en kruising oogzenuwen: wat is de relatie tussen de hypofyse en de kruising van de oogzenuwen en welke klinische implicaties kunnen deze hebben? Deze vraag staat tussen de cursustekst maar ik kan nergens een duidelijk antwoord vinden..

2022-11-01 13:56:05 UTC

Op bovenstaande figuur zie je het optisch chiasma (kruising van de oogzenuwen (n. opticus CN II) aangegeven (let wel: de oogzenuwen zijn hier afgesneden. Ze lopen immers tot aan de oogbol). Het infundibulum wat je ziet staan is het steeltje van de hypofyse. De hypofyse is met andere woorden ook afgesneden (omdat die normaal in de sella turcica zit). Als er dus sprake is van een hypofysetumor (waarbij symptomen dus hormoon-gerelateerd kunnen zijn: geen menstruatie meer, melkproductie, schildklierproblemen, bijnierproblemen...) dan kan door de groei van de hypofysetumor, de tumor drukken op de oogzenuwen (waarbij slecht zien dus ook een signaal kan zijn van een hypofysetumor). Bovendien omgeeft de cirkel van Willis dit gebied. Extra tricky dus!

Nog info imv optisch chiasma/hypofyse

inge_smolders — 2022-11-07 09:14:37 UTC

Welke craniale zenuwen spelen ook een rol in het onwillekeurige zenuwstelsel (AZS)?

2023-04-04 07:14:02 UTC

3: pupilspier
7: speeksel
9: speeksel
10: vagus

Leg uit wat een stressreactie betekent voor hart en bloedvaten?

2023-04-04 07:14:31 UTC

ZIE TABEL 8-2: Stress -> orthosympathisch actief (Fight and flight) = adrenaline-effecten

*vasoconstrictie (vernauwing) van bloedvaten in bepaalde regio’s v.h. lichaam (waaronder spijsverteringsstelsel)

*vasodilatatie (verwijding) van bloedvaten in andere regio’s (o.a. onderste ledematen, luchtwegen, hart)

*toename hartfrequentie (hogere hartslag) en contractiekracht dus toename CO dus toename bloeddruk

Wat is het verschil tussen paravertebrale ganglia en prevertebrale ganglia?

2023-04-04 07:14:48 UTC

zie ook het orthosympathisch zenuwstelsel :
*Paravertebraal wil zeggen in de buurt (para) van de vertebra (= wervels) = grensstreng van het orthosympathisch stelsel dus ganglia die naast de wervels liggen

*Prevertebraal wil zeggen voor (= pre) de wervels dus ganglia die voor de wervels liggen

Plexus

2024-03-12 16:48:08 UTC

Plexussen worden enkel gevormd door de ramus anterior die de voorzijde van ons lichaam bezenuwd. Maar de n.ischiadicus komt toch een plexus en bezenuwd toch onze billen (de achterzijde van ons lichaam)?

Goeie vraag. Maar opgelet: de n. ischiadicus loopt dan misschien wel door de bilstreek, maar normaliter innerveert/bezenuwt deze zenuw geen structuren in de bilstreek. De m. gluteus maximus bijvoorbeeld, wordt bezenuwd door de n. gluteus inferior en dus niet door de n. ischiadicus. De n. ischiadicus bezenuwt vooral structuren thv de knie en het onderbeen. Maar ook de hamstrings, die dorsaal liggen, en daar moet ik dus ook even het antwoord schuldig blijven.

Klopt het om te zeggen dat botox hetzelfde werkt als een anti-adrenergicum? omdat dit ervoor gaat zorgen dat er geen spiercontractie meer is dus anti-ortho.

2024-03-28 11:58:03 UTC

Deze redenering is helaas fout, omdat botox inwerkt op het acetylcholine systeem en adrenaline heeft hier niets mee te maken.

Hoe zorgt een bètamimeticum of anticholinergicum voor bronchodilatatie?

2024-03-28 21:39:52 UTC

het antwoord op deze vraag staat uitgewerkt in de slides met de oefeningen van AZS op Toledo

verschil filum terminale en cauda equina

naldemir1998 — 2024-11-04 09:21:46 UTC

de cauda equina en de filum terminale bevinden zich op dezelfde locatie, maar wat is de verschil tussen de cauda equina en de filum terminale?

De cauda equina is een bundel van spinale zenuwen die vanaf L1-L2 in de durazak lopen, vanaf het moment dat het ruggenmerg stopt.

Het filum terminale is een ligament-achtige bindweefsel streng, dus geen zenuw of zenuwbundel, waarmee het puntje (uiteinde) van het ruggenmerg vastzit aan het uiteinde van de durazak thv S1, en zelfs nog doorloopt tot aan het coccyx.

ik begrijp het verschil tussen een preganglionaire neuron en postganglionaire neuron niet?

2026-01-23 11:46:56 UTC