Tiếng lòng chân cảm của kẻ nghệ sĩ được phơi trải trên cánh đồng văn chương không phải để trưng bày như một thứ quà lưu niệm trên tủ kính, tình cảm ấy phải đến với bạn đọc và khơi dậy “chất người” trong chính độc giả. Bởi văn học dù nói bằng cách này hay cách khác thì sứ mệnh của nó vẫn chính là đưa bạn đọc trở về với ánh sáng “chân -thiện -mỹ”. Hơn cả, nhà văn phải ý thức được về con đường mình đang đi, con đường mình đang hướng tới. “Một người nghệ sĩ thiếu lý tính cũng giống như một người nghệ sĩ mắc bệnh vĩ đại cần được chữa trị hoặc nên đổi nghề”[Lê Đạt] và chính lý tính ấy soi sáng con đường cho nhà văn, để văn chương không đi lệch quỹ đạo định sẵn.

Văn chương nói chung và thi ca nói riêng, bao giờ cũng thế, là câu chuyện đi từ trái tim đến trái tim . Người cầm bút phải đau nỗi đau của đời, đau nỗi đau của người, thương nỗi đau của mình mới có thể chấp bút viết nên những lời văn giản dị. Xúc động hồn văn trước cảnh chia lìa của cha con ông Năm Nhỏ mà Nguyễn Ngọc Tư cũng từng đặt bút viết nên “Cải ơi!”. Câu chuyện giản dị, quanh quẩn ở ngã ba Sương mà người ta có thể đọc ra trong mỗi tiếng, mỗi chữ là một số phận đau khổ, thê lương. Thương ông Năm Nhỏ bị người đời rao hai tiếng “giết con” chỉ vì nó không phải là con ruột mà Nguyễn Ngọc Tư có thể viết nên những lời văn như thế. Cay đắng, “buồn ác chiến” khi đặt ông trong một trạng huống tìm được con. Câu chuyện giản dị của một phận đời mà khiến trái tim ta như thắt lại, câm lặng. Hẳn nhà văn đã không dấu nổi lòng mình mới có thể viết được một thiên truyện như thế! Đi nhiều, đau nhiều, dẫu trái tim có trăm ngàn lần vụn vỡ, chỉ cần hóa giải được tâm hồn tha nhân thì người nghệ sĩ đã đủ hạnh phúc rồi. Đó cũng là lý do tại sao mà Đỗ Phủ dù đối mặt với cảnh “cơm áo ghì sát đất” vẫn mong muốn được làm thơ đến cuối đời :

“Đỗ Phủ viết làm gì

Mà viết nhiều như thế

Đói rách suốt một đời

Dòng thơ như dòng lệ.”

Nếu Đỗ Phủ “khoác áo lông cừu” thì làm sao viết nổi “câu thơ ngàn năm cháy như lửa”. Chỉ khi gắn bó với cuộc đời,“đau nỗi đau của đất” thì lúc đó những điều chân tâm thực ý mới mạnh mẽ vượt qua cánh đồng hình tượng để đến với cõi lòng bạn đọc. Nếu anh mặc cả trao đi yêu thương, che mắt bịt tai trước những khổ đau, xem chuyện viết lách chỉ để mua vui thì lúc ấy, anh chỉ là một nghệ sĩ thứ phẩm với thứ văn chương thứ cấp và mãi mãi không thể tiến đến hai chữ “chân chính”. Đó là ranh giới phân định những người viết chân chính với kẻ mạt hạng, cố gắng trở thành “người thợ làm câu có vần”. Bởi thế mà văn chương chưa từng dễ dãi trao thân gửi phận cho bất cứ ai. Phải là một người có tài chí, có được những rung động cực điểm với bao kiếp lầm than …thì lúc ấy anh mới có thể được gọi là một “nhà văn “ hay “nhà thơ”. Tài năng là một phần nhưng tấm lòng là yếu tố tiên quyết để định danh anh là ai. Anh phải sống nhân đạo trước khi viết nhân đạo, phải thương nỗi đau của mình trước khi đau nỗi đau của đời nhưng không dễ dãi bởi “ Một trái tim quá nhạy cảm là thứ tài sản bất hạnh trên mặt đất vốn bất định này.”