Akadlar by Mehmet Mutlu

mehmetmutlu20005 — 2025-02-16 18:11:53 UTC

Akadlar hakkında bilgi kaynaklarına göre Sami adı verilen bir kavimden gelmişlerdir. Mezoopotamya’da kurulmuş olan ve bu bölgeye ilk gelen kavim Sami kavmidir. Akadların da asıl olarak bu kavimden oldukları bilinmektedir. Akad Kralı Sargon, geniş bir alana egemen olan ve insanlık tarihine büyük katkıları bulunan Sümerleri yenerek Akadlar devletini resmen kurmuştur. Akad aynı zamanda adı Agede kelimesinden gelen bir şehir ve devletin başkentidir. Sümerlerin kültürlerinden fazlası ile etkilenmiş olan Akadlar tarihteki ilk imparatorluğun da kurucusu olarak kabul edilmişlerdir. Savaş açtıkları Sümerlerin kültürünü bütün Ön Asya bölgesine yaymışlardır.

mehmetmutlu20005 — 2025-02-16 18:38:10 UTC

Akad Devleti’nin Naram Sin dönemindeki sınırlarını belirten ve sanatsal özelliklerini yansıtan bir eserdir. Naram Sin, Mezopotamya’daki ilk merkezi devlet olan Akkad Krallığı’nın 4.Kralıdır. Devletin kurucusu Sargon’un torunudur. 37 yıl yönetimde kalmış ve Akkad Devletinin sınırlarını Basrar Körfezi’nden Akdeniz’e doğuda İran’a kuzeyde de Anadolu’ya kadar genişletmiştir.Akad sanatı bütünüyle heykelciliğe ve taş oymacılığına dayanır. Kralın kahramanlıklarını övmek için yapılmış dikilitaşlar Akad sanatının evrimini ortaya koyar. En güzel örneği Sargon dikilitaşının oluşturduğu birinci dönemde, Sümer sanatının etkisi görülür.Anadolu'da 17 krallıktan oluşan bir orduya karşı savaştığını, bunlar arasında Puruşhanda, Karşaura, Kaniş gibi krallıklar olduğunu ve bu ordunun başında Hatti Kralı Pampa'nın yer aldığından söz etmektedir.

mehmetmutlu20005 — 2025-02-16 18:42:41 UTC

Akadlar egemen güç hâline gelene kadar Sümer kent kültürünü benimsemişler ve kendi katkılarıyla birlikte bu kültürün sonraki toplumlara aktarılmasında önemli rol oynamışlardır. Kültürel süreklilik bağlamında çivi yazısını benimseyerek kendi dillerine adapte etmişlerdir. Ayrıca Sümer dinini de benimsemişlerdir. Akadlar resmî devlet işlemleri ve din törenlerinde Sümerceyi kullanmayı sürdürerek geleneksel kültür oluşturmuş kurumlarla birlikte varlığını korumuştur. Okuma-yazmanın öğretildiği dinî okullar bunların başında gelmektedir. Yaklaşık olarak 1500 yıl sonra bile Yeni Asur kralı Asurbanipal kütüphanesinde Sümer dinî ve edebi metinlerini kopyalama çalışmalarını sürdürebilmiştir.

mehmetmutlu20005 — 2025-02-16 19:04:09 UTC

Dünyanın bilinen ilk imparatorluğu olarak anılmışlardır.İlk düzenli ordu sistemini kuran medeniyet Akadlardır.Sümerlerin kültürünün tüm Ön Asya bölgesine yayılmasını sağlamışlardır.İlk hükümdarları olan Sargon döneminde altın çağlarını yaşamışlardır.Sümerleri yenerek geniş bir bölgede egemenlik sağlamışlardır.Elam ve Lulubiler toplulukları da Akad dilini ve Akad alfabesini kullanmışlardır.Güzellik tanrısı İştar, ay tanrısı Sin, güneş tanrısı Şamaş en bilinen tanrılarıdır.Konuştukları dile Akadca adı verilmiştir.Bazı Sami kökenli askerler paralı olarak Sümerlerin ordularına katılmışlardır.Gutiler tarafından yenildikten sonra Babil’in orta kısımlarında bir bölgede bir süre daha varlıklarını sürdürmüşlerdir.

mehmetmutlu20005 — 2025-02-16 19:08:03 UTC

Sümerler zayıflarken Akadlar güçlenmiştir. Kökenlerinde savaşçı bir kavim olan Sami topluluğunun gücünü almışlar ve ilerleyen zamanlarda Sami kökenli olan başka toplumlar üzerinde egemenlik kurmuşlardır. Sargon’un ölümünden sonra gelen hükümdarlar devraldıkları bölgeleri genişletmek için seferler düzenlemişlerdir. Ancak imparatorluk hiçbir zaman Sargon döneminde olduğu kadar güçlü kalamamıştır.Zaman içinde zayıflamaya başlayan Akadlar, Gutiler adı verilen bir topluluk tarafından yıkılmıştır. Gutiler de Sümerler ve Akadlar gibi oldukça savaşçı ve güçlü bir topluluktur. Zaman içinde Babil’i içine alan bölgeye hâkim olmuşlar ve uzun süre egemenlik sürdürmüşlerdir. Sargon’dan sonra gelen Naram Sin de Sargon gibi başarılı bir hükümdarlık sürdürmüştür. Ancak onun ölümünün ardından Akadlar zayıflamaya başlamıştır. Mezopotamya bölgesinde Zagros Dağları’na hakim olan Gutiler işgal ettikten sonra bir süre küçük bir topluluk olarak varlıklarını sürdüren Akadlar kısa süre sonra tamamen yok olmuşlardır.

mehmetmutlu20005 — 2025-02-16 19:11:01 UTC

wikipedia.org

mynet.com