1. Vị trí, tầm ảnh hưởng

- Cây bút văn xuôi tài năng của văn học Việt Nam hiện đại. Trước những năm tám mươi, ông sáng tác theo khuynh hướng sử thi thiên về trữ tình, lãng mạn. Sau đó, ông chuyển sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức, triết lý nhân sinh.

- Là người mở đường tinh anh, cây bút tiên phong trong văn học thời kì đổi mới.

2. Tiểu sử

- Nguyễn Minh Châu (1930 - 1989), quê ở huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

- Năm 1945 ông tốt nghiệp trường Kỹ nghệ Huế.

- Năm 1950 ông gia nhập Quân đội và học trường Sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn.

- Từ năm 1952 đến năm 1958 ông làm việc tại Sư đoàn 320.

- Năm 1962 ông công tác tại tạp chí Văn nghệ Quân đội.

- Năm 1972 ông là thành viên Hội nhà văn Việt Nam.

3. Phong cách sáng tác

-Trong cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Nguyễn Minh Châu là người mở đường và cây bút tiên phong trong văn học thời kì đổi mới.

-Sự nghiệp cầm bút của ông bắt đầu từ những năm 1960 với thể loại truyện ngắn. Truyện của ông chủ yếu phản ánh hiện thực khốc liệt của chiến tranh. Ông ca ngợi tinh thần dũng cảm, sự hi sinh vì tự do đất nước của những người chiến sĩ cách mạng.

-Đến cuối những năm 80 của thế kỉ XX, Nguyễn Minh Châu chuyển hướng sáng tác. Ông đi vào khám phá những vấn đề về đạo đức, triết lý nhân sinh.

-Không chỉ được biết đến vai trò là một tác giả chuyên sáng tác thể loại tiểu thuyết và truyện ngắn, Nguyễn Minh Châu còn được biết đến là một nhà tiểu luận phê bình vô cùng xuất sắc.

Nổi bật trong sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Minh Châu có tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa. Với cái nhìn đa chiều về cuộc sống cùng cách khai thác đặc biệt Nguyễn Minh Châu đã khắc họa hình ảnh người phóng viên tên Phùng – Một người yêu nghệ thuật, nghe có vẻ xa xôi thế nhưng lại rất đỗi gần gũi. Chiếc thuyền ngoài xa không chỉ dừng lại ở việc bàn về cái đẹp của nghệ thuật mà còn tôn vinh vẻ đẹp của người phụ nữ lam lũ cả cuộc đời vì chồng con. Truyện còn nêu lên một vấn nạn gây bức xúc trong xã hội đó là nạn bạo lực gia đình đã và đang tiếp diễn hằng ngày.

4. Tác phẩm chính

  -  Các tác phẩm chính của ông là: Sau một buổi tập (1960); Cửa sông (1966), Dấu chân người lính (1972), Miền cháy (1977), Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (1983), Bến quê (1985), Phiên chợ Giáp (1989),…

1. Vị trí

-Đây là tác phẩm tiêu biểu cho đề tài đời tư – thế sự của Nguyễn Minh Châu sau năm 1975

2. Xuất xứ và hoàn cảnh ra đời

- Truyện in đậm phong cách tự sự - triết lý của Nguyễn Minh Châu, rất tiêu biểu cho hướng tiếp cận đời sống từ góc độ thế sự của nhà văn ở giai đoạn sáng tác thứ hai. 

- Truyện ngắn lúc đầu được in trong tập Bến quê (1985), sau được nhà văn lấy làm tên chung cho một tuyển tập truyện ngắn (in năm 1987).

3. Nhan đề

-Chiếc thuyền ngoài xa trước hết là biểu tượng của nghệ thụât đạt tới sự toàn mĩ và thánh thiện đến mức mà chiêm ngưỡng nó, người nghệ sĩ thấy tâm hồn mình được thanh lọc.

Chiếc thuyền khi về gần đó lại là hiện thân của cuộc đời lam lũ, khó nhọc, thậm chí của những éo le, trái ngang và nghịch lí trong cuộc sống. Nhan đề là một ẩn dụ về mối quan hệ giữa cuộc đời và nghệ thuật

1 Vị trí

• Là cây bút xuất sắc của nền văn học Việt Nam thời kháng chiến chống Mỹ

  2.Tiểu sử

• Ông sinh năm 1930 mất năm , quê ở làng Văn Thai, tên nôm là làng Thơi, xã Sơn Hải, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

  - Năm 1945, ông tốt nghiệp trường Kỹ nghệ Huế với bằng Thành chung.

  -Tháng 1 năm 1950, ông học chuyên khoa trường Huỳnh Thúc Kháng tại Nghệ Tĩnh và sau đó gia nhập quân đội, học ở trường sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn

  -Từ năm 1952 đến 1956, ông công tác tại Ban tham mưu các tiểu đoàn 722, 706 thuộc sư đoàn 320

  -Từ năm 1956 đến 1958, Nguyễn Minh Châu là trợ lý văn hóa trung đoàn 64 thuộc sư đoàn 320. Năm 1961, ông theo học trường Văn hóa Lạng Sơn.

  -Năm 1962, Nguyễn Minh Châu về công tác tại phòng Văn nghệ quân đội, sau chuyển sang tạp chí Văn nghệ quân đội.

  -Ông được kết nạp vào Hội nhà văn Việt Nam năm 1972.

  3.Phong cách sáng tác

  -Hầu hết tác phẩm của ông đậm chất sử thi và cảm hứng lãng mạn,ca ngợi vẻ đẹp cao cả của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến tranh vệ quốc

  -Hướng tới cuộc sống đời tư thế sư thể hiện sự thấu hiểu,cảm thông và niềm xót thương sâu sắc với số phận con người trong cuộc sống mưu sinh nhọc nhằn,trong hành trình gian nan,đau khổ tìm kiếm hạnh phúc và hoàn thiện nhân cách.
  4.Tác phẩm chính

  -Cửa sông, Miền cháy, Mảnh đất tình yêu, Bến quê, Chiếc thuyền ngoài xa, Cỏ lau, Trang giấy rước đèn, Phiên chợ Giát, Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành, Những người đi từ trong rừng ra,…

  
  

1.Vị trí

• Là một trong những truyện ngắn tiêu biểu trong sự nghiệp văn chương của Nguyễn Minh Châu

  2. Xuất xứ và hoàn cảnh

     - Chiếc thuyền ngoài xa”của Nguyễn Minh Châu được sáng tác vào tháng 8/1983, lúc đầu được in trong tập “Bến quê”, sau đó có vinh dự được nhà văn dùng để đặt tên cho cả tập truyện ngắn, xuất bản năm 1987

     -Đây là 1 nhan đề mang ý nghĩa biểu tượng, hé mở tình huống và thể hiện được chủ đề của tác phẩm. Với 2 tầng nghĩa:

     • Tầng nghĩa thứ nhất “Cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh”: Hình ảnh 1 cánh buồm nhòa mờ trong màn sương huyền ảo của buổi sớm mai trên biển xa. Vẻ đẹp hài hòa, toàn bích như trong “một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ” khiến người nghệ sĩ xúc động như vừa “khám phá thấy chân lí của sự toàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn”.

     • Dẫn đến tầng nghĩa thứ 2: Đằng sau vẻ đẹp tuyệt diệu ấy lại là cuộc sống của những người dân chài bị giam cầm bởi đói nghèo tăm tối và bạo lực gia đình. -> sự đối lập giữa ngoại cảnh và hiện thực cuộc sống.

     Ý nghĩa về cách nhìn cuộc sống: Không phải bao giờ cái đẹp cũng tồn tại song song với cái thiện, không phải cái bên ngoài lúc nào cũng thể hiện bản chất bên trong và muốn hiểu đúng 1 con người, hiểu cuộc sống cần có cái nhìn thấu đáo, đa chiều, sâu sắc ở nhiều góc độ.

     Nhan đề còn đưa đến 1 quan niệm về trách nhiệm của người nghệ sĩ: Chỉ khi nào người nghệ sĩ có trách nhiệm trong cái nhìn hiện thực cuộc sống, có “mối quan hoài thường trực về số phận, hạnh phúc của những người xung quanh” thì khi ấy tác phẩm nghệ thuật mới đạt được giá trị cao nhất. Ấy là “giá trị nhân đạo”

Tiểu sử:

- Tên khai sinh: Nguyễn Thí, sau này đi học được cha mẹ đổi thành Nguyễn Minh Châu.

- Quê: làng Văn Thai (làng Thơi), xã Sơn Hải, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

- 1945, ông tốt nghiệp trường Kỹ nghệ Huế với bằng Thành chung.

- 1/1950, ông học chuyên khoa trường Huỳnh Thúc Kháng tại Nghệ Tĩnh và sau đó gia nhập quân đội, học ở trường sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn.

- 1952 đến 1956, ông công tác tại Ban tham mưu các tiểu đoàn 722, 706 thuộc sư đoàn 320.

- 1956 đến 1958, Nguyễn Minh Châu là trợ lý văn hóa trung đoàn 64 thuộc sư đoàn 320.

- 1961, ông theo học trường Văn hóa Lạng Sơn.

- 1962, Nguyễn Minh Châu về công tác tại phòng Văn nghệ quân đội, sau chuyển sang tạp chí Văn nghệ quân đội.

- 1972, ông được kết nạp vào Hội nhà văn Việt Nam.

Vị trí:

- Là cây bút văn xuôi tài năng của văn học Việt Nam hiện đại.

- Là người mở đường tinh anh, cây bút tiên phong trong văn học thời kì đổi mới.

Phong cách sáng tác:

- Phong cách tự sự - triết lý đậm nét.

- Ca ngợi tinh thần dũng cảm, sự hi sinh vì tự do đất nước của những người chiến sĩ cách

mạng.

- Ông chuyên sáng tác thể loại tiểu thuyết và truyện ngắn, ngoài ra còn là một nhà tiểu luận phê bình vô cùng xuất sắc.

- Quan niệm nghệ thuật về con người luôn được nhà văn chú ý đến để miêu tả, lí giải, đánh giá, cảm nhận, nâng đỡ, trân trọng.

Tác phẩm chính: Sau một buổi tập (1960), Cửa sông (1966), Dấu chân người lính (1972), Miền cháy (1977), Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (1983), Bến quê (1985), Phiên chợ Giáp (1989),...

Vị trí:

- Là tác phẩm tiêu biểu trong sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Minh Châu.

- Là một trong những truyện ngắn xuất sắc của nền văn học Việt Nam hiện đại từ sau 1975 đến cuối thế kỉ XX

Hoàn cảnh sáng tác:

- Viết năm 1983, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã đi qua được 6 năm, đất nước trở lại với cuộc sống đời thường và nhiều vấn đề của đời sống văn hóa nhân sinh mà trước đây do hoàn cảnh chiến tranh chưa được chú ý, nay được đặt ra.

- Truyện ngắn lúc đầu được in trong tập “Bến quê” (1985), sau được nhà văn lấy làm tên chung cho một tuyển tập truyện ngắn mang tên “Chiếc thuyền ngoài xa” (1987)

Nhan đề:

- "Chiếc thuyền" là đối tượng quan sát, "ngoài xa" đại diện cho cự li quan sát. Một điểm quan trọng là cùng một đối tượng và người quan sát, nhưng từ các cự li khác nhau, sẽ dẫn đến nhận thức và hiểu biết khác nhau.

- Ban đầu nhan đề là biểu tượng của nghệ thụât đạt tới sự toàn mĩ và thánh thiện đến mức mà chiêm ngưỡng nó, người nghệ sĩ thấy tâm hồn mình được thanh lọc.

- Sau đó, chiếc thuyền khi về gần lại là hiện thân của cuộc đời lam lũ, khó nhọc, thậm chí của những éo le, trái ngang và nghịch lí trong cuộc sống.

-> Nhan đề là một ẩn dụ về mối quan hệ giữa cuộc đời và nghệ thuật.

1.Tiểu sử

- Nguyễn Minh Châu (1930-1989), quê ở huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

- Năm 1945, ông tốt nghiệp trường Kỹ nghệ Huế với bằng Thành chung.

- Tháng 1 năm 1950, ông học chuyên khoa trường Huỳnh Thúc Kháng tại Nghệ Tĩnh và sau đó gia nhập quân đội, học ở trường sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn.

- Từ năm 1952 đến 1956, ông công tác tại Ban tham mưu các tiểu đoàn 722, 706 thuộc sư đoàn 320.

- Từ năm 1956 đến 1958, Nguyễn Minh Châu là trợ lý văn hóa trung đoàn 64 thuộc sư đoàn 320.

- Năm 1961, ông theo học trường Văn hóa Lạng Sơn.

- Năm 1962, Nguyễn Minh Châu về công tác tại phòng Văn nghệ quân đội, sau chuyển sang tạp chí Văn nghệ quân đội.

- Ông được kết nạp vào Hội nhà văn Việt Nam năm 1972.

- Nguyễn Minh Châu được truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học năm 2000.

2.Sự nghiệp văn học

a) Các tác phẩm tiêu biểu: Sau một buổi tập (1960); Cửa sông (1966), Dấu chân người lính (1972), Miền cháy (1977), Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (1983), Bến quê (1985), Phiên chợ Giáp (1989),...

b) Vị trí

- Cây bút văn xuôi tài năng của văn học Việt Nam hiện đại. 

- Là người mở đường tinh anh, cây bút tiên phong trong văn học thời kì đổi mới.

c)Phong cách nghệ thuật

- Phong cách của ông là phong cách tự sự - triết lý đậm nét.

- Trước cuộc kháng chiến chống Mỹ bùng nổ, ông tập trung khai thác về chủ đề chiến tranh thể hiện tinh thần yêu nước.

-Ông hứng thú với việc khám phá những vấn đề thuộc đạo đức và triết lý nhân sinh.

- Là tác phẩm tiêu biểu trong sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Minh Châu.

- Là một trong những truyện ngắn xuất sắc của nền văn học Việt Nam hiện đại từ sau 1975 đến cuối thế kỉ XX

2)Hoàn cảnh sáng tác,xuất xứ

-Truyện ngắn xuất sắc viết vào tháng 8 năm 1983,thuộc giai đoạn sáng tác thứ  2 của nhà văn Nguyễn Minh Châu

- Ban đầu được in trong tập Bến quê,  sau được lấy làm tên chung cho một tuyển tập truyện ngắn in 1987

3) Nhan đề

- Nhan đề "Chiếc thuyền ngoài xa" được tạo ra với tính biểu tượng cao, mở ra một cửa sổ để khám phá tình huống truyện và chủ đề chính của tác phẩm. Nhan đề này gồm ba yếu tố quan trọng: "Chiếc thuyền" là đối tượng quan sát, "ngoài xa" đại diện cho cự li quan sát, và nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng là người quan sát. Một điểm quan trọng là cùng một đối tượng và người quan sát, nhưng từ các cự li khác nhau, sẽ dẫn đến nhận thức và hiểu biết khác nhau.

-Nhan đề "Chiếc thuyền ngoài xa" tổng hợp một cách đơn giản mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống. Nghệ thuật thực sự đòi hỏi sự kết nối sâu sắc với cuộc sống thường nhật, và người nghệ sĩ phải trung thực để khám phá hiện thực, dẫu cho đó có thể là khía cạnh tàn nhẫn của cuộc sống con người. Tác giả, Nguyễn Minh Châu, đã thể hiện trách nhiệm của người nghệ sĩ trong việc nhìn nhận cuộc sống và truyền đạt "giá trị nhân đạo" qua tác phẩm của mình.

1. Tiểu sử

   Nguyễn Minh Châu là nhà văn quân đội.

   
   

   Trước năm 1975, ông là ngòi bút sử thi có thiên hướng trữ tình lãng mạn.

   
   

   Sau năm 1975, ông chuyển sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức và triết lý nhân sinh.

2. Vị trí

   Ông là một trong những cây bút tiên phong của văn học Việt Nam thời kì đổi mới. Trong thời kì nào Nguyễn Minh Châu đều sáng tác theo phương chân “Đi tìm hạt ngọc ẩn giấu trong tâm hồn mỗi con người” và ông luôn có cái nhìn thấu hiểu, trĩu nặng tình thương và nỗi lo âu đối với con người.

3. Phong cách sáng tác

   Nguyễn Minh Châu có lối văn giản dị mà sâu sắc, thấm thía, nhiều dư vị, nhiều trải nghiệm, chiêm nghiệm.

   
   

   Phong cách của ông là phong cách tự sự - triết lý đậm nét.

4. Sự nghiệp văn học

   Các tác phẩm chính của ông là: Sau một buổi tập (1960); Cửa sông (1966), Dấu chân người lính (1972), Miền cháy (1977), Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (1983), Bến quê (1985), Phiên chợ Giáp (1989),…

1. Hoàn cảnh sáng tác

Truyện ngắn “Chiến thuyền ngoài xa” được Nguyễn Minh Châu sáng tác năm 1983, in lần đầu trong tập “Bến quê” (1985), sau đó được tác giả lấy làm tên chung cho tuyển tập truyện ngắn in năm 1987.

“Chiếc thuyền ngoài xa” là truyện ngắn đặc sắc của Nguyễn Minh Châu tiêu biểu cho xu hướng văn học Việt Nam thời kì đổi mới: hướng nội, khám phá số phận cá nhân và thân phận con người trong cuộc sống đời thường.

2. Chủ đề

Truyện thể hiện cái nhìn thấy hiểu, trĩu nặng tình thương và nỗi lo âu đối với con người trong cuộc sống đời thường.

Nhà văn khẳng định mối quan hệ gắn bó giữa nghệ thuật và cuộc sống, người nghệ sĩ phải nhìn nhận cuộc sống, con người một cách đa diện, nhiều chiều để cảm thông, chia sẻ và xây dựng.

3. Ý nghĩa nhan đề

Là bức tranh thiên nhiên và cuộc sống sinh hoạt của người dân làng chài.

Là một ẩn dụ về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống. Cái hồn của bức tranh nghệ thuật chính là vẻ đẹp bình dị của những con người lam lũ trong cuộc sống thường nhật.

Thể hiện cự li ngắm nhìn cuộc sống của người nghệ sĩ. Họ phải có cái nhìn đa diện, nhiều chiều thì mới phát hiện được những nghịch lí cuộc đời.

Nguyễn Minh Châu (1930 - 1989). Ông sinh ra trong một gia đình nông dân khá giả ở xã Quỳnh Hải, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An

Con người

-Là người có ý chí kiên định, có niềm tin vững chắc vào sự lựa chọn của mình, dám chấp nhận mọi khó khăn, thách thức. Vương Trí Nhàn gọi đó là “sự dũng cảm rất điềm đạm”.

-Theo đuổi nghiệp văn chương với một niềm đam mê cháy bỏng và sự dũng cảm tìm tòi, phát hiện, thể hiện cái mới lạ

-Có ý thức rất sâu sắc về trách nhiệm của người cầm bút trước bạn đọc và trước cuộc đời.

-Nguyên Ngọc đã khẳng định: “Nguyễn Minh Châu là người mở đường tinh anh và tài năng đã đi được xa nhất”.

Quan niệm sáng tác

-Như mọi nhà văn chân chính, mối quan tâm lớn trước hết ở Nguyễn Minh Châu là mối quan hệ giữa văn học với đời sống, với thời đại: Ông quan niệm: “Văn học bao giờ cũng phải trả lời những câu hỏi của ngày hôm nay, bao giờ cũng phải đối mặt với những người đương thời về những câu hỏi cấp bách của đời sống”.

-Quan niệm về hiện thực ở Nguyễn Minh Châu luôn gắn liền với nền tảng tinh thần nhân bản: “Văn học và đời sống là những vòng tròn đồng tâm, mà tâm điểm là con người”

-Trước 1975, khát vọng của nhà văn là: “Gắng đi tìm những hạt ngọc ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn con người”.

-Sau 1975, ông nghiệm ra rằng: “Phải viết về con người. Tất nhiên là con người không tách rời sự kiện chiến tranh”. “Rồi trước sau gì con người cũng leo lên trên các sự kiện để đòi quyền sống”

"Chiếc thuyền ngoài xa" của Nguyễn Minh Châu ra đời vào tháng 8/1983, ban đầu được xuất bản trong tập truyện "Bến quê". Sau đó, tác phẩm này được vinh dự đặt tên cho toàn bộ tập truyện ngắn, và xuất bản vào năm 1987. Năm 1983 là một thời điểm đặc biệt, khi cuộc chiến tranh chống Mỹ đã kết thúc thành công, và đất nước chuyển về cuộc sống bình thường. Trong giai đoạn này, Việt Nam đang trải qua một giai đoạn đổi mới, tạo ra nhiều điều bất ngờ và thú vị trong cuộc sống, đặc biệt là đối với các nghệ sĩ như Nguyễn Minh Châu.

"Chiếc thuyền ngoài xa" là một tác phẩm xuất sắc của Nguyễn Minh Châu trong giai đoạn thứ hai của sự nghiệp sáng tác của ông. Qua tác phẩm này, ông đã thể hiện sự chuyển biến quan trọng trong phong cách sáng tác, từ việc tập trung vào tình hình chiến đấu đến việc tìm cảm hứng từ cuộc sống và con người. Nguyễn Minh Châu đã định hướng ngòi bút của mình vào việc khám phá con người trong hành trình tìm kiếm hạnh phúc và bình yên. "Chiếc thuyền ngoài xa" không chỉ là một tác phẩm mang giá trị nhân đạo sâu sắc mà còn truyền đạt những thông điệp nghệ thuật quan trọng

Nguyễn Minh Châu (1930 - 1989) quê ở làng Thơi, xã Quỳnh Hải (nay là xã Sơn Hải) huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

Đầu năm 1950 ông gia nhập quân đội, theo học trường Sĩ quan Lục quân Trần Quốc Tuấn. Từ năm 1952 đến năm 1958 ông công tác và chiến đấu tại Sư đoàn 320. Năm 1962 ông về Phòng Văn nghệ quân đội, sau chuyển sang tạp chí Văn nghệ Quân đội.

Năm 2000, ông được Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

Sự nghiệp văn chương của tác giả Nguyễn Minh Châu

Các tiểu thuyết và truyện ngắn của Nguyễn Minh Châu trước 1975 khá tiêu biểu cho thành tựu, đặc điểm và giới hạn của nền văn học sử thi thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.

Nguyễn Minh Châu là nhà văn tiêu biểu của văn học Việt Nam thời chống Mĩ, cũng là “người mở đường tinh anh và tài năng” (Nguyên Ngọc) cho công cuộc đổi mới văn học từ sau 1975. Ông được coi là một trong những cây bút tiên phong của văn học Việt Nam thời kì đổi mới.

Ở Nguyễn Minh Châu, sự đổi mới mạnh mẽ trong ý thức nghệ thuật luôn đi liền với những tìm tòi đổi mới trong sáng tác của nhà văn.

Quan niệm về mối quan hệ giữa văn học và đời sống của Nguyễn Minh Châu là một quan niệm đặt trên nền tảng tinh thần nhân bản: “Văn học và đời sống là những vòng tròn đồng tâm mà tâm điểm là con người”.

Chiếc thuyền ngoài xa được viết năm 1983 - khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã đi qua được 6 năm, đất nước trở lại với cuộc sống đời thường. Nhiều vấn đề của đời sống văn hóa nhân sinh mà trước đây do hoàn cảnh chiến tranh chưa được chú ý, nay được đặt ra.

Tác phẩm nằm trong xu hướng nghệ thuật chung của văn học thời kỳ đổi mới: hướng nội, khai thác sâu sắc số phận cá nhân và thân phận con người đời thường.

2. Nhan đề

Chiếc thuyền ngoài xa trước hết là biểu tượng của nghệ thụât đạt tới sự toàn mĩ và thánh thiện đến mức mà chiêm ngưỡng nó, người nghệ sĩ thấy tâm hồn mình được thanh lọc.

Chiếc thuyền khi về gần đó lại là hiện thân của cuộc đời lam lũ, khó nhọc, thậm chí của những éo le, trái ngang và nghịch lí trong cuộc sống.

→ Nhan đề là một ẩn dụ về mối quan hệ giữa cuộc đời và nghệ thuật!

2. Đặc điểm sáng tác

- Nguyễn Minh Châu cả đời chỉ viết về nhân vật trong thời kỳ chiến tranh và đi tìm những vẻ đẹp cất giấu bên trong nội tâm của con người.

- Ông là người đi đầu trong công cuộc lột xác văn chương, khép lại cảm hứng lãng mạn - sử thi và mở ra cảm hứng thế sự. 

→ Đặc điểm của tác phẩm mang cảm hứng thế sự là hướng về sinh hoạt hàng ngày của con người, khẳng định giá trị thẩm mỹ của cái đời thường đi sâu vào khám phá hành trình của con người giữa một thực tại ngổn ngang nhằm tìm kiếm hạnh phúc và khẳng định nhân cách.

- Phong cách của ông là phong cách tự sự - triết lý đậm nét.

Là một trong những truyện ngắn nổi tiếng nhất của nhà văn Nguyễn Minh Châu. Đây là tác phẩm tiêu biểu cho đề tài đời tư - thế sự của Nguyễn Minh Châu sau năm 1975. Tạp chí Văn nghệ Quân đội (số 1 tháng 10 năm 2007) cũng chọn và coi đây là tác phẩm hay nhất của nhà văn.

2. Hoàn cảnh sáng tác:

Tác phẩm được viết năm 1983 - khi cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước đã đi qua được 6 năm, đất nước trở lại với cuộc sống đời thường. Nhiều vấn đề của đời sống văn hóa nhân sinh mà trước đây do hoàn cảnh chiến tranh chưa được chú ý, nay được đặt ra. Tác phẩm nằm trong xu hướng nghệ thuật chung của văn học thời kì đổi mới: hướng nội, khai thác sâu sắc số phận cá nhân và thân phận con người đời thường.

- Nguyễn Minh Châu sinh năm 1930, quê ở làng Văn Thai, tên nôm là làng Thơi, xã Quỳnh Hải, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

- Ông được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam năm 1972.

- Ông qua đời ngày 23 tháng 1 năm 1989 tại Hà Nội thọ 59 tuổi.

• Vị trí

- Nguyễn Minh Châu là một tác giả có tầm ảnh hưởng rất lớn đến nền văn học Việt Nam trong cả giai đoạn chiến tranh chống giặc ngoại xâm và đầu thời kỳ đổi mới.

- Ông là người đi tiên phong trong phong trào mở đường cho công cuộc đổi mới văn học.

• Phong cách sáng tác

- Phong cách của ông là phong cách tự sự - triết lý đậm nét.

- Những tác phẩm của ông đều mang chất văn bình dị nhưng đem lại nhiều giá trị sâu sắc trong trái tim độc giả

- Sự nghiệp cầm bút của ông bắt đầu từ những năm 1960 với thể loại truyện ngắn:

+ Phản ánh hiện thực khốc liệt của chiến tranh

+ Ca ngợi tinh thần dũng cảm, sự hi sinh vì tự do đất nước của những người chiến sĩ cách mạng.

- Đến cuối những năm 80 của thế kỉ XX, Nguyễn Minh Châu chuyển hướng sáng tác: Đi vào khám phá những vấn đề về đạo đức, triết lý nhân sinh.

- Là một nhà tiểu luận phê bình vô cùng xuất sắc.

=> Nhà văn là một người có tâm hồn tinh tế và nhạy cảm, biết thấu hiểu được những chân lý được cất giấu bên trong bề ngoài đơn giản ấy, ông thổi hồn vào nhân vật, làm cho tác phẩm sống dậy nhiều ý nghĩa, thức tỉnh con người về nhiều điều trong cuộc sống. 

• Các tác phẩm chính: Sau một buổi tập (1960), Cửa sông (1966), Dấu chân người lính (1972), Miền cháy (1977), Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (1983), Bến quê (1985), Phiên chợ Giáp (1989),…

- Một trong những tác phẩm hay nhất của Nguyễn Minh Châu

- Tác phẩm tiêu biểu cho đề tài đời tư - thế sự

• Xuất xứ, hoàn cảnh

- Truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa sáng tác vào tháng 8 năm 1983 được in lần đầu tiên trong tập "Bến quê" (1985), sau được tác giả lấy làm tên chung cho cả tuyển tập truyện ngắn của mình (1987).

- Chiếc thuyền ngoài xa được viết năm 1983 khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã đi qua được 6 năm, đất nước trở lại với cuộc sống đời thường. Nhiều vấn đề của đời sống văn hóa nhân sinh mà trước đây do hoàn cảnh chiến tranh chưa được chú ý, nay được đặt ra.

Tác phẩm nằm trong xu hướng nghệ thuật chung của văn học thời kỳ đổi mới: hướng nội, khai thác sâu sắc số phận cá nhân và thân phận con người đời thường.

- Truyện in đậm phong cách tự sự - triết lý của Nguyễn Minh Châu, rất tiêu biểu cho hướng tiếp cận đời sống từ góc độ thế sự của nhà văn ở giai đoạn sáng tác thứ hai. 

- Nêu lên mối quan hệ chặt chẽ giữa văn học và hiện thực cũng như những vấn đề phức tạp của cuộc sống, kể cả bi kịch số phận con người.

1. Vị trí

-Nguyễn Minh Châu là một ngòi bút có ảnh hưởng lớn đối với nền văn học Việt Nam vào giai đoạn chiến tranh và thời kỳ đổi mới.

2. Tiểu sử

- Nguyễn Minh Châu (1930-1989), quê ở huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

- Năm 1945, ông tốt nghiệp trường Kỹ nghệ Huế với bằng Thành chung.

- Tháng 1 năm 1950, ông học chuyên khoa trường Huỳnh Thúc Kháng tại Nghệ Tĩnh và sau đó gia nhập quân đội, học ở trường sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn.

- Từ năm 1952 đến 1956, ông công tác tại Ban tham mưu các tiểu đoàn 722, 706 thuộc sư đoàn 320.

- Từ năm 1956 đến 1958, Nguyễn Minh Châu là trợ lý văn hóa trung đoàn 64 thuộc sư đoàn 320.

- Năm 1961, ông theo học trường Văn hóa Lạng Sơn.

- Năm 1962, Nguyễn Minh Châu về công tác tại phòng Văn nghệ quân đội, sau chuyển sang tạp chí Văn nghệ quân đội.

- Ông được kết nạp vào Hội nhà văn Việt Nam năm 1972.

- Nguyễn Minh Châu qua đời ngày 23 tháng 1 năm 1989 tại Hà Nội, thọ 59 tuổi.

3. Phong cách sáng tác

-Phong cách của ông là phong cách tự sự - triết lý đậm nét

-ca ngợi tinh thần dũng cảm, sự hi sinh vì tự do đất nước của những người lính cách mạng

-quan niệm nghệ thuật về con người luôn được nhà văn chú ý đến để miêu tả, lí giải, đánh giá, nâng đỡ, trân trọng

4. Các tác phẩm chính

-Các tác phẩm chính của ông là: Sau một buổi tập (1960); Cửa sông (1966), Dấu chân người lính (1972), Miền cháy (1977), Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (1983), Bến quê (1985), Phiên chợ Giáp (1989),...

1. vị trí

• là tác phẩm tiêu biểu trong phong sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Minh Châu

• là một trong những truyện ngắn xuất sắc của nền văn học Việt Nam hiện đại

2. hoàn cảnh sáng tác

• Tác phẩm ra đời vào năm 1983, sau 6 năm của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi mà đất nước đang dần trở lại cuộc sống bình thường. Trong giai đoạn này, nhiều vấn đề về cuộc sống, văn hóa và nhân sinh, trước đây bị che khuất bởi hoàn cảnh chiến tranh, bắt đầu được quan tâm và nêu ra.

3. nhan đề

• Nhan đề "Chiếc thuyền ngoài xa" được tạo ra với tính biểu tượng cao, mở ra một cửa sổ để khám phá tình huống truyện và chủ đề chính của tác phẩm. Nhan đề này gồm ba yếu tố quan trọng: "Chiếc thuyền" là đối tượng quan sát, "ngoài xa" đại diện cho cự li quan sát, và nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng là người quan sát. Một điểm quan trọng là cùng một đối tượng và người quan sát, nhưng từ các cự li khác nhau, sẽ dẫn đến nhận thức và hiểu biết khác nhau.

• Nhan đề "Chiếc thuyền ngoài xa" tổng hợp một cách đơn giản mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống. Nghệ thuật thực sự đòi hỏi sự kết nối sâu sắc với cuộc sống thường nhật, và người nghệ sĩ phải trung thực để khám phá hiện thực, dẫu cho đó có thể là khía cạnh tàn nhẫn của cuộc sống con người. Tác giả Nguyễn Minh Châu, đã thể hiện trách nhiệm của người nghệ sĩ trong việc nhìn nhận cuộc sống và truyền đạt "giá trị nhân đạo" qua tác phẩm của mình.

1. Tiểu sử:

- Thông tin cá nhân:Nguyễn Minh Châu (1930-1989), tên khai sinh của Nguyễn Minh Châu là Nguyễn Thí, là nhà văn, nhà phê bình văn học đã có những đóng góp nổi bật đối với văn học Việt Nam hiện đại.

- Quê quán: Quê quán xã Quỳnh Hải, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An

- Thành tựu:

+ Vinh danh:
* Tên tuổi của ông được khẳng định qua những sáng tác có sức ảnh hưởng rộng lớn trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ

*Minh Châu đã trở thành một trong những người mở đường “tinh anh và tài năng” của văn học Đổi mới qua các truyện ngắn và tiểu luận đặc sắc, có chiều sâu tư tưởng

+ Tác phẩm nổi bật:

Cửa sông (tiểu thuyết, 1966)

Những vùng trời khác nhau (truyện ngắn, 1970)

Dấu chân người lính (tiểu thuyết, 1972)

Miền cháy (tiểu thuyết, 1977)

Lửa từ những ngôi nhà (tiểu thuyết, 1977)

Những người đi từ trong rừng ra (tiểu thuyết, 1982)

2. Phong cách nghệ thuật:

- Mang đậm không khí sử thi hào sảng của thời đại

- Ông luôn đi tìm sự thật và viết lên những góc khuất trong đời sống

- Phong cách của ông là phong cách tự sự - triết lý đậm nét.

3. Nhận định về nhà văn:

+ “Nhớ về Nguyễn Minh Châu, tôi thường liên tưởng đến Nam Cao. Trong cảm nhận của tôi, cả hai có điểm gì đó gần, ở chất văn trong văn và chất nghệ sĩ nơi người. Ở một niềm khắc khoải lớn về nhân sinh, về cõi đời” (GS Phong Lê)

+Nhà văn Nguyễn Khải: "Nguyễn Minh Châu là người kế tục xuất sắc những bậc thầy của nền văn xuôi.

+“người kế tục xuất sắc những bậc thầy của nền văn xuôi Việt Nam và cũng là người mở đường rực rỡ cho những cây bút trẻ sau này”. (Nguyễn Khải).

+“người mở đường tinh anh và tài năng nhất” (Nguyên Ngọc)

+. Điều quan trọng là Nguyễn Minh Châu “với sự dũng cảm rất điềm đạm” (Vương Trí Nhàn)

­+“Văn học và đời sống là những vòng tròn đồng tâm mà tâm điểm là con người” (Nguyễn Minh Châu)

1. Cuộc đời

• Nguyễn Minh Châu quê ở huyện Quỳnh Lưu của tỉnh Nghệ An, ông sinh năm 1930 và mất năm 1989.

• Nguyễn Minh Châu tốt nghiệp trường Kỹ nghệ Huế năm 1945, năm 1950 ông gia nhập Quân đội và học tại trường Sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn.

• Giai đoạn 1952 – 1958, Nguyễn Minh Châu làm việc tại Sư đoàn 320, đến năm 1962, ông công tác tại tạp chí Văn nghệ Quân đội và trở thành thành viên của Hội nhà văn Việt Nam vào năm 1972.

2.Phong cách sáng tác

*Giai đoạn trước 1975, ngòi bút của ông có khuynh hướng lãng mạn, sử thi

- Giai đoạn sau 1975, ông chuyển sang đề tài thế sự, quan tâm đến đời sống của con

Nhà văn đứng ở tầm bao quát lịch sử dân tộc để miêu tả.

-Lời văn mang tính chất ca ngợi, trang trọng và sôi nổi, hào hùng. Hình ảnh, hình tượng chói lọi, hoành tráng.

người

- Nguyễn Minh Châu được mệnh danh "Người mở đường tinh anh và tài năng " của văn

trong đời thường với những vấn đề về đạo đức, về triết lí nhân sinh

học dân tộc thời kì hậu chiến và đổi mới

- Tác phẩm tiêu biểu: Tập truyện ngắn Những vùng trời khác nhau(1970), tiểu thuyết

Dấu chân người lính (1972), tiểu thuyết Miền cháy(1977), Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành, Bến quê,...

1. Vị trí

• Nguyễn Minh Châu (1930 - 1989) quê ở Nghệ An. Ông được coi là một trong những cây bút tiên phong của văn học Việt Nam thời kì đổi mới.

• Nguyễn Minh Châu là nhà văn tiêu biểu của văn học Việt Nam thời chống Mĩ, cũng là “người mở đường tinh anh và tài năng” (Nguyên Ngọc) cho công cuộc đổi mới văn học từ sau 1975.

  2. Phong cách sáng tác

• Là một nhà văn, trước khi cầm bút lên viết điều đầu tiên phải hướng đến nhân dân và ý thức được sứ mệnh và trách nhiệm của bản thân. Nhận thức rõ được điều đó mà mỗi tác phẩm của Nguyễn Minh Châu đều mang tính nhân văn rất cao.

• Vào những năm kháng chiến chống Mỹ, ở giai đoạn này ông tập trung khai thác về chủ đề chiến tranh thể hiện tinh thần yêu nước.

• Trong sáng tác khám phá con người và nghệ thuật là điều mà Nguyễn Minh Châu làm rất tốt. Ông là người đi tiên phong trong phong trào mở đường cho công cuộc đổi mới văn học. Ông luôn đi tìm sự thật và viết lên những góc khuất trong đời sống mang đến nhiều dư âm cho bạn đọc

a. Xuất xứ và hoàn cảnh ra đời

• Chiếc thuyền ngoài xa được viết năm 1983 - khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã đi qua được 6 năm, đất nước trở lại với cuộc sống đời thường. Nhiều vấn đề của đời sống văn hóa nhân sinh mà trước đây do hoàn cảnh chiến tranh chưa được chú ý, nay được đặt ra.

• Tác phẩm nằm trong xu hướng nghệ thuật chung của văn học thời kỳ đổi mới: hướng nội, khai thác sâu sắc số phận cá nhân và thân phận con người đời thường.

• Truyện in đậm phong cách tự sự - triết lý của Nguyễn Minh Châu, rất tiêu biểu cho hướng tiếp cận đời sống từ góc độ thế sự của nhà văn ở giai đoạn sáng tác thứ hai. 

• Truyện ngắn lúc đầu được in trong tập Bến quê (1985), sau được nhà văn lấy làm tên chung cho một tuyển tập truyện ngắn (in năm 1987).

b. Nhan đề

• Chiếc thuyền ngoài xa trước hết là biểu tượng của nghệ thụât đạt tới sự toàn mĩ và thánh thiện đến mức mà chiêm ngưỡng nó, người nghệ sĩ thấy tâm hồn mình được thanh lọc.

• Chiếc thuyền khi về gần đó lại là hiện thân của cuộc đời lam lũ, khó nhọc, thậm chí của những éo le, trái ngang và nghịch lí trong cuộc sống.

→ Nhan đề là một ẩn dụ về mối quan hệ giữa cuộc đời và nghệ thuật

*Vị trí:

-Là tác phẩm tiêu biểu trong sự nghiệp của Nguyễn Minh Châu

- Tác phẩm là một trong số những sáng tác tiêu biểu của văn học Việt Nam từ sau năm 1975 đên cuối thế kỉ XX

*HCST, XX:

-Truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” được Nguyễn Minh Châu sáng tác năm 1983, in lần đầu trong tập “Bến quê” 1985, sau đó được tác giả lấy làm tên chung cho tuyển tập truyện ngắn in năm 1987.

-Câu chuyện kể lại chuyến đi thực tế của một nghệ sĩ nhiếp ảnh và những chiêm nghiệm sâu sắc của ông về nghệ thuật và cuộc đời.

*Ý nghĩa nhan đề:

-Đây là 1 nhan đề mang ý nghĩa biểu tượng, hé mở tình huống và thể hiện được chủ đề của tác phẩm. Với 2 tầng nghĩa:

+Tầng nghĩa thứ nhất “Cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh”: Hình ảnh 1 cánh buồm nhòa mờ trong màn sương huyền ảo của buổi sớm mai trên biển xa. Vẻ đẹp hài hòa, toàn bích như trong “một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ” khiến người nghệ sĩ xúc động như vừa “khám phá thấy chân lý của sự toàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn”.

+Dẫn đến tầng nghĩa thứ 2: Đằng sau vẻ đẹp tuyệt diệu ấy lại là cuộc sống của những người dân chài bị giam cầm bởi đói nghèo tăm tối và bạo lực gia đình. Từ đó cho thấy sự đối lập giữa ngoại cảnh và hiện thực cuộc sống.

—> Ý nghĩa về cách nhìn cuộc sống: Không phải bao giờ cái đẹp cũng tồn tại song song với cái thiện, không phải cái bên ngoài lúc nào cũng thể hiện bản chất bên trong và muốn hiểu đúng 1 con người, hiểu cuộc sống cần có cái nhìn thấu đáo, đa chiều, sâu sắc ở nhiều góc độ.

1. Tiểu sử

   • Nguyễn Minh Châu sinh ngày 20 tháng 10 năm 1930 quê ở làng Văn Thái xã Sơn Hải, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

   • Tên khai sinh là Nguyễn Thí, tới khi đi học bố mẹ mới đổi tên cho ông thành Minh Châu.

   • Năm 1945, ông tốt nghiệp trường Kỹ nghệ Huế với bằng Thành chung.

   • Năm 1950, ông học chuyên khoa trường Huỳnh Thúc Kháng tại Nghệ Tĩnh, sau đó học ở trường sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn.

   • Từ năm 1952 đến 1956 ông công tác tại Ban tham mưu các tiểu đoàn 722.

   • Năm 1956 đến 1958, Nguyễn Minh Châu là trợ lý văn hóa trung đoàn 64 thuộc sư đoàn 320.

   • Năm 1962, Nguyễn Minh Châu về công tác tại phòng Văn nghệ quân đội, sau chuyển sang tạp chí Văn nghệ quân đội.

   • Năm 1972 ông được kết nạp vào Hội nhà văn Việt Nam.

   • Nhà văn mất do bệnh ung thư máu tại Hà Nội năm 1989.

   • Năm 2000, ông được nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

2. Vị trí

   • Cây bút văn xuôi tài năng của văn học Việt Nam hiện đại. Trước những năm tám mươi, ông sáng tác theo khuynh hướng sử thi thiên về trữ tình, lãng mạn. Sau đó, ông chuyển sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức, triết lý nhân sinh.

   • Là người mở đường tinh anh, cây bút tiên phong trong văn học thời kì đổi mới.

3. Phong cách sáng tác

   • Trong cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Nguyễn Minh Châu là người mở đường và cây bút tiên phong trong văn học thời kì đổi mới.

   • Sự nghiệp cầm bút của ông bắt đầu từ những năm 1960 với thể loại truyện ngắn. Truyện của ông chủ yếu phản ánh hiện thực khốc liệt của chiến tranh. Ông ca ngợi tinh thần dũng cảm, sự hi sinh vì tự do đất nước của những người chiến sĩ cách mạng.

     Đến cuối những năm 80 của thế kỉ XX, Nguyễn Minh Châu chuyển hướng sáng tác. Ông đi vào khám phá những vấn đề về đạo đức, triết lý nhân sinh.

   • Không chỉ được biết đến vai trò là một tác giả chuyên sáng tác thể loại tiểu thuyết và truyện ngắn, Nguyễn Minh Châu còn được biết đến là một nhà tiểu luận phê bình vô cùng xuất sắc.

1. Hoàn cảnh sáng tác

   • Tác phẩm được viết vào tháng 8 năm 1983, in trong tập truyện ngắn cùng tên.

   • Tác phẩm là một trong số những sáng tác tiêu biểu của văn học Việt Nam từ sau năm 1975 đên cuối thế kỉ XX.

2. Ý nghĩa nhan đề

   • "Chiếc thuyền ngoài xa” là một nhan đề mang tính biểu tượng, hé mở tình huống truyện, thể hiện chủ đề của tác phẩm. Nhan đề bao gồm đối tượng quan sát là “chiếc thuyền", cự li quan sát là “ngoài xa”, người quan sát là nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng.

   • “Chiếc thuyền” vừa là nơi cư ngụ của các gia đình làng chài nghèo khổ, vừa là điểm chốt xuất hiện ở trong bức tranh nghệ thuật của người nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng sau nhiều ngày mai phục.

   • “Ngoài xa” là khoảng cách điểm nhìn của người nghệ sĩ tính từ bờ đến chiếc thuyền.
     => Cùng một người quan sát, cùng một đối tượng quan sát, nhưng ở các cự ly khác nhau sẽ cho những kết quả khác nhau, dẫn đến nhận thức khác nhau. Chính sự tàn nhẫn giữa ngoại cảnh và hiện thực cuộc sống được quan sát ở nhiều góc độ khác nhau khiến cho nhan đề tác phẩm gợi rất nhiều ý nghĩa.

3. Bố cục

   • Phần 1 (từ đầu đến “chiếc thuyền lưới vó đã biến mất”): Hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng.

   • Phần 2 (tiếp đó đến “chống chọi với sóng gió giữa phá”): Câu chuyện về người đàn bà hàng chài.

   • Phần 3 (còn lại): Tấm ảnh được chọn trong bộ lịch năn ấy.

4. Giá trị nội dung

   • Từ câu chuyện về một bức ảnh nghệ thuật và sự thật cuộc đòi đằng sau bức ảnh, truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa mang đến một bài học đúng đắn về cách nhìn nhận cuộc sống và con người: một cách nhìn đa diện, nhiều chiều, phát hiện ra bản chất thật sau vẻ đẹp bên ngoài của hiện tượng.

5. Giá trị nghệ thuật

   • Cốt truyện có nhiều tình huống độc đáo, có ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống.

   • Chọn ngôi kể, hình thức kể chuyện phù hợp.

   • Nghệ thuật xây dựng nhân vật độc đáo, đặc sắc.

   • Xây dựng nhiều hình ảnh, hình tượng vừa chân thực vừa chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc.

   
   

6. 
   

- Nguyễn Minh Châu (1930-1989), quê ở huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

- Trong những ghi chép cuối cùng, Ngồi buồn viết mà chơi ông viết trong những ngày nằm viện ở Bệnh viện Quân y 108, Nguyễn Minh Châu tự nhận xét về mình: “Từ lúc còn nhỏ tôi đã là một thằng bé rụt rè và vô cùng nhút nhát. Tôi sợ từ con chuột nhắt cho đến ma quỷ. Sau này lớn lên, đến gần sáu chục tuổi, đến một nơi đông người tôi chỉ muốn lẻn vào một xó khuất và chỉ có như thế mới cảm thấy được yên ổn và bình tâm như con dế đã chui tọt vào lỗ”.

- Năm 1945, ông tốt nghiệp trường Kỹ nghệ Huế với bằng Thành chung.

- Tháng 1 năm 1950, ông học chuyên khoa trường Huỳnh Thúc Kháng tại Nghệ Tĩnh và sau đó gia nhập quân đội, học ở trường sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn.

- Từ năm 1952 đến 1956, ông công tác tại Ban tham mưu các tiểu đoàn 722, 706 thuộc sư đoàn 320.

- Từ năm 1956 đến 1958, Nguyễn Minh Châu là trợ lý văn hóa trung đoàn 64 thuộc sư đoàn 320.

- Năm 1961, ông theo học trường Văn hóa Lạng Sơn.

- Năm 1962, Nguyễn Minh Châu về công tác tại phòng Văn nghệ quân đội, sau chuyển sang tạp chí Văn nghệ quân đội.

- Ông được kết nạp vào Hội nhà văn Việt Nam năm 1972.

- Nguyễn Minh Châu qua đời ngày 23 tháng 1 năm 1989 tại Hà Nội, thọ 59 tuổi.

2. Sự nghiệp văn học

a. Phong cách nghệ thuật

     Phong cách của ông là phong cách tự sự - triết lý đậm nét.

b. Tác phẩm chính

     Các tác phẩm chính của ông là: Sau một buổi tập (1960); Cửa sông (1966), Dấu chân người lính (1972), Miền cháy (1977), Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (1983), Bến quê (1985), Phiên chợ Giáp (1989),...

3. Vị trí, tầm ảnh hưởng

- Cây bút văn xuôi tài năng của văn học Việt Nam hiện đại. Trước những năm tám mươi, ông sáng tác theo khuynh hướng sử thi thiên về trữ tình, lãng mạn. Sau đó, ông chuyển sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức, triết lý nhân sinh.

- Là người mở đường tinh anh, cây bút tiên phong trong văn học thời kì đổi mới.

      Nhận nhiệm vụ từ trưởng phòng, Phùng phải đi về miền Trung thực hiện bộ ảnh để chào đón năm mới. Đây cũng là địa điểm mà anh từng tham chiến trong thời gian chống Mỹ. Sau một tuần “phục kích” và phát hiện ra “cảnh đắt trời cho” Phùng quyết định chọn chủ đề cho bộ lịch đó là chiếc thuyền đánh cá trong một buổi sáng bình minh. Khi đã hoàn thành bộ ảnh, anh quay về thì chứng kiến cảnh tượng người đàn ông hàng chài to lớn đang đánh đập người phụ nữ. Đứa con tên Phác chạy ra can ngăn. Cứ thế cảnh tượng đó diễn ra liên tiếp, không thể chịu được, Phùng quyết định ngăn cản thì bị người đàn ông đánh bị thương. Ngay sau đó, chánh án Đẩu - bạn của Phùng mời người đàn bà hàng chài lên tòa án huyện để giải quyết. Tại đây Đẩu khuyên người đàn bà hàng chài bỏ người chồng vũ phu kia. Người đàn bà giải thích lý do vì sao chồng đánh và kể về người chồng của mình. Phùng và Đẩu hiểu ra rằng mặc cho bị ngược đãi về thể xác nhưng cả người đàn bà và những đứa con cần người đàn ông gánh vác trách nhiệm và nuôi sống gia đình. Phùng nhận ra nhìn nhận mọi việc đơn giản bằng vẻ ngoài không thôi thì chưa đủ.

2. Tìm hiểu chung

a. Xuất xứ và hoàn cảnh ra đời

- Truyện in đậm phong cách tự sự - triết lý của Nguyễn Minh Châu, rất tiêu biểu cho hướng tiếp cận đời sống từ góc độ thế sự của nhà văn ở giai đoạn sáng tác thứ hai. 

- Truyện ngắn lúc đầu được in trong tập Bến quê(1985), sau được nhà văn lấy làm tên chung cho một tuyển tập truyện ngắn (in năm 1987).

- Nguyễn Minh Châu sinh năm 1930, quê ở làng Văn Thai, tên nôm là làng Thơi, xã Sơn Hải, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

- Nguyễn Minh Châu tự nhận xét về mình: "Từ lúc còn nhỏ tôi đã là một thằng bé rụt rè và vô cùng nhút nhát. Tôi sợ từ con chuột nhắt cho đến ma quỷ. Sau này lớn lên, đến gần sáu chục tuổi, đến một nơi đông người tôi chỉ muốn lẻn vào một xó khuất và chỉ có như thế mới cảm thấy được yên ổn và bình tâm như con dế đã chui tọt vào lỗ".

- Năm 1945, ông tốt nghiệp trường Kỹ nghệ Huế với bằng Thành chung. Tháng 1 năm 1950, ông học chuyên khoa trường Huỳnh Thúc Kháng tại Nghệ Tĩnh và sau đó gia nhập quân đội, học ở trường sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn. Từ năm 1952 đến 1956, ông công tác tại Ban tham mưu các tiểu đoàn 722, 706 thuộc sư đoàn 320. Từ năm 1956 đến 1958, Nguyễn Minh Châu là trợ lý văn hóa trung đoàn 64 thuộc sư đoàn 320. Năm 1961, ông theo học trường Văn hóa Lạng Sơn. Năm 1962, Nguyễn Minh Châu về công tác tại phòng Văn nghệ quân đội, sau chuyển sang tạp chí Văn nghệ quân đội. Ông được kết nạp vào Hội nhà văn Việt Nam năm 1972.

2. Phong cách sáng tác

- Trong cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Nguyễn Minh Châu là người mở đường và cây bút tiên phong trong văn học thời kì đổi mới.

- Sự nghiệp cầm bút của ông bắt đầu từ những năm 1960 với thể loại truyện ngắn. Truyện của ông chủ yếu phản ánh hiện thực khốc liệt của chiến tranh. Ông ca ngợi tinh thần dũng cảm, sự hi sinh vì tự do đất nước của những người chiến sĩ cách mạng.

- Đến cuối những năm 80 của thế kỉ XX, Nguyễn Minh Châu chuyển hướng sáng tác. Ông đi vào khám phá những vấn đề về đạo đức, triết lý nhân sinh.

- Nguyễn Minh Châu còn được biết đến là một nhà tiểu luận phê bình vô cùng xuất sắc.