Đất nước - Nguyễn Đình Thi by Lan Anh Phí

Hoàn cảnh sáng tác

lananh23hda — 2024-12-30 07:37:35 UTC

Đêm 19.12.1946, thực hiện quyết định của Trung ương Đảng, tiếng súng giết giặc của Hà Nội và các thành phố có quân Pháp chiếm đóng đã nhất loạt phát nổ, mở đầu cho cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp. Cuộc chiến đấu 57 ngày đêm ở Thủ đô và Liên khu 1 đã thắng lợi (tiêu diệt và bắt sống hơn 2.000 tên địch, phá huỷ 22 xe tăng và xe thiết giáp, 31 xe vận tải, bắn rơi 1 máy bay và bắn hỏng 7 chiếc khác, bắn chìm 2 ca nô); đêm 17.2.1947, trước sự bất ngờ của địch, Trung đoàn Thủ đô tiến hành cuộc rút quân bí mật, quả cảm vượt sông Hồng và sông Đuống ra vùng tự do thuộc tỉnh Phúc Yên một cách an toàn.

lananh23hda — 2024-12-30 07:41:07 UTC

Để lại “Hà Nội cháy khói lửa ngợp trời”, cùng với những người đồng chí, chàng thanh niên trí thức trẻ Nguyễn Đình Thi hăm hở bước vào cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc. Nhưng nỗi nhớ về Hà Nội dường như vẫn luôn luôn da diết; đồng thời, thực tế vất vả gian lao cũng như sự hy sinh to lớn của đồng bào trên mỗi bước đường công tác đã gợi lên trong hồn thơ Nguyễn Đình Thi những cảm hứng mãnh liệt về tình yêu quê hương, lịch sử, đất nước, con người Việt Nam.

lananh23hda — 2024-12-30 07:45:17 UTC

Dưới bài thơ Đất nước, Nguyễn Đình Thi ghi thời điểm sáng tác: 1948 - 1955. Như vậy, bài thơ được thai nghén trong suốt tám năm ròng! Tuy nhiên, điều đáng nói là trong bài thơ Đất nước, tác giả đã sử dụng lại một số thi liệu vốn đã hiện diện ở hai bài thơ từng công bố trước đó.

Sáng mát trong như sáng năm xưa

lananh23hda — 2024-12-30 07:46:27 UTC

Sáng mát trong như sáng năm xưa

Gió thổi mùa thu hương cốm mới

Cỏ mòn thơm mãi dấu chân em

Gió thổi mùa thu vào Hà Nội

Phố dài xao xác heo may

Nắng soi ngõ vắng

Thềm cũ lối ra đi

Lá rụng đầy

Ôi nắng dội chan hoà

Nao nao trời biếc

Gió đượm hương đồng rộng

Hương rừng chiến khu

Tháp Rùa lim dim nhìn nắng

Những cánh chim non

Trông vời nghìn nẻo

Mây trắng nổi tơi bời

Mấy đứa giết người

Hung hăng một buổi

Tháng Tám về rồi đây

Hôm nay nghìn năm gió thổi

Trời muôn xưa

Đàn con hè phố

Môi hớn hở

Ngày hẹn đến rồi

Các anh ngậm cười bãi núi ven sông

Hà Nội

Ơi núi rừng.

(Tạp chí Văn nghệ, số 6.1949)

Đêm mít tinh

lananh23hda — 2024-12-30 07:47:31 UTC

Muôn ngàn đêm hẹn nhau họp đêm nay

Yên lặng nép ngồi

Tia vàng vút bay

Tung lên hoa lửa

Lên lên mãi

Một vầng sao ngời muôn vầng sao

Bụi ngọc ngập trời

Rơi rơi trên đầu trên cổ

Trên ngón tay

Triệu triệu sao

Rừng Việt Bắc

Trời sao đây là của chúng ta

Núi rừng đây là của chúng ta

Những xóm đồng thơm mát

Những ngả đường bát ngát

Những dòng sông đỏ nặng phù sa

Nước chúng ta

Nước những người chưa bao giờ khuất

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất

Những buổi ngày xưa vọng nói về

Ngàn sao phơi phới đang bay

Dạt dào mắt không thấy nữa

Dưới kia Hà Nội nhìn lên

Phố phường nín thở

Những lề đường mòn cũ

lành lạnh mưa phùn

Hà Nội

Một mình buồn xé ruột

Ngày ngày buồn thức dậy

Quay mặt đi đâu ngày hôm nay

Gió mùa đông trong lá chưa đi

Còn đến bao giờ bao giờ

Đêm nay trời sao trắng bạch

Cháy trùm đất nước

Đêm loè sáng

Đi lên đi lên

Ta lớn ta khoẻ

Súng ta rợp đồng

Ngàn sao chào múa

Trời nắng bỏng

Bao nhiêu tường chói loá

Những lùm cây cháy cả lên

Rừng Phan Lương dữ dội reo hò

Đỏ đỏ trôi đường phố

Hà Nội phố hè ngực đập thình thình

Tiếng hát reo cười cuốn trào nước mắt

Sao ơi, núi rừng ơi nức nở.

(Tạp chí Văn nghệ, số Xuân 1949)

lananh23hda — 2024-12-30 07:48:11 UTC

Bài thơ “Sáng mát trong như sáng năm xưa” ghi lại tình cảm da diết của người thanh niên tham gia kháng chiến, một sớm mùa thu nơi chiến khu Việt Bắc nhớ về Hà Nội “nao nao trời biếc”. Một trong những yếu tố thể hiện rõ nhất điều đó là trong bài thơ có tới hai cặp địa danh song song mà tương hợp: “Hương rừng chiến khu – Tháp Rùa lim dim nhìn nắng” và “Hà Nội - Ơi núi rừng”.

lananh23hda — 2024-12-30 07:49:28 UTC

Còn ở Đêm mít tinh, tác giả viết trong đêm trời đầy sao “bụi ngọc ngập trời” tại một làng quê ngay bên sông Lô thuộc tỉnh Phú Thọ sau chiến thắng sông Lô (theo lời kể của tác giả, báo Giáo dục và Thời đại, số ra ngày 10.11.1995). Từ cảm hứng đó, bài thơ hướng về chiều sâu lịch sử, ngẫm ngợi về truyền thống anh hùng của đất nước. Trong bài thơ này, hình ảnh Hà Nội được nhắc tới ba lần, trong đó hình ảnh “Hà Nội – Một mình buồn xé ruột – Ngày ngày buồn thức dậy – Quay mặt đi đâu ngày hôm nay” được đặt trong mối quan hệ tương phản với hình ảnh “Ngàn sao phơi phới đang bay – Dạt dào mắt không thấy nữa – Dưới kia Hà Nội nhìn lên – Phố phường nín thở” và “Hà Nội phố hè ngực đập thình thình – Tiếng hát reo cười muốn trào nước mắt”.

Tội ác của thực dân Pháp

lananh23hda — 2024-12-30 13:29:09 UTC

+ Về chính trị:

1- tước đoạt tự do dân chủ

2- thi hành luật pháp dã man, chia để trị, 3- lập nhà tù nhiều hơn trường học, chém giết những chiến sĩ yêu nước của ta

4- thi hành chính sách ngu dân

5- đầu độc dân ta bằng rượu cồn, thuốc phiện, làm giống nòi ta suy nhược.

+ Về kinh tế:

1- bóc lột tước đoạt

2- độc quyền in giấy bạc, xuất cảng và nhập cảng

3- sưu thuế nặng nề, vô lý đã bần cùng nhân dân ta

4- đè nén khống chế các nhà tư sản ta, bóc lột tàn nhẫn công nhân ta

5- gây ra thảm họa làm cho hơn 2 triệu đồng bào ta bị chết đói năm 1945

- Gây tội ác cho mọi đối tượng tầng lớp: dân cày, dân buôn, tư sản, công nhân, học sinh...

Liên hệ các câu thơ trong bài Đất nước

lananh23hda — 2024-12-30 13:31:29 UTC

"Bát cơm chan đầy nước mắt

Bay còn giành khỏi miệng ta

Thằng giặc Tây. thằng chúa đất

Đứa đè cổ đứa lột da"

Liên hệ các câu thơ về tinh thần chiến đấu, lòng yêu nước của nhân dân ta

lananh23hda — 2024-12-30 13:36:29 UTC

"Súng đạn chúng bay không bắn được

Lòng dân ta yêu nước thương nhà"

"Khói nhà máy cuộn trong sương núi

Kèn gọi quân văng vẳng cánh đồng"

" Ngày nắng đốt theo đêm mưa giội

Mỗi bước đường mỗi bước hi sinh

Trán cháy rực nghĩ trời đất mới

Lòng ta bát ngát ánh bình minh"

"Súng nổ rung trời giận dữ

Người lên như nước vỡ bờ

Nước Việt Nam từ trong máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng lòa".

Tinh thần chiến đấu, lòng yêu nước của nhân dân ta

lananh23hda — 2024-12-30 13:43:26 UTC

Chiến thắng Việt Bắc Thu - Đông năm 1947
Chiến thắng sông Lô năm 1949
Thắng lợi trên sông Lô khiến khí thế hào hùng của dân tộc ta bật dậy, cổ vũ toàn dân ta quyết tâm kháng chiến thắng lợi.
Chiến thắng sông Lô là chiến thắng đầu tiên của quân và dân Phú Thọ phối hợp với bộ đội chủ lực và quân dân 2 tỉnh Tuyên Quang, Vĩnh Phúc trong 9 năm kháng chiến chống Pháp (1946 - 1954).
Chiến thắng Biên Giới năm 1950
Chiến dịch Điện Biên Phủ 1954