Błędne koło jakie zatacza szlachcic polega na ciągłym piciu alkoholu. Niezależnie czy z powodem czy bez, zawsze znajdzie wymówkę aby się napić. Nawet gdy mu to przeszkadza i na drugi dzień ma problemy to leczy się innym alkoholem - "hanyżkiem".

Przyczyną popadania w nałogi szlachty polskiej są ciągłe wymówki na napicie się alkoholu. Krasicki piętnuje również takie zachowania jak brak umiaru, kłótliwość, częste politykowanie, niewyciąganie wniosków z własnych błędów, ale również nudne i natrętne pouczanie, przynoszące odwrotny skutek. Wymienione wyżej cechy, uwydaczniają i potęgują problem polskiej szlachty.

"Jakoś koło apteczki przeszedłem niechcący, Hanyżek mnie zaleciał, trochę nie zawadzi. Napiłem się więc trochę, "

"Upiłem się onegdaj dla imienin żony;

Nie żal mi tego było. Dzień ten obchodzony

Musiał być uroczyście."

Typy ludzi:

Piotr, główny bohater, dzieli się ze swoim przyjacielem swoimi doświadczeniami związanymi z małżeństwem. Mimo cierpień z powodu kaprysów żony, godzi się na jej warunki w celu uzyskania czterech wsi dziedzicznych, które wniosła jako posag. Chociaż jest nieszczęśliwy, brak mu odwagi, by się sprzeciwić, i razem z żoną prowadzi przepasny tryb życia, charakterystyczny dla Sarmatów i polskiej szlachty, żyjącej ponad swoje możliwości.

Przyjaciel - pełni funkcję słuchacza i rzadko wyraża swoje komentarze. Jego rada dla rozmówcy to zachowanie spokoju i rozwagi.

Żona Piotra, zwana tytułową "żoną modną", pełni rolę bohaterki jedynie w opowieści Piotra, który przedstawia ją jako majętną i kapryśną kobietę z miasta. Jej zachcianki spełniane są dla zachowania świętego spokoju. Posiadając znaczny posag, żona ma nad swoim małżonkiem pełną władzę. Jest gorącą zwolenniczką modnych francuskich wnętrz i płaskich rozrywek. Mimo że Piotr określa ją jako "rozumną", trudno dostrzec mądrość w działaniach bohaterki, która lekceważy drugiego człowieka, nie okazuje szacunku innym i roztrwania majątek na zbędne luksusy.