โดย พลวุฒิ สงสกุล
https://thestandard.co/kukrit-pramoj/

 

" พรรคก้าวหน้า " เมื่อประมาณ พ.ศ. 2488 - 2489 ต่อจากนั้นได้ร่วมใน คณะผู้ก่อตั้งพรรคประชาธิปัตย์และได้ริเริ่มจัดตั้ง พรรคกิจสังคม ท่านได้เข้าไปมีบทบาทในการเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และสภานิติบัญญัติหลายครั้ง ในการเลือกตั้ง เมื่อวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2518 ท่าน ลงสมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในเขตพระนคร ผลการเลือกตั้งครั้งนี้ พรรคประชาธิปัตย์ได้รับเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎร แต่ไม่สามารถเข้าบริหารประเทศได้ เนื่องจากสภาผู้แทนราษฎรไม่ให้ความเห็นชอบตามนโยบาย พรรคกิจสังคมซึ่งมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 18 คน โดยการนำของท่านได้จัดตั้งรัฐบาลผสมขึ้นและได้เข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2518 นับเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 13 และคณะรัฐมนตรีคณะที่ 36 ของประเทศไทย

3.สาระสำคัญ: หม่อมราชวงศ์ คึกฤทธิ์  ปราโมช มีความรู้ความเข้าใจในหลักการของประซาธิปไตย โดยถือรัฐธรรมนูญซึ่งเป็นสัญญลักษณ์ของประชาธิปไตย และเห็นว่าการเลือกตั้ง เป็นรากฐานสำคัญของระบอบประชาธิปไตย เพราะ ระบอบประชาธิปไตย คือ อำนาจของประชาชน

4.เหตุผลที่เลือก: เพราะหม่อมราชวงศ์ คึกฤทธิ์ ปราโมช มีบุคลิกและประวัติน่าสนใจ มีภาวะผู้นำสูง มีวิสัยทัศน์กว้างไกล รู้ถึงผลประโยชน์และกำลังความมั่นคงของประเทศชาติ รอบรู้ในศาสตร์และศิลปะอย่างลึกซึ้งหลากหลายสาขาและมีผลงานวรรณกรรมมากมาย

การว่างเว้นจากงานการเมืองของ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ นำมาสู่การเขียนผลงาน “สี่แผ่นดิน” แต่นี่มีนัยยะถึงการสร้างฐานอำนาจใหม่ของ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ นั่นก็คือการสร้าง “ความเป็นไทย” ขึ้นมา โดยในหนังสือจักรวาลวิทยา : บทความเพื่อเป็นเกียรติแก่ นิธิ เอียวศรีวงศ์ (สำนักพิมพ์มติชน, 2549) บทที่ 4 ของสายชล สัตยานุรักษ์ เรื่อง สี่แผ่นดิน : “ความเป็นไทย”และความหมายทางการเมือง
3.สาระสำคัญ:หม่อมคึกฤทธิ์พบวิธีที่จะสร้างฐานอำนาจ นั่นก็คือการสร้าง “ความเป็นไทย” ที่เน้นวัฒนธรรมของชนชั้นสูงซึ่งมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นศูนย์กลาง วิธีนี้ไม่ใช่วิธีที่บังเกิดผลในทันที แต่เป็นวิธี “เก็บเล็กผสมน้อย” ซึ่งน่าจะเป็นวิธีที่ดีที่สุดสำหรับผู้มีสติปัญญา มีความรู้ และเกิดมาในพระราชวงศ์จักรีการเขียนสี่แผ่นดิน จึงเริ่มขึ้นใน เดือนตุลาคม พ.ศ. 2494 โดยตีพิมพ์เป็นตอนๆ ในหนังสือพิมพ์สยามรัฐ ติดต่อกันเป็นเวลานานกว่าปี
4.เหตุผลที่เลือก:เพราะท่านมีความสามารถหลากหลายด้านละยังมีความสามารถทางด้านการเมืองและการเขียน

โดย พลวุฒิ สงสกุล
https://thestandard.co/kukrit-pramoj/
2.รายละเอียดข้อมูล:คึกฤทธิ์รวมเสียง 16 พรรคตั้งรัฐบาล

หลังความล้มเหลวของ ‘หม่อมพี่’ ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช แห่งพรรคประชาธิปัตย์ที่ไม่สามารถตั้งรัฐบาลบริหารประเทศได้  ‘หม่อมน้อง’ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ หัวหน้าพรรคกิจสังคมพรรคการเมืองที่มีอดีตสมาชิกพรรคสหประชาไทยได้รวมกลุ่มกันเรียกว่า ‘กลุ่มรวมชาติ’ มีพรรคธรรมสังคมซึ่งเป็นพรรคอันดับ 2 มี 45 ที่นั่งเป็นแกนนำ ได้เจรจากับพรรคกิจสังคมของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ โดยหวังใช้ชื่อเสียงและบารมีมาบดบังภาพลักษณ์ในอดีตของกลุ่มตน อีกทั้งยังต้องการเสียง ส.ส. ของพรรคกิจสังคมมารวมกับกลุ่มรวมชาติเพื่อให้ได้เสียงในสภาฯ เกินกึ่งหนึ่งที่สุดแล้วการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2518 ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ได้รับเลือกเป็นนายกรัฐมนตรี และผ่านความเห็นชอบจากสภาฯ ในวันแถลงนโยบายไปด้วยคะแนน 140 ต่อ 124 เสียง ซึ่งเรียกได้ว่าหวุดหวิดเลยทีเดียวรัฐบาล ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ได้รับฉายาว่า ‘รัฐบาลสหพรรค’ เพราะมีพรรคร่วมรัฐบาลกว่า 16 พรรค 
3.สาระสำคัญ:ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ได้แถลงเหตุผลในการประกาศยุบสภาว่า

“เนื่องจากพรรคที่ร่วมรัฐบาลนั้นมีมากถึง 16-17 พรรค จึงทำให้รัฐบาลขาดเสถียรภาพ มีการแสวงหาผลประโยชน์และแย่งตำแหน่งกันตลอดเวลา จึงจำเป็นต้องกราบถวายบังคมทูลลาออก เพราะไม่ต้องการให้เกิดการแตกแยก ขาดความสามัคคีในหมู่คนไทย จนเป็นผลกระเทือนความมั่นคงของชาติ”
4.เหตุผลที่เลือกเพราะท่านมีความสามารถทางด้านการเมืองและยังเป็นคนมีวาทะศิลป์อีกด้วย