• Truyện ngắn là một thể loại văn xuôi tự sự có dung lượng ngắn, thường xoay quanh một số tình huống diễn ra trong khoảng thời gian, không gian hạn chế.

2.Một số đặc trưng của thể loại truyện ngắn

• Cốt truyện

• Tình huống truyện

• Ngôi kể

• Điểm nhìn trần thuật

• Nhân vật

• Chi tiết nghệ thuật

3.Một số nhận định về truyện ngắn

• “Truyện ngắn chính là cách cưa lấy một khúc đời sống” (Tô Hoài)

• “Tình huống truyện như một lát cắt trên thân cây cổ thụ mà qua từng đường vân thớ gỗ, ta có thể thấy được trăm năm của một đời thảo mộc” (Nguyễn Minh Châu)

• “Nhân vật là nơi duy nhất tập trung hết thảy, giải quyết hết trong một sáng tác” (Tô Hoài)

• Sinh năm 1950, mất năm 2021

• Quê quán: huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội

• Ông tốt nghiệp khoa Sử trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm 1970, sau đó giảng dạy và công tác cho ngành Giáo dục và nghỉ việc để chuyên viết văn

• Ông là nhà văn có đóng góp trong việc đổi mới nội dung và hình thức nghệ thuật của văn xuôi Việt Nam đương đại.

• Truyện ngắn của ông đề cập đến nhiều vấn đề nóng hổi của đời sống đương đại và khá đa dạng trong cách viết.

• Các tác phẩm của ông mang giọng văn lạnh lùng, không sắc thái biểu cảm. Qua giọng văn ấy, thế giới nhân vật, bức tranh cuộc sống luôn hiện ra một cách trung thực, khách quan trước mắt người đọc.

• Một số tác phẩm tiêu biểu: Tướng về hưu, Không có vua, Chảy đi sông ơi, Những người thợ xẻ, Tuổi 20 yêu dấu, ...

- Viết năm 1986, khi đất nước bước vào giai đoạn đổi mới, có nhiều vấn dêd được đặt ra tỏng đó có mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên

- Trích trong Truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp (tái bản lần thứ hai), NXB Văn học, Hà Nội, 2021)

2.Tóm tắt

- Mùa xuân, ông Diểu đi săn, ông bắn hạ khỉ bố

- Khỉ bố bị thương nặng khỉ mẹ cứu khỉ bố

- Khỉ con xuất hiện cướp súng của ông Diểu và rơi xuống vực với khẩu súng

- Ông Diểu vác khỉ bố về trong tình trạng khỉ mẹ lẽo đẽo theo sau

- Ông Diểu động lòng trước tình trạng và tình cảm hai vợ chồng nhà khỉ, ông băng bó vết thương cho khỉ bố và tha cho nó

- Ông Diểu trở về nhà trong làn mưa xuân dịu dàng và những đóa hoa tử huyền nở rộ mà 30 năm mới nở một lần.

3.Nhan đề: Muối của rừng

- Nhan đề:ngắn gọn, súc tích, hàm súc.

- Gợi cho người đọc nhiều suy ngẫm:

• Gợi hình ảnh loài hoa tử huyền: lạ, đẹp, loiaf hoa của rừng

• Muối của rừng ẩn dụ cho những gì đẹp đẽ, cao quý mà thiên nhiên ban tặng cho con người

-Nhấn mạnh thông điệp của tác phẩm: Con người cần phải sống hòa hợp với thiên nhiên.

- Truyện Muối của rừng có thể chia làm 3 phần:

Phần 1: “ Sau Tết Nguyên đán …. khỉ bố và khỉ mẹ”: Cuộc đi săn của ông Diểu

Phần 2: “ Nhặt đất đá ném… xa hơn nhưng lại an toàn” Diễn biến tâm trạng của ông Diểu khi nhìn thấy con khỉ đực bị thương

Phần 3: Còn lại: Ông Diểu quyết định phóng sinh con khỉ đực

Câu 2: Truyện được kể từ điểm nhìn nào? Mối quan hệ giữa điểm nhìn của người kể chuyện và điểm nhìn của nhân vật.

- Truyện được kể từ điểm nhìn:

+Bên ngoài: miêu tả quang cảnh, không gian, trần thuật lại diễn biến cuộc đi săn của ông Diểu

+Bên trong: được thể hiện qua cảm nhận, suy nghĩ, tâm trạng của ông Diểu

- Mối quan hệ giữa điểm nhìn của người kể chuyện và điểm nhìn của nhân vật:

+Câu chuyện thêm khách quan, chân thực

+Khai thác rõ thế giới nội tâm nhân vật, người đọc dễ dàng lí giải sự thay đổi về suy nghĩ của ông Diểu

Câu 3:Nguyên nhân nào khiến ông Diểu muốn đi săn? Hoạt động đi săn của ông Diểu được miêu tả như thế nào trong truyện?

• Nguyên nhân khiến ông Diểu muốn đi săn:

- Có khẩu súng hai nòng mới do con trai học ở nước ngoài gửi về

- Khoảng thời gian sau Tết Nguyên đán là thời gian thích nhất ở rừng.

• Hoạt động đi săn ông Diểu được miêu tả vô cùng cụ thể, chi tiết:

- Trang phục đi săn: “ nai nịt, mặc quần áo ấm, đội mũ lông và dận đội giày cao cổ”, “ mang theo cả nắm xôi nếp”

- “Ông đi men theo suối cạn, cứ thế ngược lên mó nước đầu nguồn”

- “ Phát đạn của ông Điểu trúng vào vai khỉ bố, khiến nó ngã nhào xuống đất”

- “ Ông Diểu tức giận cầm khẩu súng ném về phía trước”

- “ Nhặt đất đá ném theo lũ khỉ, ông Điểu vừa đuổi vừa la”

- “ Ông Diểu dồn con khỉ nhỏ đến bờ miệng vực”

Câu 4: Tìm và phân tích nguyên nhân khiến ông Diểu đi đến quyết định phóng sinh con khỉ đực.

- Nguyên nhân khiến ông Diểu đi đến quyết định phóng sinh con khỉ đực vì +ông nhậnthấy tình cảm gia đình của khỉ cái:“Cách đó không xa, con khỉ cái cũng thập thò sau một gốc cây theo dõi. Ông thấy buồn tê tái đến tận đáy lòng. Ông nhìn cả hai con khỉ và thấy cay sống mũi. Hóa ra ở đời, trách nhiệm đè lên lưng mỗi sinh vật quả thật nặng nề.”

+Khi nhìn thấy nỗi đau của khỉ đực, tình yêu của khỉ cái với khỉ đực đã khiến ông Diểu nhận ra rằng thiên nhiên và con người đều có số phận, tính cách, tâm hồn và đời sống tình cảm riêng. Hơn thế nữa, bản tính tự nhiên của loài vật là bản tính thiện, vô tư, hồn nhiên, trong sáng. Vì thế, tự nhiên cho con người nhận thức được giá trị của tình yêu thương.

-Hành động phóng sinh khỉ đực đã đánh dấu sự thay đổi trong cách nhìn nhận của ông Diểu về gia đình khỉ từ đó thể hiện mối liên hệ gắn kết giữa con người và thiên nhiên.

Câu 5: Thống kê và phân tích ý nghĩa của những yếu tố kì ảo trong truyện. Những chi tiết này thể hiện chủ đề nào của tác phẩm?

Những yếu tố kì ảo xuất hiện trong truyện:

-Chi tiết sương mù dâng lên cuồn cuộn sau khi khỉ con rơi xuống vực

-Chi tiết núi lở: đất đá từ lưng chừng núi sạt xuống rào rào

-Chi tiết hoa tử huyền: “ Loài hoa tử huyền cứ ba chục năm mới nở một lần. Người nào gặp hoa tử huyền sẽ gặp may mắn. Hoa này màu trắng, vị mặn, bé bằng đầu tăm, người ta vẫn gọi hoa này là muối của rừng. Khi rừng kết muối, đấy là điềm báo đất nước thanh bình, mùa màng phong túc.”

- Chủ đề của tác phẩm: Đề cao sự vị tha, hướng thiện của con người cùng vẻ đẹp của thiên nhiên, tạo hóa và sự liên kết gắn bó giữa thiên nhiên và con người

Câu 6: Theo Ha-ra-ri ( Harari), có một quan niệm cho rằng: “Các sinh vật không phải người không có giá trị tự thân nào cả, chúng chỉ tồn tại vì lợi ích của chúng ta mà thôi”. Đọc truyện ngắn Muối của rừng, em có tán thành quan niệm đó không? Vì sao?

-Em không tán thành với quan niệm đó vì:

• Mỗi sinh vật đều có giá trị riêng, đều đóng góp vào hệ sinh thái của trái đất

• Động vật có những hành động, cảm xúc, suy nghĩ riêng (gia đình khỉ)

• Nếu con người chỉ muốn chinh phục thiên nhiên mà không bảo vệ tự nhiên thì sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng: mất cân bằng sinh thải, môi trường bị hủy hoại, biến đổi khí hậu...