1. Cơ sở xây dựng gia đình trong thời kỳ quá độ lên CNXH

Trong giai đoạn quá độ, việc xây dựng gia đình được đặt trên nền tảng:

• Hôn nhân tự nguyện, tiến bộ: Vợ chồng bình đẳng, tự do lựa chọn, không ép buộc.

• Một vợ một chồng, chung thủy: Xóa bỏ chế độ đa thê, mua bán phụ nữ, tảo hôn.

• Bình đẳng giới và tôn trọng nhân phẩm: Xóa bỏ tư tưởng “trọng nam khinh nữ”, nâng cao vị thế của phụ nữ.

• Gắn kết với nhiệm vụ xây dựng xã hội mới: Gia đình là tế bào xã hội, vừa chăm lo đời sống vật chất tinh thần, vừa nuôi dưỡng thế hệ mới có tri thức, đạo đức, lý tưởng xã hội chủ nghĩa.

• Kế thừa giá trị truyền thống tốt đẹp: Hiếu thảo, đoàn kết, nhân ái, tôn trọng người lớn tuổi.

• Tuân thủ pháp luật về hôn nhân và gia đình: Dựa trên Hiến pháp và Luật Hôn nhân – Gia đình.

2. Ảnh hưởng của phong tục lỗi thời, lạc hậu đến hôn nhân tiến bộ hiện nay

Mặc dù Việt Nam đã đạt nhiều tiến bộ, một số hủ tục và quan niệm cũ vẫn còn ảnh hưởng tiêu cực:

Phong tục / Quan niệm lạc hậu

Ảnh hưởng tiêu cực đến hôn nhân tiến bộ

Tảo hôn (kết hôn khi chưa đủ tuổi)

Ảnh hưởng sức khỏe sinh sản, hạn chế học tập, khó khăn kinh tế, tăng nguy cơ ly hôn.

Trọng nam khinh nữ

Gây bất bình đẳng giới, áp lực sinh con trai, mâu thuẫn gia đình.

Môn đăng hộ đối / ép hôn

Hạn chế quyền tự do yêu đương, hôn nhân không dựa trên tình cảm, dễ đổ vỡ.

Thách cưới cao, sính lễ nặng nề

Gánh nặng kinh tế cho đôi bên, có thể trì hoãn hoặc ngăn cản hôn nhân.

Tư tưởng gia trưởng

Hạn chế tiếng nói và quyền quyết định của phụ nữ, duy trì bất bình đẳng.

Niềm tin mê tín trong hôn nhân (xem tuổi, xem ngày quá mức)

Quyết định hôn nhân dựa vào yếu tố tâm linh hơn là sự hòa hợp, hiểu biết lẫn nhau.

 các cơ sở xây dựng gia đình trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

1. Cơ sở chính trị – pháp lý

   • Dựa trên đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước về hôn nhân và gia đình.

   • Tuân thủ Hiến pháp, Luật Hôn nhân và Gia đình: hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng.

   • Gắn với nhiệm vụ xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đảm bảo quyền con người.

2. Cơ sở kinh tế

   • Nền kinh tế đang phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.

   • Gia đình là đơn vị kinh tế tự chủ, đồng thời gắn với lợi ích chung của xã hội.

   • Kinh tế ổn định tạo điều kiện để chăm sóc, giáo dục con cái, bảo đảm phúc lợi.

3. Cơ sở văn hóa – xã hội

   • Kế thừa và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam: hiếu thảo, nhân nghĩa, thủy chung, đoàn kết.

   • Loại bỏ phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh.

   • Xây dựng gia đình “no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh”.

4. Cơ sở đạo đức – tinh thần

   • Hôn nhân dựa trên tình yêu, sự tôn trọng, bình đẳng giữa vợ và chồng.

   • Xây dựng môi trường gia đình lành mạnh, gắn bó yêu thương.

   • Giáo dục con cái trở thành công dân tốt, có tri thức, đạo đức, lý tưởng sống.

5. 
   

   Cơ sở giáo dục

   • Gia đình kết hợp với nhà trường và xã hội để giáo dục toàn diện.

   • Nuôi dưỡng thế hệ trẻ yêu quê hương, đất nước, có ý thức bảo vệ và xây dựng Tổ quốc XHCN.