- Nguyên: Thiên nhiên chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển
- Châu Anh: Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa
- Phương Linh: Thiên nhiên phân hóa đa dạng
- Gia Uyên: Vấn đề sử dụng và bảo vệ tự nhiên

– Rừng của nước ta đang được phục hồi.

+ Năm 1943: 14,3 triệu ha (70% diện tích là rừng giàu)

– Tổng diện tích rừng và tỷ lệ che phủ rừng năm 2005 vẫn thấp hơn năm 1943 (43%).

– Chất lượng rừng bị giảm sút : diện tích rừng giàu giảm, 70% diện tích rừng là rừng nghèo và rừng mới phục hồi.

   – Đối với rừng phòng hộ có kế hoạch, biện pháp bảo vệ, nuôi dưỡng rừng hiện có, trồng rừng trên đất trống, đồi núi trọc.

   – Đối với rừng đặc dụng: Bảo vệ cảnh quan, đa dạng sinh học của các vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên.

  – Đối với rừng sản xuất: Phát triển diện tích và chất lượng rừng, độ phì và chất lượng đất rừng.

   – Về kinh tế: Cung cấp gỗ, dược phẩm, phát triển du lịch sinh thái….

   – Về môi trường: Chống xói mòn đất, hạn chế lũ lụt, điều hoà khí hậu…..

– Giới sinh vật nước ta có tính đa dạng sinh vật cao.

– Số lượng loài thực vật và động vật đang bị suy giảm nghiêm trọng.

– Khai thác quá mức làm thu hẹp diện tích rừng tự nhiên và làm nghèo tính đa dạng của sinh vật.

– Ôi nhiễm môi trường đặc biệt là môi trường nước làm cho nguồn thuỷ sản bị giảm sút.

– Xây dựng hệ thống vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên.

– Ban hành sách đỏ Việt Nam.

– Quy định khai thác về gỗ, động vật, thuỷ sản.

– Năm 2005, có 12,7 triệu ha đất có rừng và 9,4 triệu ha đất sử dụng trong nông nghiệp (chiếm hơn 28% tổng diện tích đất tự nhiên), 5,3 triệu ha đất chưa sử dụng.

– Bình quân đất nông nghiệp tính theo đầu người là 0,1 ha. Khả năng mở rộng đất nông nghiệp ở đồng bằng và miền núi là không nhiều.

– Diện tích đất trống đồi trọc đã giảm mạnh nhưng diện tích đất đai bị suy thoái vẫn còn rất lớn.

– Cả nước có khoảng 9,3 triệu ha đất bị đe doạ sa mạc hoá (chiếm khoảng 28%).

– Đối với đất vùng đồi núi:

  + Áp dụng tổng thể các biện pháp thuỷ lợi, canh tác hợp lý: làm ruộng bậc thang, trong cây theo băng.

  + Cải tạo đất hoang đồi trọc bằng các biện pháp nông-lâm kết hợp. Bảo vệ rừng, đất rừng, ngăn chặn nạn du canh du cư.

– Đối với đất nông nghiệp:

   + Cần có biện pháp quản lý chặt chẽ và có kế hoạch mở rộng diện tích.

   + Thâm canh nâng cao hiệu quả sử dụng đất, chống bạc màu.

   +  Bón phân cải tạo đất thích hợp, chống ô nhiễm đất, thoái hóa đất.

a/Tình hình sử dụng:

– Chưa khai thác hết tiềm năng và hiệu quả sử dụng thấp. Nhiều nơi khai thác nước ngầm quá mức.

– Tình trạng thừa nước gây lũ lụt vào mùa mưa, thiếu nước gây hạn hán vào mùa khô.

– Mức độ ô nhiễm môi trường nước ngày càng tăng, thiếu nước ngọt.

b/Biện pháp bảo vệ:

– Xây các công trình thuỷ lợi để cấp nước, thoát nước…

– Trồng cây nâng độ che phủ, canh tác đúng kỹ thuật trên đất dốc.

– Quy hoạch và sử dụng nguồn nước có hiệu quả.

– Xử lý cơ sở sản xuất gây ô nhiễm.

– Giáo dục ý thức người dân bảo vệ môi trường.

a/ Tình hình sử dụng:

Nước ta có nhiều mỏ khoáng sản nhưng phần nhiều là mỏ nhỏ, phân tán nên khó khăn trong quản lý khai thác, gây lãng phí tài nguyên và ô nhiễm môi trường khai thác bừa bãi, không quy hoạch…

b/ Biện pháp bảo vệ:

– Quản lý chặt chẽ việc khai thác. Tránh lãng phí tài nguyên và làm ô nhiễm môi trường từ khâu khai thác, vận chuyển tới chế biến khoáng sản.

– Xử lý các trường hợp khai thác không giấy phép, gây ô nhiễm.

a/ Tình hình sử dụng:

Tình trạng ô nhiễm môi trường xảy ra ở nhiều điểm du lịch khiến cảnh quan du lịch bị suy thoái.

b/ Biện pháp bảo vệ:

Cần bảo tồn, tôn tạo giá trị tài nguyên du lịch và bảo vệ môi trường du lịch khỏi bị ô nhiễm, phát triển du lịch sinh thái

- Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến. Ta nhận được lượng bức xạ lớn do góc nhập xạ lớn và ở mọi nơi trong năm đều có 2 lần mặt trời lên thiên đỉnh

* Biểu hiện:

- Tổng bức xạ lớn

- Nhiệt độ trung bình năm cao trên toàn quốc đều lớn hơn 20 độ C (trừ vùng núi cao)

- Tổng số giờ nắng từ 1400 - 3000  giờ/năm.

b. Lượng mưa, độ ẩm lớn:

- Các khối khí di chuyển qua biển tăng độ ẩm

* Biểu hiện:

- Lượng mưa trung bình năm cao 1500 - 2000mm. Mưa phân bố không đều

- Độ ẩm không khí cao trên 80%

c. Gió mùa:

- Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến Bán Cầu Bắc => gió Tín Phong hoạt động quanh năm.

- Khí hậu chịu ảnh hưởng của các khối khí hoạt động theo mùa với gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hạ
=>Tính chất nhiệt đới: quy định bởi vị trí nội chí tuyến Bắc Bán cầu

=> Tính chất ẩm: chủ yếu do vị trí giáp biển Đông + các khối khí qua biển

=> Tính chất gió mùa: được quy định do vị trí nằm trong vùng hoạt động điển hình của gió mùa châu Á

       

           

- Tài nguyên thiên nhiên: khoáng sản( dầu khí, cát) và hải sản( cá, tôm, mực)
- Thiên tai: bão và sạt lở bờ biển

- Địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích (3/4 diện tích) nhưng chủ yếu là đồi núi thấp

- Địa hình vùng nhiệt đới ẩm gió mùa

Khu vực đồi núi

-Giới hạn: Từ dãy Bạch Mã trở ra Bắc.

- Thiên nhiên: Đặc trưng cho vùng khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa có mùa đông lạnh.        

-Khí hậu: Nhiệt độ trung bình năm trên 20 oC

+Thiên nhiên phân thành 2 mùa: mùa đông và mùa hạ 

-Cảnh quan thiên nhiên tiêu biểu: Đới rừng nhiệt đới gió mùa.

-Thành phần sinh vật: Loài nhiệt đới chiếm ưu thế, ngoài ra còn có cây cận nhiệt, ôn đới, thú lông dày; mùa đông trồng được rau ôn đới.

-Giới hạn: Từ dãy Bạch Mã  trở vào Nam.

- Thiên nhiên mang sắc thái của khí hậu cận xích đạo gió mùa.

- Khí hậu:

+ Nhiệt độ trung bình năm trên 250C. Nóng đều quanh năm, không có tháng nào dưới 200C. 

+ Phân thành 2 mùa là mưa và  khô.

- Cảnh quan thiên nhiên tiêu biểu:

+ Đới rừng cận xích đạo gió mùa.

+ Thành phần sinh vật mang đặc trưng vùng xích đạo và nhiệt đới phía Nam lên hoặc phía Tây sang. Trong rừng có nhiều loài cây chịu hạn, rụng lá mùa khô. Tây Nguyên có rừng thưa nhiệt đới khô điển hình. Động vật tiêu biểu là các loài thú lớn, động vật đầm lầy.

Từ Đông sang Tây, từ biển vào đất liền, thiên nhiên nước ta phân hóa thành 3 dải rõ rệt.

- Độ nông, sâu, rộng hẹp của thềm lục địa có quan hệ chặt chẽ với vùng đồng bằng, vùng đồi núi kề bên và có sự thay đổi theo từng đoạn ở biển.

+ Thềm lục địa phía Bắc, Nam: Đáy nông, mở rộng có nhiều đảo ven bờ.

+ Thềm lục địa Trung Bộ: thu hẹp tiếp giáp vùng biển nước sâu.

- ĐB Bắc Bộ, Nam Bộ: Mở rộng, bãi triều thấp, phẳng, thềm lục địa nông, rộng, thiên nhiên trù phú, xanh tươi, thay đổi theo mùa.

- ĐB ven biển Trung Bộ: Hẹp ngang bị chia cắt thành nhiều đồng bằng nhỏ, đường bờ biển khúc khuỷu với thềm lục địa thu hẹp, tiếp giáp các vùng biển sâu; các dạng địa hình xen kẽ nhau, các cồn cát, đầm phá khá phổ biến; thiên nhiên khắc nghiệt, đất đai kém màu mỡ nhưng giàu tiềm năng du lịch, phát triển kinh tế biển.

Vùng núi Đông Bắc | Vùng núi Tây Bắc
Thiên nhiên mang sắc thái cận nhiệt đới gió mùa. | Thiên nhiên nhiệt đới gió mùa (Nam TB) Vùng ôn đới (Vùng núi cao TB)

Đông Trường Sơn | Tây Trường Sơn
-   Mùa mưa vào thu đông.-   Mùa hạ Khô nóng. | -   Mùa mưa vào cuối hạ, đầu  thu.-   Mùa khô

- Ở miền Bắc: Độ cao trung bình dưới 600 - 700m, miền Nam độ cao 900 - 1000m.

- Thổ nhưỡng:

+ Đất đồng bằng: chiếm 24% diện tích, đất phù sa, đất phèn, đất mặn, đất cát.

+ Đất vùng đồi núi thấp: 60% diện tích, chủ yếu đất  feralít.

- Sinh vật:

+ phần lớn là cây nhiệt đới xanh quanh năm, động vật nhiệt đới đa dạng và phong phú.

+ Hệ sinh thái rừng nhiệt đới ẩm gió mùa: rừng thường xanh, rừng nửa rụng lá và rừng thưa nhiệt đới khô…

- Miền Bắc có độ cao từ 600 - 700m đến 2600m, miền Nam có độ cao từ 900 - 1000m đến độ cao 2600m.

- Có độ cao từ 2600m trở lên (chỉ có ở Hoàng Liên Sơn).

- Khí hậu: Tính chất ôn đới, nhiệt độ < 150C, mùa đông xuống dưới 50C.

- Đất: Chủ yếu mùn thô.

- Thực vật: Ôn đới: đỗ quyên, lãnh sam, thiết sam.

 

- Vùng 1: Trung du và miền núi Bắc Bộ
- Vùng 2: Đồng bằng sông Hồng
- Vùng 3: Bắc Trung Bộ 
- Vùng 4: Duyên hải Nam Trung Bộ
- Vùng 5: Tây Nguyên
- Vùng 6: Đông Nam Bộ
- Vùng 7: Đồng bằng sông Cửu Long

- Biểu điểm:
+ Nội dung (5 điểm): đầy đủ, sáng tạo, có dẫn chứng, phân tích rõ ràng
+ Hình thức (4 điểm): trực quan, sáng tạo
+ Thời gian (1 điểm): nộp đúng hạn
- Tham khảo:
+ Kiến thức cơ bản 7 vùng kinh tế: xem file pdf đính kèm.
+ Dự án khởi nghiệp: https://drive.google.com/drive/folders/1-Rp8ujGcFqMovqakU4esbE5XapuSrix8
Chúc các con làm bài hiệu quả!