• Rút ra bài học và kinh nghiệm:

  -Thường xuyên đổi mới trong nền kinh tế, chính trị

  -Phát triển khoa học-công nghệ, giáo dục và đào tạo

  -Giữ vững độc lập, tự chủ, bảo vệ lợi ích dân tộc

- Nguyên nhân dẫn tới sụp đổ của mô hình CNXH ở Đông Âu và Liên Xô :  

• Sự sai lầm, khuyết tật của mô hình

• Sự suy thoái của Đảng Cộng sản

• Thực hiện đường lối cải tổ sai lầm

• Chậm đổi mới

  
  

  - Bài học kinh nghiệm rút ra cho quá trình xây dựng và phát triển đất nước Việt Nam trong bối cảnh hiện nay :

• ​Bài học về Lãnh đạo và Xây dựng Đảng

  + Giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản

  + Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH

• Bài học về Kinh tế

  + Thực hiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

  + Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

• Bài học về Xã Hội và Dân Chủ

  + Mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa

  + Chăm lo đời sống nhân dân

• Bài học về An ninh - Quốc phòng

  + Cảnh giác cao độ trước âm mưu "Diễn biến hòa bình"

Chính quyền trong các nước này thực hiện cơ chế quản lý cứng nhắc, thiếu dân chủ, không phát huy được quyền làm chủ của nhân dân

Đảng Cộng sản ở một số nơi mắc sai lầm trong đường lối lãnh đạo, chậm cải cách, làm niềm tin của nhân dân vào lý tưởng xã hội chủ yếu bị giảm sút

Sự tác động mạnh mẽ của các nước tư bản và cuộc chạy đua về kinh tế, chính trị, vũ trang trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh khiến các nước xã hội chủ nghĩa phải chịu sức ép lớn về mọi mặt

Sự khủng hoảng toàn diện về chính trị, kinh tế, xã hội và tư tưởng trong nội bộ đã khiến chế độ sụp đổ nhanh chóng vào cuối những năm 80 – đầu 90 của thế kỷ XX.

2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước hiện nay:

Cần kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, nhưng phải luôn đổi mới, sáng tạo, tránh rập khuôn, máy móc.

Phải kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với chính trị, giữa tăng trưởng với công bằng xã hội.

Đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân, phát huy dân chủ, tăng cường công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phòng chống quan liêu, tham nhũng.

Mở cửa, hội nhập quốc tế, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa của nhân loại để phát triển đất nước theo hướng bền vững

- Mô hình kinh tế kế hoạch hoá tập trung, quan liêu, bao cấp kéo dài, kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản xuất.

- Bộ máy nhà nước cồng kềnh, thiếu dân chủ, xa rời quần chúng nhân dân.

- Thiếu linh hoạt trong cải cách, đổi mới chính trị và kinh tế; không kịp thích ứng với những biến động của thế giới.

- Sai lầm trong lãnh đạo của Đảng Cộng sản và sự thoái hóa, biến chất của một bộ phận cán bộ.

• Nguyên nhân khách quan:

- Sự chống phá của các thế lực thù địch bên ngoài.

- Cuộc chạy đua vũ trang làm suy yếu nền kinh tế.

- Tác động của khủng hoảng kinh tế - xã hội thế giới.

2. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam hiện nay:

- Kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, đồng thời linh hoạt, sáng tạo trong vận dụng lý luận Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.

- Tiến hành đổi mới toàn diện, đặc biệt là trong kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

- Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, chống quan liêu, tham nhũng, xa dân.

- Đặt lợi ích của nhân dân lên hàng đầu, phát huy dân chủ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

- Chủ động hội nhập quốc tế, nắm bắt thời cơ, ứng phó hiệu quả với thách thức toàn cầu.

→ Kết luận: Sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu và Liên Xô là bài học sâu sắc để Việt Nam tiếp tục đổi mới, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, phát triển bền vững và hội nhập thành công.

+ Thứ hai, những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại không được áp dụng kịp thời vào sản xuất; năng suất lao động xã hội suy giảm dẫn tới tình trạng trì trệ kéo dài về kinh tế, sự sa sút, khủng hoảng lòng tin trong xã hội.

+ Thứ ba, quá trình cải cách, cải tổ phạm sai lầm nghiêm trọng về đường lối, cách thức tiến hành. Việc đổi mới chính trị đi trước quá trình cải tổ kinh tế, sự xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản khiến cho khủng hoảng ngày càng nghiêm trọng, trực tiếp dẫn đến sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu, sự tan rã của Liên Xô.

+ Thứ tư, hoạt động chống phá của các lực lượng thù địch ở trong nước và các thế lực bên ngoài góp phần làm gia tăng tình trạng bất ổn và rối loạn.