Đối với các chức năng phần Cứng như đầu vào, đầu ra và cấp phát bộ nhớ, hệ điều hành đóng vai trò quan trọng giữa các chương trình và phần cứng máy tính,^[1][2] mặc dù mã ứng dụng thường được thực thi trực tiếp bởi phần cứng và thường thực hiện các lệnh hệ thống đến Chức năng hệ điều hành hoặc bị hệ điều hành làm gián đoạn. Hệ điều hành được tìm thấy trên nhiều thiết bị có máy tính – từ điện thoại di động và bảng điều khiển trò chơi điện tử đến máy chủ web và siêu máy tính, cung cấp một môi trường cho phép người sử dụng phát triển và thực hiện các ứng dụng của họ một cách dễ dàng.

Hệ điều hành chia sẻ thời gian lập lịch cho các tác vụ để sử dụng hệ thống một cách hiệu quả và cũng có thể bao gồm phần mềm kế toán để phân bổ chi phí thời gian xử lý, lưu trữ dung lượng lớn, in ấn và các tài nguyên khác.

Hệ điều hành máy tính để bàn phổ biến nhất là hệ điều hành Microsoft Windows với thị phần khoảng 76,45%. macOS của Apple Inc. đứng ở vị trí thứ hai (17,72%), và các loại hệ diều hành Linux được xếp chung ở vị trí thứ ba (1,73%).^[3]Trong lĩnh vực di động (bao gồm cả điện thoạithông minh và máy tính bảng), thị phần của Android lên đến 72% vào năm 2020.^[4] Theo dữ liệu Quý III năm 2016, thị phần của Android trên điện thoại thông minh đang chiếm ưu thế với 87,5% với tốc độ tăng trưởng 10,3% mỗi năm, tiếp theo là iOS của Apple với 12,1% với thị phần giảm 5,2% mỗi năm, trong khi các hệ điều hành khác chỉ 0,3%.^[5] Các bản phân phối Linux đang chiếm ưu thế trong lĩnh vực máy chủ và siêu máy tính. Các lớp hệ điều hành chuyên biệt khác cũng được tạo ra để phục vụ cho các ứng dụng như các hệ thống nhúng và thời gian thực.Hệ thống đơn tác vụ chỉ có thể chạy một chương trình tại một thời điểm, trong khi hệ điều hành đa tác vụ cho phép nhiều chương trình chạy đồng thời. Điều này đạt được bằng cách chia sẻ thời gian, trong đó thời gian của bộ xử lý được chia sẻ với nhiều quá trình. Mỗi quá trình này bị gián đoạn lặp đi lặp lại trong thời gian bằng cách dùng một hệ thống con lập lịch tác vụ của hệ điều hành. Đa nhiệm có thể được đặc trưng trong các loại hợp tác và pre-emptive. Trong đa nhiệm phủ đầu, hệ điều hành cắt thời gian CPU và dành một vị trí cho mỗi chương trình. Hệ điều hành giống Unix, chẳng hạn như Solaris và Linux — cũng như không giống Unix, chẳng hạn như AmigaOS — hỗ trợ đa nhiệm pre-emptive. Đa nhiệm hợp tác đạt được bằng cách dựa vào mỗi quá trình để cung cấp thời gian cho các quá trình khác theo cách thức xác định. Phiên bản 16-bitcủa Microsoft Windows sử dụng đa tác vụ hợp tác; Phiên bản 32-bit của cả Windows NT và Win9x đều sử dụng tính năng đa tác vụ pre-emptive.Hệ điều hành một người dùng không có phương tiệnđể phân biệt người dùng, nhưng có thể cho phép nhiều chương trình chạy song song.^[6] Hệ điều hành nhiều người dùng mở rộng khái niệm cơ bản về đa tác vụ với các cơ sở xác định các quy trình và tài nguyên, chẳng hạn như không gian đĩa, thuộc về nhiều người dùng và hệ thống cho phép nhiều người dùng tương tác với hệ thống cùng một lúc. Hệ điều hành chia sẻ thời gian lên lịch các tác vụ để sử dụng hiệu quả hệ thống và cũng có thể bao gồm phần mềm kế toán để phân bổ chi phí thời gian xử lý, lưu trữ hàng loạt, in ấn và các tài nguyên khác cho nhiều người dùng.Hệ điều hành phân tán quản lý một nhóm các máy tính nối mạng riêng biệt và làm cho chúng dường như là một máy tính duy nhất, vì tất cả các tính toán được phân phối (chia cho các máy tính cấu thành).^[7]
Trong bối cảnh điện toán đám mây và phân tán của một hệ điều hành, tạo khuôn mẫu đề cập đến việc tạo một hình ảnh máy ảo duy nhất làm hệ điều hành khách, sau đó lưu nó làm công cụ cho nhiều máy ảođang chạy máy ảo. Kỹ thuật này được sử dụng cả trong ảo hóa và quản lý điện toán đám mây, và phổ biến trong các kho máy chủ lớn.^[8

Hệ điều hành nhúng được thiết kế để sử dụng trong các hệ thống máy tính nhúng. Chúng được thiết kế để hoạt động trên các máy nhỏ với ít quyền tự chủ hơn (ví dụ: PDA). Chúng rất nhỏ gọn và cực kỳ hiệu quả theo thiết kế và có thể hoạt động với một lượng tài nguyên hạn chế. Windows CE và Minix 3 là một số ví dụ về các hệ điều hành nhúng.

Hệ điều hành thời gian thực là hệ điều hành đảm bảo xử lý các sự kiện hoặc dữ liệu theo một thời điểm cụ thể. Hệ điều hành thời gian thực có thể hoạt động đơn hoặc đa tác vụ, nhưng khi đa nhiệm, nó sử dụng các thuật toán lập lịch chuyên biệt để đạt được bản chất xác định của hành vi. Một hệ thống hướng sự kiện như vậy sẽ chuyển đổi giữa các tác vụ dựa trên mức độ ưu tiên của chúng hoặc các sự kiện bên ngoài, trong khi hệ điều hành chia sẻ thời gian chuyển đổi các tác vụ dựa trên các ngắt đồng hồ.

Hệ điều hành thư viện là hệ điều hành trong đó các dịch vụ mà hệ điều hành điển hình cung cấp, chẳng hạn như mạng, được cung cấp dưới dạng thư viện và được cấu tạo với ứng dụng và mã cấu hình để xây dựng một kênh đơn lẻ: một không gian địa chỉchuyên biệt, một hình ảnh máy, có thể được triển khai cho môi trường đám mây hoặc môi trường nhúng.

– Tổ chức giao tiếp giữa người dùng và hệ thống;

– Cung cấp tài nguyên cho các chương trình và tổ chức thực hiện các chương trình đó;
– Tổ chức lưu trữ thông tin trên bộ nhớ ngoài, cung cấp các công cụ để tìm kiếm và truy cập thông tin;

– Kiểm tra và hỗ trợ bằng phần mềm cho các thiết bị ngoại vi để có thể khai thác chúng một cách thuận tiện và hiệu quả;

– Cung cấp các dịch vụ tiện ích hệ thống.

-        Tổ chức giao tiếp giữa người dùng và hệ thống

-        Tổ chức lưu trữ thông tin trên bộ nhớ ngoài

-        Quản lý tương tác

Đối với các chức năng phần Cứng như đầu vào, đầu ra và cấp phát bộ nhớ, hệ điều hành đóng vai trò quan trọng giữa các chương trình và phần cứng máy tính,^[1][2] mặc dù mã ứng dụng thường được thực thi trực tiếp bởi phần cứng và thường thực hiện các lệnh hệ thống đến Chức năng hệ điều hành hoặc bị hệ điều hành làm gián đoạn. Hệ điều hành được tìm thấy trên nhiều thiết bị có máy tính – từ điện thoại di động và bảng điều khiển trò chơi điện tử đến máy chủ web và siêu máy tính, cung cấp một môi trường cho phép người sử dụng phát triển và thực hiện các ứng dụng của họ một cách dễ dàng.

Lần đầu tiên Microsoft giới thiệu một môi trường điều hành mang tên Windows (Cửa sổ) là vào tháng 11 năm 1985 với những tính năng thêm vào HĐH đĩa từ Microsoft giao diện đồ hoạ thân thiện với người dùng.

Ưu điểm của HĐH Windows

Nhược điểm của HĐH Windows

Mac OS X là một phiên bản độc quyền của Apple được biết đến lần vào ngày 24/3/2001 với phiên bản đầu tiên 10.00 với sự hoạt động nhanh ổn định và giao diện thân thiện hướng tới người dùng. Thế nhưng Mac OS X không được sử dụng rộng rãi. Khác với Microsoft, Apple tự mình tạo ra cho mình một hệ sinh thái thống nhất từ phần cứng đến phần mềm.

Mới đây thì Apple đã quyết định đổi tên Mac OS X thành macOS. Và phiên bản đầu tiên hiện đang trong giai đoạn thử nghiệm mang tên macOS Sierra.

Với sự tối ưu về phần cứng lẫn phần mềm hệ điều hành Mac OS X mang lại trải nghiệm tuyệt vời nhất cho người dùng với các sản phẩm cao cấp như Macbook Pro, Macbook Air, Mac Mini, Mac Pro.

Ưu điểm của Mac OS

Nhược điểm

Linux là hệ điều hành mã nguồn mở với các nhánh đa dạng như Ubuntu, Fedora, Linux Mint…, nhánh của Linux được sử dụng phổ biến nhất trên thế giới hiện nay là Ubuntu. Các hệ điều hành mã nguồn mở chủ yếu được phát triển bởi cộng đồng mã nguồn mở trên khắp thế giới, trong đó Ubuntu là hệ điều hành mã nguồn mở có giao diện đẹp và được hỗ trợ lâu bền nhất.

Ubuntu là một bản phân phối thông dụng của Linux. Bản phát hành đầu tiên của Ubuntu là vào 20 tháng 10 năm 2004 được tài trợ bởi Canonical Ltd.

Bên cạnh Ubuntu chúng ta còn được thấy một bản phân phối khác của Linux là Linux Mint cũng được khá nhiều người sử dụng như Ubuntu.

Ưu điểm của HĐH Linux:

Nhược điểm của Linux:

Hệ điều hành Chrome OS của Google trên thực tế được xây dựng dựa trên kernel của Linux, nhưng nó vẫn hoàn toàn có khả năng trở thành một hệ điều hành thay thế đáng để trải nghiệm. Chrome OS sẽ biến chiếc máy tính để bàn thành một thiết bị chuyên dụng chỉ có thể chạy trình duyệt Chrome và các ứng dụng Chrome.

Hệ điều hành Chrome không thực sự là một hệ điều hành máy tính đáp ứng những mục đích chung của đa số người dùng, thay vào đó, hệ điều hành này được thiết kế để được cài đặt sẵn trên các máy tính xách tay chuyên dụng, được gọi là Chromebook. Tuy nhiên, vẫn có nhiều cách để cài đặt Chrome OS trên máy tính của riêng bạn.

Android cũng là một hệ điều hành được xây dựng dựa trên nền tảng của Linux, nhưng trên thực tế Android mang đến cho người dùng những trải nghiệm rất khác so với các bản phân phối Linux điển hình. Android ban đầu được thiết kế dành riêng cho điện thoại thông minh, nhưng giờ đây bạn có thể mua máy tính xách tay Android và thậm chí cả máy tính để bàn chạy Android. Không ngạc nhiên khi một loạt các dự án đã được tiến hành để chạy Android trên các PC truyền thống. Intel thậm chí còn phát triển cổng Android của riêng họ cho phần cứng PC. Tuy nhiên, Android vẫn chưa phải là một hệ điều hành lý tưởng cho PC của bạn, nó vẫn chưa hỗ trợ cho phép bạn sử dụng nhiều ứng dụng cùng một lúc, nhưng bạn có thể cài đặt Android trên máy tính để trải nghiệm nếu muốn, cũng khá là thú vị.

BeOS là một hệ điều hành PC dạng nhẹ, được chuyển sang nền tảng Intel x86 vào năm 1998, nhưng nó không thể cạnh tranh được với Windows của Microsoft. Be Inc cuối cùng đã kiện Microsoft, cáo buộc họ gây áp lực cho Hitachi và Compaq để không thể phát hành phần cứng cho BeOS. Cuối cùng thì Microsoft đã phải bồi thường 23,5 triệu USD cho Be Inc nhưng không thừa nhận bất kỳ cáo buộc nào. Be Inc cuối cùng đã được mua lại bởi Palm Inc.

ReactOS là một hệ điều hành mã nguồn mở miễn phí của kiến trúc Windows NT. Nói cách khác, đó là một nỗ lực để xây dựng một hệ điều hành nguồn mở tương thích với tất cả các ứng dụng và trình điều khiển Windows. ReactOS có chia sẻ một số mã với dự án Wine, cho phép bạn chạy các ứng dụng Windows trên Linux hoặc Mac OS X. Nó không được xây dựng dựa trên Linux, nó muốn trở thành một hệ điều hành nguồn mở được xây dựng giống như Windows NT (các phiên bản thương mại hiện đại của Windows đều đã được phát triển dựa trên nền tảng là Windows NT kể từ Windows XP).

Đối với các chức năng phần Cứng như đầu vào, đầu ra và cấp phát bộ nhớ, hệ điều hành đóng vai trò quan trọng giữa các chương trình và phần cứng máy tính,^[1][2] mặc dù mã ứng dụng thường được thực thi trực tiếp bởi phần cứng và thường thực hiện các lệnh hệ thống đến Chức năng hệ điều hành hoặc bị hệ điều hành làm gián đoạn. Hệ điều hành được tìm thấy trên nhiều thiết bị có máy tính – từ điện thoại di động và bảng điều khiển trò chơi điện tử đến máy chủ web và siêu máy tính, cung cấp một môi trường cho phép người sử dụng phát triển và thực hiện các ứng dụng của họ một cách dễ dàng.

Hệ điều hành chia sẻ thời gian lập lịch cho các tác vụ để sử dụng hệ thống một cách hiệu quả và cũng có thể bao gồm phần mềm kế toán để phân bổ chi phí thời gian xử lý, lưu trữ dung lượng lớn, in ấn và các tài nguyên khác.

Hệ điều hành máy tính để bàn phổ biến nhất là hệ điều hành Microsoft Windows với thị phần khoảng 76,45%. macOS của Apple Inc. đứng ở vị trí thứ hai (17,72%), và các loại hệ diều hành Linux được xếp chung ở vị trí thứ ba (1,73%).^[3] Trong lĩnh vực di động (bao gồm cả điện thoại thông minh và máy tính bảng), thị phần của Android lên đến 72% vào năm 2020.^[4] Theo dữ liệu Quý III năm 2016, thị phần của Android trên điện thoại thông minh đang chiếm ưu thế với 87,5% với tốc độ tăng trưởng 10,3% mỗi năm, tiếp theo là iOS của Apple với 12,1% với thị phần giảm 5,2% mỗi năm, trong khi các hệ điều hành khác chỉ 0,3%.^[5] Các bản phân phối Linux đang chiếm ưu thế trong lĩnh vực máy chủ và siêu máy tính. Các lớp hệ điều hành chuyên biệt khác cũng được tạo ra để phục vụ cho các ứng dụng như các hệ thống nhúng và thời gian thực.

Kiểm tra và hỗ trợ bằng phần mềm cho các thiết bị ngoại vi để có thể khai thác chúng một cách thuận tiện và hiệu quả.