Eski Mısır uygarlığı, Nil Nehri'nin hayat verdiği topraklarda kurulmuş, binlerce yıl süren güçlü bir medeniyettir. Firavun adı verilen krallar tarafından yönetilen bu uygarlık, hem dini hem de bilimsel gelişmeleriyle dünya tarihine damga vurmuştur. Nil’in düzenli taşması, tarımı geliştirmiş ve şehirleşmenin temelini atmıştır.

Mısırlılar ölümden sonra yaşam olduğuna inanırdı. Bu nedenle ölü bedenler mumyalandı ve mezarlara değerli eşyalarla birlikte konuldu. Ruhun yeniden dirileceğine inandıkları için bedenin korunması çok önemliydi.

Putperestlik ve Tapınaklar

Mısır’da tanrıları temsil eden heykellere (putlara) saygı gösterilirdi ama bu heykeller doğrudan tanrı sayılmazdı; tanrının dünyadaki sembolüydü. Her tanrıya özel tapınaklar yapılırdı. Bu tapınaklar dini törenlerin, sunuların ve halkın ibadetinin merkeziydi. Rahipler, tapınakları yönetir ve tanrılara hizmet ederdi.

Eski Mısır Tanrıları ve Görevleri

1. Ra (Re): Güneş tanrısı ve tüm tanrıların lideri. Güneş diskiyle sembolize edilir. Evrenin yaratıcısı sayılır.
2. Osiris: Yeraltı dünyasının ve ölümden sonraki yaşamın tanrısı. Firavunlar öldüğünde onun huzurunda yargılanır.
3. İsis: Aşk, annelik ve büyü tanrıçası. Osiris’in eşi, Horus’un annesi. Aileyi koruyan tanrıçadır.
4. Horus: Gökyüzü ve savaş tanrısı. Firavunların koruyucusudur. Şahin başlı olarak betimlenir.
5. Anubis: Mumyalama ve mezarlıkların tanrısı. Çakal başlıdır, ölüleri öteki dünyaya taşır.
6. Thoth: Bilgelik, yazı ve ay tanrısı. Hiyeroglif yazısının mucidi olarak bilinir.

MISIR BİLİMİNDE HİYEGROGLİFLER:

Eski mısırlar bu resmi yazıyı icat ettiler( Resimli yazı, alfabeler tarafından kullanılan soyut harfler yerine çeşitli anlamsal varlıklar için Sembol olarak görüntüler kullanılan herhangi bir yazı sistemidir) bu ayırt edici figürlerin MÖ 3000'de ortaya çıkışı, Mısır uygarlığının başlangıcına işaret ediyordu. Bu yazım tarzı tapınak duvarlarında ve mezarlarda görülür.

Bu yazım tarzı tapınak duvarlarında ve mezarlarda görülür. Bu tarzdan başka 3 yazım tarzı daha vardır. Bunlar daha çok papirüslerde görülür.

Hieratik: Hiyerogliflerin el yazısı hali olarak düşünülmelidir. Katipler ve rahipler tarafından kayıt tutmak için M.S. 300'e kadar kullanılmıştır.

Demotik: Çizimlerin daha basit olduğu demotik (Yunanca demos - halk kelimesinden gelir) günlük yazışmalarda halk tarafından kullanılmıştır.

Koptik: Hristiyan Mısırlıların (Kıpti) Yunan alfabesine yaptıkları 6 harflik ilaveyle oluşan yazı. Kıpti Kilisesi tarafından hâlâ kullanılır.

Mısır Hiyeroglif yazısı unutulduktan sonra 1799 yılında Rosetta Taşı'nın bulunması üzerine deşifre edildi. Rosetta taşı Demotik Mısır yazısı, Hieratik Mısır yazısı ve hiç unutulmamış olan Antik Yunancayla yazılmıştı.

ESKI MISIRDA TIP BİLGİSİ :

Antik Çağda Mısırlıları diğer Babil, Sümer, Akad gibi uygarlıklardan ayıran en önemli özellik onların tıp biliminde geldikleri noktanın diğerlerinden çok daha ileri olmasıydı. Mısırlılar astronomi ve matematik gibi bilimlerle de ilgilenmişlerdir. Ancak bu konularda Sümer ve Babil gibi uygarlıkların gerisinde kalmışlardır. Antik Mısır tıbbı, tıp tarihini anlamamız açısından oldukça önemlidir.

Tıbbın Antik Mısır’daki tarihi hakkında bilgileri papirüslere borçluyuz. Bize bu konuda bilgi veren Papirüsler:

-Ramesseum Papirüsü: M.Ö 2000’ler

-Edwin Smith Cerrahi: Pairüsü: M.Ö 1600’ler

-Ebers Papirüsü: M.Ö 1500’ler

-Hearts Papirüsü: M.Ö 1500’ler

-Kahun Papirüsü: Kadın hastalıkları ve veterinerlik hakkında 2 adetten oluşan papirüstür.

-Karlsberg Papirüsü: Göz hastalıkları ve doğumla ilgili papirüs.

Mısır mitolojisinde İdis Kuşu ile sembolize edilmiş olan bilimlerin ve yazının yaratıcı tanrısı Thoth’a adanmış 42 tane kitap mevcuttur. Bu kitapların son altısı tıp ile ilgilidir (1. kitap: anatomi, 2. kitap: hastalıklar, 3. kitap: tıp aletleri, 4. kitap: ilaçlar, 5. kitap: göz hastalıkları, 6. kitap: kadın hastalıkları). Bunun yanı sıra Mısır mitolojisindeki tanrıların arasında tıpla ilgili özel güçleri olan birçok tanrı mevcuttur.Söz konusu tanrıların yanı sıra Mısır’da tıbbın baş tanrısı olarak İmhotep kabul edilir. İmhotep, Antik Mısır’dan günümüze ulaşan tıpla ilgili yukarıda belirtilen papirüslerden daha eski bir tarihte yaşamıştır. M.Ö 2980’de Kral Zoser’in veziri, sarayın baş mimarı ve baş rahibiydi. Eski İmparatorlukta tıp ile ilgili bilgi veren kaynaklarda İmhotep’in hekimlik yaptığı hakkında bilgiler bulunmaz iken Mısır toplumu tarafından çok sevilmesi neticesinde Yeni İmparatorluk döneminde zamanla yüceltilmiş ve Yunan tıp tanrısı Asklepios ile özdeşleştirilmiştir. Grek ve Roma dönemlerinde İmhotep kültü iyice yaygınlaştı. Nil Nehrindeki Philaia adasında bulunan tapınaklara hastalar şifa bulmak amacıyla gelip İmhotep’e dua etmişlerdir.

Antik Mısır’da hastaların tedavisini üstlenen birbirinden farklı 3 tane sınıf vardır. Sekhmet rahipleri olarak bilinen sınıf tanrıça Sekhmet adına inşaa edilen tapınaklarda bazı hastalıkların tedavisi ve küçük cerrahi operasyonlar ile ilgileniyorlardı.

Büyücüler güzel sözleri ile hastalara iyileşeceklerine dair umut veriyorlardı. Nitekim Antik Mısır toplumunda hastalıklara vücuda giren kötü ruhların sebep olduğuna inanılıyordu. Bu kötü ruhlar müshil ve kusturucular ile vücuttan çıkarılmaya çalışıyordu.

Sinu sınıfı ise hastaların tedavisi için hayvan, bitki ve maden kaynaklı ilaçlar hazırlamakla görevlilerdi.

Antik Mısır’da hekimlik, bir hekimin yanında usta-çırak ilişkisine göre veya Per Anhk (Hayat Evi) denilen kurumlarda öğretilirdi. Ayrıca bu kurumlarda cerrahi eğitim de mevcuttu.Antik Mısırlılar hastalıkların teşhisinde de oldukça başarılıydı. Kalp, karaciğer, safra kesesi, karın boşluğu, ve göz hastalıkları başarılı bir şekilde ayırt edilirdi.

ESKI MISIRDA MISIR PİRAMİTLERİ:

Piramitlerin çoğu Eski Krallık Dönemi'nden Orta Krallık Dönemi'ne kadar hüküm süren firavunların mezarları olarak inşa edilmiştir. Bilinen en eski piramit 3. Hanedan döneminde inşa edilen Zoser Piramididir. Bu piramit ve etrafını çevreleyen bloklar; mimar İmhotep tarafından tasarlanmıştır.Mısır'daki piramitler, sadece firavunlar için değil, aynı zamanda önemli kişilerin de mezarlarıdır. Antik Mısırlılar, firavunların ölümden sonra tanrılarla birleşeceğine ve sonsuz bir yaşama geçeceğine inanırlardı

ESKİ MISIRDA HEYKELLER:

Antik Mısır, heykel ve sanatın antik çağdaki toplumlarının geneli gibi din esaslıdır. Tanrı figürlerini, ahiret inancını Mısır heykellerinde görmek mümkündür. Dünyada bugün önemli yeri olan piramitler dahi dini bir figür temsil eder. Mısır heykelciliği antik çağ toplumlarının genelini etkilemiştir. Antik Yunan’da Athena Tapınağı, Mısır heykellerinin boyut ve biçimine göre tasarlanmıştır. Heykelcilik zamanla Mısır toplumunda dinden öteye geçip bir kültür haline gelmiştir. Aynı durum müzik ve sanat için geçerlidir.Heykellerin, ki bunlar ilahi varlıkların, kraliyetin veya önde gelenlerin heykelleriydi, dünyevi alem ile ruh arasında bir kanal oluşturduğuna inanılırdı. İlahi varlıkların tapınma amaçlı heykelleri (günümüze pek azı ulaşabilmiştir) giyinme, kutsal yağ sürme, tütsüleme gibi günlük ritüellerde kullanılırdı.

AİLE YAPISI:

Antik Mısır’da aile, toplumun temel birimiydi. Aile yapısı genellikle anne, baba ve çocuklardan oluşurdu. Erkekler ailenin geçimini sağlarken, kadınlar ev işleriyle ve çocukların eğitimiyle ilgilenirdi. Kadınlar, dönemin şartlarına göre oldukça özgür sayılırdı; mülk sahibi olabilir, miras alabilir ve boşanma hakkına sahipti.

Çocuklara değer verilir, özellikle erkek çocukların aile mesleğini devam ettirmesi beklenirdi. Eğitim, özellikle üst sınıflarda önemliydi. Zengin aileler çocuklarını okullara göndererek yazı yazma, hesap yapma gibi beceriler kazandırmaya çalışırdı.

TOPLUM DÜZENİ:

Mısır toplumu hiyerarşik bir yapıya sahipti. En üstte firavun yer alırdı. Onun altında vezirler, soylular, rahipler ve memurlar bulunurdu. Orta sınıfı zanaatkârlar, tüccarlar ve yazıcılar oluştururdu. En altta ise çiftçiler, işçiler ve köleler yer alırdı.

Her sınıfın toplumda belli bir görevi vardı. Bu düzen sayesinde Mısır toplumu uzun yıllar boyunca istikrarlı ve üretken bir yapıda kalabilmiştir.

FİRAVUN-HALK İLİŞKİSİ:

Firavun, hem kral hem de tanrı kabul edilirdi. Tanrıların yeryüzündeki temsilcisi olarak görülen firavun, devletin en yüksek otoritesiydi. Halk, firavunu kutsal biri olarak sayar ve ona itaat ederdi. Firavunun görevi, adaleti sağlamak, tanrılara kurbanlar sunmak ve halkın refahını korumaktı.

Halk, firavuna vergi verir, onun adına yapılan tapınaklar ve anıtlarda çalışırdı. Buna karşılık firavun da halkın düzenli bir yaşam sürmesini sağlamakla yükümlüydü. Bu karşılıklı ilişki, dini inançlarla da desteklenerek toplumda güçlü bir bağlılık yaratıyordu.

ERKEĞİN ROLLERİ:

Antik Mısır’da erkekler genellikle ailenin geçimini sağlayan bireylerdi. Çiftçilik, zanaatkârlık, askerlik ve yönetim gibi alanlarda görev alırlardı. Zengin sınıfa mensup erkekler memur, kâtip, rahip ya da asker olarak çalışabilir, devlet hizmetinde yüksek makamlara gelebilirdi. Eğitim, özellikle erkek çocuklar için önemliydi; çünkü yazı yazmak ve hesap bilmek devlet görevleri için gerekliydi.

Erkekler aynı zamanda aile reisiydi. Ancak bu durum, kadınların değersiz olduğu anlamına gelmezdi. Aile içi kararlarda kadınların da söz hakkı olduğu bilinmektedir.

KADININ ROLLERİ:

Mısır’da kadınlar, birçok eski topluma göre daha özgür ve hak sahibi bireylerdi. Kadınlar mülk edinebilir, miras alabilir, evlenebilir ve boşanabilirdi. Çocukların eğitimiyle ilgilenmek, ev işleriyle uğraşmak ve dini ritüelleri yerine getirmek kadınların temel görevlerindendi.

Bazı kadınlar rahibelik, müzikçilik, dansçılık veya şifacılık gibi mesleklerde de çalışırdı. Kraliyet ailesinden gelen kadınlar ya da firavun eşleri, zaman zaman politik etkilere sahip olabiliyordu. Hatta tarihte Hatşepsut gibi kadın firavunlar da bulunmaktadır.

SOSYAL YAŞAM:

Antik Mısır’da sosyal yaşam, dini törenler, bayramlar ve günlük işlerle şekillenirdi. Tapınaklar, hem dini hem de sosyal etkinliklerin merkeziydi. Halk, Nil’in taşması gibi doğa olaylarını kutlar, hasat zamanı festivaller düzenlerdi.

Müzik, dans, oyunlar ve açık hava etkinlikleri Mısırlıların boş zamanlarında uğraştıkları etkinliklerdi. Aileler, akşam yemeklerinde bir araya gelir; çocuklar basit oyuncaklarla oynardı. Sosyal yaşamda din büyük bir yer tutar, tanrılara yapılan sunular ve ibadetler günlük yaşamın parçası olurdu.

GRUP ÜYELERİ:

SENA NUR BOZDAĞ/4274

HAVVA MERVE DİLEK/4287

ZEHRANUR AKYÜZ/4298

https://www.britannica.com/place/Luxor-temple

https://tr.wikipedia.org/wiki/Karnak_Tapınağı

https://tr.wikipedia.org/wiki/Luksor_Tapınağı

https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/genel/kulturenvanteri/misir-luksor-karnak

www.ttk.gov.tr

https://www.ancient.eu/Karnak/ (World History Encyclopedia)

www.tarihvakfi.org.tr https://www.pexels.com

https://tr.wikipedia.org/wiki/Mısır_mitolojisi

Nouvart.net

www.istanbulsanatevi.com

bilimde.net

Havva Merve Dilek/11 Nisan ✓

Zehranur Akyüz/12 Nisan ✓

Sena Nur Bozdağ/13 Nisan ✓

Grup içerisinde konu grupça belirlenmiş ,konu dağılımı ortak yapılmış ve kimsenin hakkına girilmemiştir.