Trong kho tàng văn học thế giới, tình thầy trò luôn được coi là một tình cảm thiêng liêng, cao quý. Chính vì lẽ đó, tình cảm thầy trò đã trở thành một nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học. Một trong số những tác phẩm đã để lại trong tôi ấn tượng sâu sắc là “Người thầy đầu tiên” của Ai-tơ-mai-tốp, đặc biệt qua nhân vật An-tư-nai - một cô bé mồ côi, bất hạnh nhưng nhờ tình thương và sự dìu dắt của thầy giáo mà đã vươn tới thành công, thay đổi cả số phận.

II, Thân bài

GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp (1928 – 2008) là nhà văn người Cư-rơ-gư-xtan. Tác phẩm của Ai-tơ-ma-tốp chủ yếu viết về cuộc sống khắc nghiệt mà cũng rất giàu chất thơ ở quê hương ông. Ở đó, có núi đồi, thảo nguyên bao la, hùng vĩ; có những con người mạnh mẽ, can đảm, tâm hồn phóng khoáng,... Lời viết của Ai-tơ-ma-tốp cô đọng, hàm súc; có nhiều cách tân độc đáo trong nghệ thuật kể chuyện. Nhiều tác phẩm nổi tiếng của ông đã được dịch sang tiếng Việt: Gia-mi-li-a (1958), Cây phong non trùm khăn đỏ (1961), Người thầy đầu tiên (1962), Con tàu trắng (1970), Và một ngày dài hơn thế kỉ (1980),..

.

2.Nhân vật An-tư-nai

Yếu tố – Các chi tiết

Giới thiệu chung về An-tư-nai:

An-tư-nai sinh ra trong một làng nhỏ vùng núi cao, cha mẹ mất sớm, phải sống với gia đình chú thím, bị đối xử tàn nhẫn.

Lời nói, cử chỉ:

Ghé xem trường vỡ òa tò mò muốn biết “thầy giáo đang làm gì ở đấy”.

Mỗi gặp thầy, run bẽn lẽn, im lặng vì bẽn lẽn.

“Lấy tay che chỗ gấu váy thủng để hở một mảng đầu gối”.

Trả lời từng câu hỏi của thầy với thái độ rụt rè và lễ phép.

=> An-tư-nai là cô bé có số phận bất hạnh, em ngoan ngoãn và có tâm hồn trong sáng, luôn khao khát tình thương, khao khát được đến trường học chữ.

Hành động:

Bí mật trút toàn bộ số kí-giác mình kiếm được trong ngày vào góc lớp học để thầy sưởi ấm.

Giúp thầy xếp đá qua dòng suối giữa mùa đông tuyết phủ để thầy trò đỡ phải vất vả.

Cô bé bị chuột rút ở chân, người co rúm lại, không thể kêu lên một tiếng, cũng không thể đứng thẳng mà ngã từ từ xuống nước.

Suy nghĩ, cảm xúc:

Quyết tâm đến lớp học để nghe thầy giảng bài, bất chấp tuyết lạnh hay sự ngăn cấm của gia đình.

=> Những hành động thể hiện cô bé thấu hiểu những khó khăn, hi sinh của thầy và muốn góp chút sức mình để giúp thầy bớt vất vả. Đó cũng là một cô bé mạnh mẽ, có ý chí vươn lên, khao khát tri thức.

Cảm thấy ấm lòng khi được thầy quan tâm, khen ngợi, động viên.

Cảm thấy phấn uất, căm giận trước hành động ngu dốt, độc ác của bọn nhà giàu khi chúng làm ngã thầy.

Cảm thấy sung sướng đến “máu dồn lên má nóng ran” và “lịm cả người đi” trong niềm hân hoan khi biết thầy đã hiểu và ghi nhớ việc làm nhỏ của mình.

Thấy ấm áp khi được thầy chăm sóc, ủ ấm trong chiếc áo choàng của thầy.

Thấy sung sướng và gần bó với thầy như một người anh ruột, muốn được “bấu chặt tay, nhắm nghiền mắt lại và thủ thỉ với thầy những lời đẹp đẽ nhất” khi hiểu được mong ước của thầy là cho học trò được ra thành phố để tiếp tục học.

=> An-tư-nai là một cô bé hồn nhiên, ngây thơ nhưng cũng sâu sắc, nhạy cảm. Gặp thầy Duy-sen, em không chỉ nhận được tình thương nồng ấm mà còn được thầy thắp lên khát vọng đổi thay cuộc sống.

Nhận xét đặc điểm tính cách nhân vật An-tư-nai:

Đặc điểm tính cách: An-tư-nai có hoàn cảnh bất hạnh, em ngoan ngoãn và có tâm hồn trong sáng, luôn khao khát tình yêu thương.

An-tư-nai còn là một cô bé nhạy cảm và sâu sắc.

Em cũng là một cô bé mạnh mẽ, có ý chí vươn lên, khao khát tri thức.

Cách thức xây dựng nhân vật:

Tính cách của nhân vật được thể hiện thông qua hành động, lời nói, cử chỉ, suy nghĩ, tình cảm

=>Nhận xét nghệ thuật xây dựng nhân vật của nhà văn:

• Chủ yếu xoay quanh việc khắc họa một cô bé có lòng lương thiện, ý chí kiên cường và tinh thần lạc quan dù sống trong thiếu thốn vật chất lẫn tình cảm.

• Kết cấu truyện lồng truyện, ngôn ngữ giàu hỉnh ảnh, đậm chất thơ

III, Kết bài

Bài học về ý chí , nghị lực vươn lên trong học tập và cuộc sống.

Nhân vật An-tư-nai trong tác phẩm “Người thầy đầu tiên” của Ai-tơ-mai-tốp là một hình tượng đẹp, giàu nghị lực, tiêu biểu cho những con người biết vươn lên từ bóng tối, tìm thấy ánh sáng tri thức để thay đổi số phận. Qua nhân vật, tác giả Ai-tơ-mai-tốp muốn gửi gắm niềm tin vào sức mạnh giáo dục và tình thương, đồng thời khơi gợi trong lòng bạn đọc sự trân trọng tình thầy trò. Câu chuyện của An-tư-nai gợi cho ta bài học về nghị lực vượt khó, lòng biết ơn và khát vọng học tập – những giá trị vẫn còn nguyên vẹn ý nghĩa trong cuộc sống hôm nay