https://filologikos-istotopos.gr/2016/10/16/neoelliniki-glossa-a-lykeioy-idioma-dialektos-idiomatismos-idiotismos/

https://www.vlioras.gr/Philologia/Composition/Glossa.htm

http://www.komvos.edu.gr/glwssa/Lexiko/I/IDIOMA.htm

https://hellenic-education-uk.europe.sch.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B3%CE%BB%CF%89%CF%83%CF%83%CE%AF%CE%B1/

Διάλεκτος: Η διάλεκτος είναι μια ποικιλία μιας γλώσσας που χρησιμοποιείται από μια συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων συνήθως σε γεωγραφικό ή κοινωνικό επίπεδο. Αναφέρεται σε τοπικές παραλλαγές της γλώσσας που χρησιμοποιούνται σε συγκεκριμένες περιοχές. Για παράδειγμα έχουμε την Κρητική, την Ποντιακή, την Μακεδονική διάλεκτο.

Ιδίωμα: Το ιδίωμα είναι χαρακτηριστικό κάθε γλώσσας και δεν μεταφράζεται εύκολα σε άλλη γλώσσα. Είναι μια φράση που έχει ιδιαίτερη σημασία που δεν μπορεί να προκύψει απευθείας από τη σημασία των λέξεων που τη συνθέτουν. Θεωρώ ότι τα ιδιώματα δίνουν έμφαση, εκφράζουν συναισθήματα και προσφέρουν χιουμοριστική περιγραφή μιας κατάστασης.
 

Μητρική γλώσσα: Η μητρική γλώσσα είναι η πρώτη γλώσσα που μαθαίνουν τα παιδιά από τη στιγμή της γέννησής τους με τη βοήθεια της οικογένειάς τους. Επίσης το παιδί μπορεί να επικοινωνήσει και να σκεφτεί. Η μητρική γλώσσα έχει ιδιαίτερη συναισθηματικη σημασία για τον ομιλητή, αφού συνδέεται με την ταυτότητα και τις παραδόσεις του.

Πρώτη γλώσσα: Πρώτη γλώσσα είναι η γλώσσα που μαθαίνει το άτομο πρώτα, συνήθως στην παιδική ηλικία, και αυτή που χρησιμοποιεί για να επικοινωνήσει με το περιβάλλον του. Σε ορισμένες περιπτώσεις η πρώτη γλώσσα ταυτίζεται με την μητρική γλώσσα. Τέλος η μητρική γλώσσα συνδέεται με την πολιτιστική ταυτότητα του ατόμου και αποτελεί τη βασική γλώσσα σκέψης.

Δεύτερη γλώσσα: Είναι η γλώσσα που μαθαίνει ένα άτομο μετά την πρώτη γλώσσα, συνήθως σε μεγαλύτερη ηλικία. Αυτή η γλώσσα δεν είναι η μητρική αλλά χρησιμοποιείται για επικοινωνία και μπορεί να αποκτηθεί για λόγους Εκπαίδευσης ή για επαγγελματικούς λόγους. Για παράδειγμα, σε πολλές χώρες, η αγγλική γλώσσα θεωρείται δεύτερη γλώσσα για άτομα που δεν είναι φυσικοί ομιλητές της, αλλά τη μαθαίνουν από μικρή ηλικία στο σχολείο ή λόγω του επαγγελματικού τους περιβάλλοντος.

Ξένη γλώσσα: Η ξένη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα που δεν είναι η μητρική γλώσσα ενός ατόμου και που συνήθως μαθαίνεται εκτός του φυσικού περιβάλλοντος του ομιλητή. Συχνά χρησιμοποιείται για να περιγράψει γλώσσες που διδάσκονται στα σχολεία ή σε άλλες εκπαιδευτικές δομές, και οι οποίες δεν ομιλούνται καθημερινά από την κοινωνία του μαθητή.

Για παράδειγμα, για έναν Έλληνα, η αγγλική ή η γαλλική γλώσσα μπορεί να θεωρηθεί ξένη, αν και είναι ευρέως διδασκόμενη και χρησιμοποιούμενη στην καθημερινή ζωή σε πολλές περιοχές του κόσμου.

Αντίθετα, ιδίωμα ονομάζεται η μικρή απόκλιση από την κοινή γλώσσα, που δεν εμποδίζει ιδιαίτερα την κατανόηση από τους ομιλητές της κοινής. Ως ιδιώματα της ελληνικής γλώσσας νοούνται τα θρακιώτικα, μακεδονικά, ηπειρωτικά, θεσσαλικά και στερεοελλαδίτικα (βόρεια ιδιώματα), τα πελοποννησιακά και κρητικά (νότια ιδιώματα), τα κυπριακά, χιώτικα και δωδεκανησιακά (ανατολικά ιδιώματα) και τα επτανησιακά και κυκλαδικά (δυτικά ιδιώματα).

·         Η πρώτη γλώσσα ορίζεται ως προς:

·         τον χρόνο/την προέλευση της γλώσσας: Η γλώσσα που μαθαίνουμε πρώτα.

·         την ικανότητα/την επάρκεια του ομιλητή: Η γλώσσα που γνωρίζουμε και χειριζόμαστε καλύτερα.

·         τη λειτουργία/τη χρήση της γλώσσας: Η γλώσσα που χρησιμοποιούμε περισσότερο.

·         τις στάσεις απέναντι στις γλώσσες:

·         α) Η γλώσσα με την οποία ταυτιζόμαστε (εσωτερική ταύτιση)

·         β) Η γλώσσα με την οποία μας ταυτίζουν οι άλλοι (εξωτερική ταύτιση)

·         τους γλωσσικούς αυτοματισμούς: Η γλώσσα στην οποία σκεφτόμαστε, ονειρευόμαστε, κλπ.

·         Ως δεύτερη γλώσσα (Γ2) νοείται η γλώσσα που χρονολογικά ακολουθεί την πρώτη. Με άλλα λόγια, η γλώσσα που μαθαίνει ένα άτομο είτε ταυτόχρονα με την κατάκτηση της μητρικής ή πρώτης του γλώσσας είτε μετά την ολοκληρωμένη ή ημιολοκληρωμένη ανάπτυξη αυτής.

·         Διαφοροποιείται γιατί:

·         α) Το άτομο κατακτά τη γλώσσα αυτή κυρίως μέσω της επαφής του με φυσικούς ομιλητές της γλώσσας σε συνθήκες φυσικού περιβάλλοντος, παρά το ότι κάποιες φορές είναι δυνατό να παρακολουθεί συγχρόνως και ενισχυτικά, φροντιστηριακά ή σχολικά μαθήματα.

·         β) Το άτομο έχει ανάγκη τη γλώσσα αυτή για την καθημερινή του επικοινωνία σε επίπεδο προσωπικό, σχολικό ή επαγγελματικό, παρόλο που μπορεί και να μην είναι η γλώσσα που μιλιέται στο άμεσο περιβάλλον, π.χ. στην οικογένεια.

Εκμάθηση δεύτερης γλώσσας

·         Η εκμάθηση της δεύτερης γλώσσας είναι δυνατό να συντελεσθεί είτε λόγω οικογενειακών συνθηκών, π.χ. γονείς διαφορετικής εθνικότητας, είτε λόγω κοινωνικών συνθηκών, π.χ. μετανάστευση σε μια άλλη χώρα.

·         Ανεξάρτητα από τον λόγο για τον οποίο το άτομο εξαναγκάζεται να μάθει τη δεύτερη γλώσσα, οικογενειακοί λόγοι ή κοινωνικές συνθήκες, και στις δύο περιπτώσεις η κατάκτηση της δεύτερης γλώσσας θεωρείται αναγκαία γιατί ικανοποιεί άμεσες και βασικές επικοινωνιακές ανάγκες του ατόμου στο παρόν.

Η διάλεκτος και το ιδίωμα είναι δύο όροι που χαρακτηρίζουν τη γεωγραφική διαφοροποίηση μιας γλώσσας. Συγκεκριμένα, διάλεκτος ονομάζεται η μορφή μιας γλώσσας που παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις από την κοινή ως προς την προφορά, τη γραμματικοσυντακτική δομή και το λεξιλόγιο. Οι ομιλητές της εντοπίζονται σε συγκεκριμένες περιοχές και γίνονται δύσκολα κατανοητοί. Στην αρχαία Ελλάδα υπήρχαν τέσσερις διάλεκτοι: η ιωνική – αττική, η δωρική, η αρκαδοκυπριακή και η βορειοδυτική. Στη νεότερη εποχή, απαντούν τα ποντιακά, τα καππαδοκικά, τα τσακώνικα και τα κατωιταλικά. Από μερικούς θεωρούνται επίσης διάλεκτοι τα κυπριακά και τα κρητικά.

Αντίθετα, ιδίωμα ονομάζεται η μικρή απόκλιση από την κοινή γλώσσα, που δεν εμποδίζει ιδιαίτερα την κατανόηση από τους ομιλητές της κοινής. Ως ιδιώματα της ελληνικής γλώσσας νοούνται τα θρακιώτικα, μακεδονικά, ηπειρωτικά, θεσσαλικά και στερεοελλαδίτικα (βόρεια ιδιώματα), τα πελοποννησιακά και κρητικά (νότια ιδιώματα), τα κυπριακά, χιώτικα και δωδεκανησιακά (ανατολικά ιδιώματα) και τα επτανησιακά και κυκλαδικά (δυτικά ιδιώματα).

Η διάλεκτος και το ιδίωμα είναι δύο όροι που χαρακτηρίζουν τη γεωγραφική διαφοροποίηση μιας γλώσσας. Συγκεκριμένα, διάλεκτος ονομάζεται η μορφή μιας γλώσσας που παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις από την κοινή ως προς την προφορά, τη γραμματικοσυντακτική δομή και το λεξιλόγιο. Οι ομιλητές της εντοπίζονται σε συγκεκριμένες περιοχές και γίνονται δύσκολα κατανοητοί. Στην αρχαία Ελλάδα υπήρχαν τέσσερεις διάλεκτοι: η ιωνική – αττική, η δωρική, η αρκαδοκυπριακή και η βορειοδυτική. Στη νεότερη εποχή, απαντούν τα ποντιακά, τα καππαδοκικά, τα τσακώνικα και τα κατωιταλικά. Από μερικούς θεωρούνται επίσης διάλεκτοι τα κυπριακά και τα κρητικά.

Αντίθετα, ιδίωμα ονομάζεται η μικρή απόκλιση από την κοινή γλώσσα, που δεν εμποδίζει ιδιαίτερα την κατανόηση από τους ομιλητές της κοινής. Ως ιδιώματα της ελληνικής γλώσσας νοούνται τα θρακιώτικα, μακεδονικά, ηπειρωτικά, θεσσαλικά και στερεοελλαδίτικα (βόρεια ιδιώματα), τα πελοποννησιακά και κρητικά (νότια ιδιώματα), τα κυπριακά, χιώτικα και δωδεκανησιακά (ανατολικά ιδιώματα) και τα επτανησιακά και κυκλαδικά (δυτικά ιδιώματα).

·         Ξένη γλώσσα είναι αυτή που δεν χρησιμοποιείται ευρέως ως πρώτη γλώσσα στην καθημερινή ζωή μιας χώρας (π.χ. τα αγγλικά στην Ελλάδα).

·         Η εκμάθηση της «ξένης» γλώσσας είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην εποχή μας, αλλά δεν είναι δυνατό να χαρακτηριστεί κάθε «ξένη» γλώσσα ως «δεύτερη».

·         Η εκμάθηση της «ξένης» γλώσσας αφενός συντελείται κατά κανόνα μέσω μαθημάτων χωρίς να υπάρχει πάντα επαφή με φυσικούς ομιλητές της γλώσσας αυτής, όπως συμβαίνει κατά την εκμάθηση της «δεύτερης» γλώσσας, αφετέρου έγκειται στην προσωπική απόφαση και επιθυμία του ατόμου να ασχοληθεί με τη γλώσσα αυτή για μορφωτικούς λόγους, με στόχο την ανταπόκριση σε ενδεχόμενες επικοινωνιακές ανάγκες με αλλόγλωσσους.

·         Παρόλα αυτά, είναι δυνατό να ταυτιστούν οι δύο όροι, όταν για παράδειγμα ένα άτομο που κατέχει μια ξένη γλώσσα αποφασίζει να μείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα στη χώρα χρήσης της γλώσσας αυτής. Η ξένη γλώσσα σε αυτήν την περίπτωση αποκτά ολοένα και περισσότερο τα χαρακτηριστικά λειτουργίας μιας δεύτερης γλώσσας, εφόσον το άτομο είναι υποχρεωμένο να χρησιμοποιεί ευρέως τη γλώσσα υποδοχής, ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στις νέες καθημερινές επικοινωνιακές ανάγκες του.