Z tym pytaniem zbliżaliśmy się do końca  zajęć - uczniowie mają teraz czas  na przemyślenia i wyciągnięcie wniosków, czy są na pozycji wygranej będąc Polakami żyjącymi tu i teraz? Co  by ich ominęło , jakby żyli w Indiach? 

I w końcu co ja uczeń ze Szkoły w Pogorzeli mogę zrobić dla świata, aby był lepszy?  Uczniowie maja za zadanie wysłać krótkie filmy w których będą zawarte ich pomysły na czynienie dobra. 

Dzisiaj nie o pomaganiu, ale o tym jak ja uczę się Kenii uczestnicząc w życiu jej mieszkańców.

Na początek kulinarnie.

Pokazałam już Malaika house w którym gościłam dwa razy. Tam też pobierałam pierwsze nauki gotowania kenijskich potraw, nauczyłam się robić samusa, chapati, pilau i gotować ugali.

Najszybciej i najlepiej, jak twierdzą kenijscy przyjaciele nauczyłam się gotować pilau.

W Kenii dominują potrawy jednogarnkowe. Gdyż najczęściej gotuje się na jiko, metalowym piecyku wyklejonym gliną opalanym węglem drzewnym.

Ja prawie każdego dnia robiłam omlety. Gotowałam zupę gulaszową taką prawdziwą, węgierską, z ziemniakami i zacierkami. Raz próbowałam ugotować ziemniaki, do drugiego dania, tak jak robimy to w naszych domach.  Ziemniaki kenijskie są bardzo dobre, ale szybko się rozgotowują. Chciałam wylać tę gęstą wodę, która powstała w czasie gotowania, aby ocalić te kawałki, które były jeszcze całe. Nie pozwolono mi, bo to nadaje się do jedzenia. Nazwali to potato soup. Tutaj nic co nadaje się do jedzenia nie marnuje się.

Warzywa i owoce w Kenii są bardzo dobre i zdrowe, gdyż uprawiane są bez nawozu. Owoce pachną słońcem. Są prawie wszystkie warzywa jakie można kupić u nas. Brak jest pietruszki i selera. Pomidory są mało soczyste i króluje czerwona cebula. Niestety żywność jest droga. Dlatego oni jedzą prawie każdego dnia ugali i spinachi. Przykładowe ceny to: litr mleka 165 szylingów, mleko jest pakowane w litrowe kartony, ale również po 250 mililitrów.  Mleko ma 3,2% tłuszczu.

Są miejsca, gdzie dzieci chleba nie znają. Nie znają też smaku czekolady. Poczęstowane wezmą do ust i oddają rodzicom.

Głównym tłuszczem używanym do gotowania jest olej.

Do sporządzania potraw używają bardzo mało soli. Cukier jest tylko trzcinowy, brązowy i też używa się go sporadycznie.

Kenijczycy bardzo oszczędzają wodę. Nie pozwolili mi zmywać, pomimo, że w moim mniemaniu starałam się robić to bardzo oszczędzając wodę.

Z polskich potraw, które przygotowywałam najbardziej smakowały im omlety z warzywami, placki ziemniaczane i naleśniki.

Głównym posiłkiem, przy którym spotykają się wszyscy członkowie rodziny jest kolacja. Bywa, że jest to jedyny posiłek w ciągu dni dla rodziny.

Obserwując dzieci przychodzące do szkoły rano widać było, które jadły a raczej piły śniadanie. W szkole część dzieci je obiad, na który codziennie jest ryż z fasolą doprawiony przyprawami, jest to smaczne, ale dzieci jedzą to codziennie.

Jajka i mięso spożywa się od wielkiego święta.

Dlaczego tak jest? Nie mają pieniędzy, dostanie pracy graniczy z cudem to raz i jest ona bardzo nisko wynagradzana to dwa. Nauczyciel zarabia 100 – 150$ miesięcznie.

Murarz za 10 godzin pracy otrzymuje 700 szylingów (ok7$), pomocnik 300 (3$). Za skrócenie sukienki krawcowa powiedziała, że mam zapłacić 50 szylingów a uszycie sukienki to 200 szylingów. Takie ceny. Wszelkie usługi są tanie. Dlatego stać ich na zakup mąki na ugali.

To moje doświadczenia, obserwacją miejsc, gdzie żyją Ci biedniejsi Kenijczycy. Mniemam, że nie wszędzie tak jest. W Kenii są również ludzie zamożni i kształtuje się klasa średnia, ale ja takich nie poznałam.

Jaką naukę wyniosłam dla siebie? Robiąc zakupy zawsze zastanawiam się, nad ilością kupowanych produktów? Staram się nie marnować żywności. Szczególnie dotyczy to okresu świątecznego, kiedy przygotowujemy dużo różnego jedzenia.

Robiąc, każde zakupy, myślę, czy jest mi to niezbędne? Czy będę tego używała?

Stałam się, oszczędna. To samo dotyczy zakupu odzieży.

Życie w Kenii bardzo zmieniło postrzeganie mojego życia. Nie narzekam, więcej się uśmiecham. Nauczyłam się cieszyć tym co mam, dostrzegać jak wiele mam. Ich radość życia udzieliła się i mnie. Bo oni nie widzą problemu, w tym że jedzą codziennie to samo, cieszą się, kiedy mają co jeść. Oni uśmiechają się i cieszą się każdym dniem. Są szczęśliwi, kiedy mogą posłać swoje dzieci do szkoły.