ความเป็นชนชั้นและความไม่เท่าเทียมในสังคมของเวียดนามใต้ นำโดยรัฐบาลของ โงดินห์เดียม (Ngo Dinh Diem) ซึ่งมีนโยบายอนุรักษ์นิยมและศึกษาธรรมเนียมแข็งกร้าว ส่งผลให้เกิดการต่อต้านจากฝ่ายชาวพุทธและกลุ่มประชาชนทั่วไป

การเกิดกลุ่มกองกำลังกองโจรคอมมิวนิสต์หรือ วีตคอง (Viet Cong) ในภาคใต้ ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลเหนือและเป็นตัวขับเคลื่อนความขัดแย้งทางอุดมการณ์ในประเทศเดียวกัน

ภายนอก:

มรดกอาณานิคมจากฝรั่งเศสหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 และสงครามอินโดจีน ระหว่างปี 1946–1954 ที่สิ้นสุดลงด้วยการชนะแบบมีเงื่อนไขของฝรั่งเศส ที่ดันเวียดนามเข้าสู่การแบ่งแยกประเทศ

สงครามเย็นและนโยบาย “โดมิโน” ของสหรัฐที่เชื่อว่าหากเวียดนามกลายเป็นคอมมิวนิสต์แล้ว จะทำให้ประเทศเพื่อนบ้านตามมา ส่งผลให้สหรัฐให้การสนับสนุนทางทหารและเศรษฐกิจแก่เวียดนามใต้

การสนับสนุนจากสหภาพโซเวียตและจีนแดนเหนือ แก่เวียดนามเหนือทั้งทางยุทธศาสตร์ อาวุธ และการฝึกอบรม ในขณะที่สหรัฐอาศัย ฉันทามติอ่าวตงกิง (Gulf of Tonkin Resolution, 1964) เป็นข้ออ้างในการใช้กำลังอย่างเต็มที่ในเวียดนามใต้

ประกาศอิสรภาพโดยโฮจิมินห์ (1945) → สงครามอินโดจีนกับฝรั่งเศส → ความพ่ายแพ้ของฝรั่งเศสที่ ดียนเบียนฟู (1954) และการแบ่งประเทศตามแนวละติจูดที่ 17

1955–1963

จัดตั้งเวียดนามใต้โดยโงดินห์เดียม รับการสนับสนุนจากสหรัฐ → เกิดความไม่พอใจจากชาวพุทธ (เช่นเหตุการณ์ถวายตัวเผา) → สหรัฐเพิ่มที่ปรึกษาและอาวุธ

1964

เหตุการณ์อ่าวตงกิง (Gulf of Tonkin) → สภาฯ สหรัฐออกมติอนุญาตให้ส่งกองกำลังอย่างเต็มตัว

1965–1969

ส่งทัพสหรัฐมากกว่า 500,000 นาย เข้าร่วมสงครามเต็มรูปแบบ เกิดการสู้รบขนาดใหญ่ เช่น อียาร์ดรัง และแคมเปญขยายตัวของวีตคอง

1968

เหตุการณ์ “เท็ทออฟเฟนซีฟ” (Tet Offensive) เปลี่ยนกระแสข่าวสงครามในสหรัฐ เห็นภาพประชาชนสหรัฐหมดศรัทธา

1969–1973

เริ่มนโยบาย “เวียดนามไนเซชัน” ถอนทหารสหรัฐออกอย่างช้า ๆ และลงนามที่ปารีส (1973)

1975

กองทัพเหนือและกองทัพประชาชนใต้บุกยึดไซ่ง่อน (30 เม.ย. 1975) → สิ้นสุดสงคราม พร้อมการรวมประเทศเป็น สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม

เสียชีวิตรวมกันมากกว่า 3 ล้านคน: ชาวเวียดนาม ~2 ล้าน คน, ทหารฝ่ายเหนือและวีตคอง 1.1 ล้าน, ทหารสหรัฐ ~58,000 นาย, ทหารเวียดนามใต้ 200–250,000 คน

เกิดผู้ลี้ภัยหลายล้านคนทั้งในและนอกประเทศ พร้อมกับสังคมเวียดนามที่ยากจนและกลับมาสร้างชาติใหม่อย่างหนัก

ผลทางการเมือง:

การรวมชาติของเวียดนามภายใต้ระบบคอมมิวนิสต์ในปี 1976

เสียชื่อเสียงสหรัฐทั้งในและนอกประเทศ การทบทวนนโยบายการแทรกแซง รวมถึงปราบปรามสิทธิเสรีภาพของสื่อและการค้นคว้าเกี่ยวกับสงคราม (Pentagon Papers ฯลฯ)

บทเรียนสำหรับกองทัพสหรัฐในการฝึกด้านกฎหมายสงครามและความชอบธรรมจากเจตจำนงสาธารณะ

ผลระยะยาว:

การเปลี่ยนโฉมยุทธวิธีสงครามโลกสมัยใหม่ เช่น การโยนระเบิดจากอากาศ, การใช้สายส่ง Ho Chi Minh Trail, และสงครามแบบกองโจร

เกิดความตระหนักด้านกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ หลัง My Lai Massacre และการทบทวนแนวทางการรบอย่างเข้มงวด

ผลกระทบไปยังภูมิภาคเพื่อนบ้าน เช่น กัมพูชา ลาว และ “คนเรือผี” (boat people) ซึ่งหนีภัยสงครามและคอมมิวนิสต์กว่า 2 ล้านคน