Το παιχνίδι "Ασφαλής διαδρομή στον κυβερνοχώρο" εισάγει μια Δραστηριότητα Προγραμματισμού χωρίς χρήση υπολογιστή, στο πλαίσιο της οποίας οι 30 μαθητές/τριες της Α Λυκείου συμμετέχουν σε ένα παιχνίδι ανταγωνισμού/συνεργασίας που τους εξοικειώνει με τις βασικές αρχές του προγραμματισμού, ενώ παράλληλα ελέγχουν τις γνώσεις τους σχετικά με την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο.

Για τη διάχυση της συμμετοχής του ΓΕ.Λ. Παμφίλων στην Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Προγραμματισμού 2025, δημιουργήθηκε το παρακάτω Ιστολόγιο του Σχολείου:

ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ

Οι μαθητές κλήθηκαν να προγραμματίσουν τη διαδρομή ενός «χρήστη» από το σπίτι προς τον ασφαλή προορισμό του, αποφεύγοντας απειλές όπως phishing, fake news, αποδοχή άγνωστων αιτημάτων και μη ασφαλή δίκτυα Wi-Fi.

Το παιχνίδι κινητοποίησε τους μαθητές να σκεφτούν με αλγοριθμική λογική, να συνεργαστούν στις ομάδες τους και να πάρουν αποφάσεις που επηρεάζουν την πορεία τους στο ταμπλό, όπως ακριβώς επηρεάζουν και την ασφάλειά τους στο διαδίκτυο.

Στο τέλος της δράσης, πολλοί μαθητές μοιράστηκαν δικές τους συμβουλές για το διαδίκτυο και αναφέρθηκαν σε πρακτικές που θα υιοθετήσουν από εδώ και πέρα, όπως η χρήση δυνατών κωδικών, η ενεργοποίηση επαλήθευσης δύο βημάτων (2FA), ο έλεγχος της αξιοπιστίας των ειδήσεων και το πιο προσεκτικό πάτημα συνδέσμων και αρχείων.

Μέσα από παιχνίδι ρόλων, οι μαθητές μας ανακάλυψαν πώς μικρές, σαφείς εντολές μπορούν να οδηγήσουν σε σωστές «διαδρομές» τόσο στο χαρτί όσο και στον ψηφιακό κόσμο. Παράλληλα, έμαθαν να αναγνωρίζουν διαδικτυακούς κινδύνους όπως το phishing και την παραπληροφόρηση, να κατανοούν τη σημασία των ισχυρών κωδικών και της προστασίας προσωπικών δεδομένων, και να υιοθετούν υπεύθυνη ψηφιακή συμπεριφορά.

Παρουσίαση

Παιχνίδι

Το 1ο ΕΠΑ.Λ. Διδυμοτείχου «Ευγένιος Ευγενίδης» συμμετείχε με επιτυχία στην Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Προγραμματισμού (EU Code Week), υλοποιώντας μια πρωτότυπη δραστηριότητα προγραμματισμού χωρίς τη χρήση υπολογιστή (unplugged).

Η δράση πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το ΠΕΠΑ.Λ. Κατερίνης,από το οποίο μας έγινε η πρόσκληση, το Γενικό Λύκειο Παμφίλων Λέσβου, το 1^ο  Εσπερινό ΕΠΑ.Λ Περιστερίου, το ΕΠΑ.Λ ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΗΣ και το 9ο Γυμνάσιο Νίκαιας, προάγοντας την ανταλλαγή εμπειριών και τη συνεργασία μεταξύ σχολικών μονάδων.

Οι μαθητές συμμετείχαν σε ένα εκπαιδευτικό παιχνίδι βασισμένο στο Cody-Roby, όπου «προγραμμάτιζαν» τη διαδρομή ενός πιονιού πάνω σε ένα πλέγμα 5x5, χρησιμοποιώντας κάρτες εντολών. Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού εμφανίζονταν κάρτες-γεγονότα που σχετίζονταν με την ασφάλεια στο διαδίκτυο, όπως ισχυροί κωδικοί πρόσβασης, διπλός έλεγχος ταυτότητας (2FA), αναγνώριση phishing και σωστές ρυθμίσεις απορρήτου. Κάθε κάρτα συνδύαζε κανόνες παιχνιδιού με εκπαιδευτικά μηνύματα, δίνοντας αφορμή για συζήτηση και προβληματισμό.

Στόχος της δραστηριότητας ήταν να δείξει στους μαθητές ότι ο προγραμματισμός δεν απαιτεί απαραίτητα τεχνολογικό εξοπλισμό, αλλά βασίζεται στη λογική σκέψη, στη σωστή σειρά βημάτων και στη συνεργασία. Παράλληλα, οι μαθητές κατανόησαν τη σημασία της ασφαλούς πλοήγησης στο διαδίκτυο και έμαθαν πώς να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν πιθανούς ψηφιακούς κινδύνους.

Μέσα από το παιχνίδι, οι μαθητές ανέπτυξαν αλγοριθμική σκέψη, δεξιότητες συνεργασίας και επιχειρηματολογίας, ενώ συνειδητοποίησαν πως μικρές, σωστές επιλογές μπορούν να οδηγήσουν στην επίτευξη ενός μεγάλου στόχου – ακριβώς όπως συμβαίνει και στον προγραμματισμό.

Η συμμετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Προγραμματισμού αποτέλεσε μια ευχάριστη και ουσιαστική μαθησιακή εμπειρία, αποδεικνύοντας ότι η μάθηση μπορεί να είναι δημιουργική, βιωματική και προσβάσιμη σε όλους.

παιχνίδι

https://drive.google.com/file/d/1FD8xBSHv1kR2CnCIJi29jqoShys20l-E/view?usp=sharing

Για άλλη μια χρονιά τον 1ο ΕΠΑ.Λ Χρυσούπολης αποδέχτηκε την πρόσκληση να συμμετάσχει στην εβδομάδα προγραμματισμού.

Στόχοι της δράσης

Οι μαθητές και οι μαθήτριες:

• γνώρισαν βασικούς κανόνες ασφάλειας στο διαδίκτυο

• έμαθαν να αναγνωρίζουν phishing, fake news και ύποπτους συνδέσμους

• κατανόησαν τη σημασία ισχυρών κωδικών και 2FA

• συνεργάστηκαν σε ομάδες και πήραν αποφάσεις

• εφάρμοσαν αλγοριθμική σκέψη μέσα από παιχνίδι

Οι μαθητές προγραμμάτισαν τη διαδρομή ενός «χρήστη» από το Σπίτι στο Σχολείο/Ασφαλή προορισμό, αποφεύγοντας ψηφιακές απειλές.

Χρησιμοποίησαν:

• ταμπλό 5x5

• κάρτες CodyRoby (μπροστά – δεξιά – αριστερά)

• κάρτες γεγονότων με θέματα διαδικτυακής ασφάλειας

Κάθε ομάδα είχε:

• Προγραμματιστή (σχεδίαζε τη διαδρομή)

• Εκτελεστή (κινούσε το πιόνι)

• Παρατηρητή (έλεγχε την τήρηση των κανόνων)

Η συνεργασία και η συζήτηση ήταν βασικό στοιχείο της επιτυχίας.

Κάρτες – γεγονότα & προβληματισμός

Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού εμφανίζονταν κάρτες όπως:

• «πάτησες ύποπτο link»

• «έφτιαξες ισχυρό κωδικό»

• «έλεγξες fake news»

• «μοίρασες τον κωδικό σου»

Κάθε γεγονός γινόταν αφορμή για σύντομη συζήτηση και σύνδεση με την πραγματική ζωή.

Συζήτηση στην τάξη

Οι μαθητές συζήτησαν:

• τη σωστή διαχείριση του χρόνου online

• την επικοινωνία με αγνώστους

• την προστασία προσωπικών δεδομένων

• τη διάκριση αξιόπιστων και ψευδών πληροφοριών

Τι μάθαμε μέσα από το παιχνίδι

Οι μαθητές ανέφεραν ότι:

• θα χρησιμοποιούν πιο ισχυρούς κωδικούς

• θα ενεργοποιήσουν επαλήθευση δύο βημάτων (2FA)

• θα ελέγχουν την αξιοπιστία ειδήσεων

• θα είναι πιο προσεκτικοί σε links & αρχεία

Αποτίμηση της δράσης

✔ υψηλή συμμετοχή και ενθουσιασμός
✔ ενεργός ρόλος όλων των μαθητών
✔ ουσιαστική συνεργασία
✔ σύνδεση προγραμματισμού με καθημερινές ψηφιακές επιλογές
✔ ανάπτυξη υπεύθυνης ψηφιακής στάσης

Συμπέρασμα

Η «Ασφαλής Διαδρομή στον Κυβερνοχώρο» αποτέλεσε μια επιτυχημένη και δημιουργική εκπαιδευτική παρέμβαση, που απέδειξε ότι η μάθηση μπορεί να είναι παιχνίδι, εμπειρία και συνεργασία.

Μια δράση που μπορεί να επαναληφθεί και να αποτελέσει καλή πρακτική ψηφιακής εκπαίδευσης.

Παιχνίδι

https://drive.google.com/drive/folders/1zEfF7BCyyQExejsRt8p8TokK3gqgmSWC

Με αυτό το παιχνίδι οι μαθητές εξοικειώθηκαν με τις βασικές αρχές του προγραμματισμού, ενώ παράλληλα μπόρεσαν να ελέγξουν τις ικανότητές τους σχετικά με την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο. Μπόρεσαν παράλληλα να αντιληφθούν ότι σαφείς εντολές οδηγούν σε ασφαλείς διαδρομές και ότι η υπεύθυνη ψηφιακή συμπεριφορά είναι πολύ σημαντική, καθώς επηρεάζει σημαντικά την ασφαλή πλοήγηση στο χώρο του διαδικτύου.

Η δράση αποτελεί ένα καινοτόμο unplugged παιχνίδι, το οποίο συνδυάζει τη λογική του προγραμματισμού με την εκπαίδευση στην ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο. Οι μαθητές, μέσα από τη χρήση των καρτών CodyRoby και τη συνεργατική επίλυση προβλημάτων, «προγραμμάτισαν» τη διαδρομή τους σε ένα πλέγμα, αντιμετωπίζοντας παράλληλα σενάρια που σχετίζονται με την κυβερνοασφάλεια.

Η δραστηριότητα φιλοξενείται στην επίσημη πλατφόρμα της Code Week και μπορείτε να δείτε περισσότερες πληροφορίες στον σύνδεσμο:
https://codeweek.eu/view/1309083/asfalis-diadromi-ston-kivernokhwro

Στη δράση συμμετείχαν σχολεία από όλη την Ελλάδα, ενισχύοντας τον συνεργατικό και διασχολικό της χαρακτήρα:

• ΓΕ.Λ. Παμφίλων

• 1ο Εσπερινό ΕΠΑ.Λ. Περιστερίου

• 9ο Γυμνάσιο Νίκαιας

• 1ο ΕΠΑ.Λ. Διδυμοτείχου «Ευγένιος Ευγενίδης»

• 1ο ΕΠΑ.Λ. Χρυσούπολης

• 7ο Γυμνάσιο Καλλιθέας

Από το σχολείο μας συμμετείχαν μαθητές της Γ΄ τάξης, οι οποίοι εργάστηκαν σε ομάδες, ανέπτυξαν δεξιότητες αλγοριθμικής σκέψης και ήρθαν σε επαφή με βασικές έννοιες της ψηφιακής ασφάλειας.

Στόχοι της δράσης

Η εκπαιδευτική δραστηριότητα είχε ως βασικούς στόχους:

• την καλλιέργεια της υπολογιστικής σκέψης μέσα από unplugged δραστηριότητες,

• την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης σχετικά με την αξιολόγηση ψηφιακών πληροφοριών,

• την εξοικείωση των μαθητών με βασικές έννοιες κυβερνοασφάλειας,

• την ενίσχυση της συνεργασίας και της ομαδικότητας,

• την ευαισθητοποίηση γύρω από θέματα όπως το phishing, τα προσωπικά δεδομένα και η ασφαλής χρήση του διαδικτύου.

Η βιωματική προσέγγιση της δραστηριότητας έδωσε τη δυνατότητα στους μαθητές να μάθουν μέσα από το παιχνίδι, να συζητήσουν πραγματικά σενάρια και να αποκτήσουν πρακτικές δεξιότητες που μπορούν να εφαρμόσουν στην καθημερινότητά τους.

Περισσότερες πληροφορίες και στιγμιότυπα από τη δράση είναι διαθέσιμα στο ιστολόγιο:
https://sites.google.com/d/17E5V-mIkItrhWL4-vXTP1wf7NnXBEnrH/p/1T8PrPwiyyFlq1P39DzBxLXVVZRamgpFm/edit?authuser=2

Η δράση αυτή αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η εκπαίδευση μπορεί να συνδυάσει τη δημιουργικότητα, την τεχνολογία και την ασφάλεια, προετοιμάζοντας τους μαθητές για τον ψηφιακό κόσμο του σήμερα και του αύριο.