Anadolu'da İlk Yerleşim Yerleri by Elif Sude Kesen

GÖBEKLİTEPE

elifsudekesen — 2025-05-07 09:19:43 UTC

Şanlıurfa’nın 20 km kuzeydoğusundaki Örencik köyü yakınlarında bulunan yerleşim yeri, yaklaşık 300 m çapında, 15 m yüksekliğinde ve geniş görüş alanına hâkim bir konumda yer almaktadır. Günümüzden yaklaşık 12 bin yıl önce avcı ve toplayıcı yaşam tarzı süren insanlar tarafından inşa edilen yapı tarihte bilinen ilk inanç merkezidir.

ÇAYÖNÜ

elifsudekesen — 2025-05-07 09:23:06 UTC

Diyarbakır'ın Ergani ilçesindeki bu yerleşim yerinde yaşayan insanlar, ilk barınma alanlarını yuvarlak planlı basit kulübelerden yapmışlardır. Doğal ve beşerî etkenlerden dolayı zamanla farklı mimari tasarımda binalar inşa etmişlerdir. Hücre planlı yapıların inşa edildiği dönemde bodrum katı gibi olan bu hücreleri kiler veya depo olarak kullanmışlardır. Asıl yaşam alanını bunun üzerine ikinci bir kat gibi yapmışlar ve bu kata dıştan bir taş merdivenle ulaşmışlardır. Üstü düz çatı ile örtülen yapıları kerpiçten yapmışlardır.

ÇATALHÖYÜK

elifsudekesen — 2025-05-07 09:23:43 UTC

Konya'nın Çumra ilçesine bağlı Küçükköy yakınlarında bulunan bu yerleşim yerinde yaşamış insanlar evlerini kerpiçten yapmışlardır. Birbiriyle iç içe olan bu evlerin arasında sokak yoktur ve insanlar çatıların üzerinde yürümüşlerdir. Evlerine çatılardaki deliklerden içeri uzanan tahta bir merdivenle girmişlerdir. Çatılardaki bu delikler hem pencere hem kapı hem de baca işlevi görmüştür.

HACILAR

elifsudekesen — 2025-05-07 09:28:17 UTC

Burdur ilinde bulunan bu yerleşim yerinin mimarisi kerpiçten yapılmış, küçük ve dörtgen odalardan oluşur. Önceleri kapı ve pencerelerin bulunmadığı evlere zaman içinde kapı girişleri ve aydınlatma amaçlı pencereler eklenmiştir. Tek katlı evlerde oval ocaklar ve tahıl depolama yerleri bulunmaktadır. Yerleşme zamanla değişime uğramış, MÖ 3000 yıllarında bölgenin etrafı savunma duvarlarıyla çevrilmiştir.