De rol van Monsters in de kunst, een zoektocht by Barbara Raap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k RAT raster opdracht en-us 2022-03-29 12:55:03 UTC 2025-05-06 09:53:49 UTC hello@padlet.com Wat is een Monster? barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2119272463 Monsters zijn van alle tijden. Afhankelijk van welke tijd, setting en welke cultuur heeft alleen al het woord zelf een andere associatie. En omdat veel kunst direct relativeert op die 3 begrippen, worden monsters in kunst steeds anders neergezet. Maar om die op te zoeken moeten we eerst een monster (losjes) definiëren:
 
2mon·ster (het; o; meervoud: monsters)
1
afschuwelijk, angstaanjagend wezen
2
mens met een wanstaltig voorkomen of afschuwelijke eigenschappen

In veel kunstvormen staat monster gelijk aan antagonist. Het woord 'monster' komt van het Latijns 'monstrous' wat de perversie van de natuurlijke orde betekend.
]]> 2022-03-29 12:56:00 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2119272463 De Bijbelse monsters van Jheronimus Bosch (1480-1490) barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2119296145 Jheronimus schilderde in de late middeleeuwen een drieluik met daarin afgebeeld Adam en Eva, het paradijs en als laatste de plek waar je terecht zou komen als je zondigt: de hel. De monsters hier zichtbaar zijn veelal gebaseerd op een combinatie van dieren, mensen en voorwerpen of planten en hun interactie met de afgebeelde mensen is negatief. Ze eten ze op en doen ze fysiek kwaad. Ze hebben in dit schilderij een duidelijk doel; deze monsters zijn bedoeld om ons af te schrikken en te waarschuwen. 'kijk dit is wat er met je gebeurd als je zondigt' waarschuwen deze monsters.]]> 2022-03-29 13:07:43 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2119296145 Interview with a vampire van Anne Rice (1976) barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2119324260 'On vampires, they are the moste powerfull metaphor for the outsider i ever encountered'

Met 'the outsider' word gerefereerd aan iedereen die zich wel eens niet thuis voelt in de maatschappij. En aangezien die definitie zo breed is dat iedereen zich daarin wel kan herkennen, kunnen we ons ook allemaal herkennen in de monsters van Anne; vampiers. 
Veel minderheden die zich afgestoten voelde van geloof (bijv. LHBTI+) relateren specifiek aan het innerlijk conflict van de hoofdpersoon Louis, het idee dat puur door wat je bent je niet meer welkom bent in je geloof, of erger: dat dat zelfde geloof jou bestempeld als 'monster'. Eigenaarschap nemen over die titel bied comfort. 
Haar boek kwam vlak voordat er wereldwijd een grote aids epidemie uitbrak waardoor LHBTI+ mensen nog verder gedemoniseerd werden. ]]> 2022-03-29 13:18:16 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2119324260 Frankenstein van Mary Shelly (1818) barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2119328990 Mary Shelly schreef schreef in haar boek een subversie van de gebruikelijke stereotypes. Niet het monster van- maar Dr. Frankenstein zelf is het ware monster van dit verhaal. Niet door zijn uiterlijk, maar door zijn acties.]]> 2022-03-29 13:20:01 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2119328990 Moon Dance routine, Chinese dans routine door Giansrocdaworld. barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2119369900 In china staan draken symbool voor geluk, volgens sommige legendes hebben draken zelfs de keizerlijke familie gestart. De dans die hier word afgebeeld word rond grote feestdagen zoals het Maanfeest en het Chinees nieuwjaar gedaan om kwade geesten en daarmee ongeluk weg te drijven. 
Draken in Chinese verhalen zijn goden van water, er word geloofd dat iedere meer of rivier een draak heeft die erover waakt. Gemeen met de westerse draken is dat ze sneller bedwongen kunnen worden door een list dan geweld, bijvoorbeeld het verhaal van Hui-Neng die een draak liet krimpen totdat die in een rijstkom paste en zo de draak kon temmen.
De draak in de dans is afgebeeld als een mix tussen vele dieren, hoorns als een hert, manen als een leeuw, schubben als een vis en klauwen als een roofvogel. ]]> 2022-03-29 13:38:35 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2119369900 Luohan and a demon 1368-1644 barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2119370639 De demon in dit schilderij uit China is om de kijker er aan geen zondes te plegen. Het monster staat kwaadaardig, terwijl de goede Luohan rustig en goedaardig zit. Een groot contrast tussen goed en kwaad.]]> 2022-03-29 13:38:55 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2119370639 De transformatie in symboliek achter monsters barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2175490004 Het begrip monster is door de eeuwen heen opnieuw gedefinieerd in de kunsten en de rollen die ze hebben aangenomen zijn opnieuw en opnieuw getransformeerd. Als we het in verschillende tijdperken over hetzelfde monster hebben is het gesprek steeds anders, dit wil ik onderzoeken door te kijken naar hoe en waarom de gorgon Medusa door de tijden heen is afgebeeld.
Trigger warning voor seksueel geweld]]> 2022-05-09 10:59:11 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2175490004 Een omslag in de definitie van een monster barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177125381 In de 19e eeuw kwam er een omslag in de definitie die wij hebben gegeven aan monsters. Van antagonist begonnen ze andere rollen te krijgen, door werken zoals Mary Shelly's frankenstein gingen we onszelf te herkennen in de monsters die we eerst vreesde. ]]> 2022-05-10 07:17:23 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177125381 Het monster van toen barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177126485 2022-05-10 07:18:15 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177126485 Het monster van nu barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177126821 2022-05-10 07:18:32 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177126821 De onthoofding van Medusa door Perseus ca. 450-440 BC. barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177187171 Perseus was volgens de mythes gestuurd door koning Polydektes om het hoofd van Medusa terug te brengen en met de hulp van verschillende goden slaagde Perseus hierin. Zowel in de mythe als op de vaas zijn de rollen duidelijk, de held verslaat het monster.
Medusa is hier nog niet afgebeeld zoals we haar herkennen, ze heeft vleugels en gewoon krullend haar, dit was zelfs een van de eerste afbeeldingen die haar herkenbaar als jonge vrouw afbeeldde. Waarom deze transformatie plaatsvond kan twee verklaringen hebben; de eerste is dat de gehele kunststijl in deze tijd veranderde, lelijkheid werd nog wel afgebeeld maar schoonheid had de voorkeur. De andere is dat het bijdraagt haar angstaanjagend maken, Kiki Karaglou schreef: “In a male-centered society, the feminization of monsters served to demonize women,” ]]> 2022-05-10 08:07:21 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177187171 Perseus with the head of Medusa door Benvenuto Cellini 1545–1554 barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177195302 Perseus staat triomfantelijk over het onthoofde lijk van Medusa en houd haar hooft omhoog. Ze is hier inmiddels afgebeeld zoals we haar herkennen: een jonge vrouw met slangen als haren. Het is echter wel duidelijk dat zij hier het monster is, haar dood word gevierd door onze held.]]> 2022-05-10 08:14:19 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177195302 Medusa With the Head of Perseus Door Luciano Garbati 2008 barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177260069 Dit beeld heeft het eerder getoonde beeld van Perseus door Benvenuto Cellini omgekeerd en daarmee het verhaal vanuit het perspectief van Medusa zelf verteld. Medusa draagt het hoofd van Perseus bij zich. De plaatsing van het beeld is ook opvallend, de 2 meter lange Medusa staat tegenover de rechtbank in Manhattan waar verschillende mannen die seksueel overschrijdend gedrag hebben getoond zijn berecht, denk aan Harvey weinstien. Tijdens de #metoo beweging werd het beeld onthaald als een symbool voor vrouwen die seksueel geweld hebben overleefd. 
Met deze interpretatie word een versie van haar verhaal verteld waarin Medusa werd verkracht door Poseidon en waarin Athene haar als straf of misschien uit mededogen heeft getransformeerd. ]]> 2022-05-10 09:05:17 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177260069 Bronnen barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177262505 Websites
https://asia.si.edu/object/F1911.314/
https://nl.wikipedia.org/wiki/Tuin_der_lusten
https://en.wikipedia.org/wiki/Perseus_with_the_Head_of_Medusa
https://www.nytimes.com/2020/10/13/arts/design/medusa-statue-manhattan.html
https://www.leftvoice.org/nycs-medusa-statue-a-failure-of-carceral-feminism/
https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-depictions-medusa-way-society-views-powerful-women
https://www.metmuseum.org/art/collection/search/252929
https://www.efteling.com/nl/park/attracties/joris-en-de-draak
https://aidsfonds.nl/over-hiv-aids/wat-zijn-hiv-en-aids/geschiedenis-van-hiv-en-aids/
Boeken
Encyclopedie van de Oosterse mythologie, door Rachel Storm
Book of beasts, the bestiary of the medieval world door Elizabeth Morrison met assistentie van Larisa Grollemond
Monsters in movies door John Landis
Video essays
https://www.youtube.com/watch?v=wefpgj0IqEA

]]> 2022-05-10 09:07:34 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177262505 her-contextualiseren van Medusa barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177270056 Kort nadat het beeld was onthuld heeft een anoniem collectief feministische kunstenaars toegevoegd aan het beeld. Ze hebben een doek met de woorden 'eat the rich' over Medusa gedrapeerd en het gezicht van Perseus vervangen door dat van Jeff Bezos. In een statement hierover zeiden ze: However, to end sexual violence and exploitation in the workplace and everywhere, we must not rely on the carceral state, which creates sexual violence instead of stopping it, and instead remove hierarchy and the systems of capitalism that perpetrate it. Jeff Bezos is one of the most powerful capitalists in the world and the company he runs abuses all workers, including women, and instills a hierarchy that allows for sexual exploitation at all levels.
Ook uitte ze kritiek op de originele kunstenaar en hoe hij Medusa zou hebben geseksualiseerd door haar naakt af te beelden. ]]> 2022-05-10 09:14:14 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177270056 Terracotta hoofd van Medusa 6de eeuw Bc. barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177301004 Hier afgebeeld zal de moderne kijker haar nauwelijks herkennen, toch is hier afgebeeld de gorgon Medusa, met groteske gelaatstrekken. Haar verhaal heeft door de jaren heen verschillende alliteraties gekregen. In sommige verhalen was zij altijd al een gorgon, een wezen met vleugels en serpenten gelaatstrekken die mannen in steen kon veranderen met een simpele blik, totdat Perseus haar heldhaftig onthoofde. In andere verhalen was ze ooit een jonge vrouw die in de tempel van Athene seks had met Poseidon en door Athene uit jaloezie werd verandert in een gorgon. ]]> 2022-05-10 09:38:56 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177301004 Een vergelijking tussen een Europese en oosterse draak barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177328243 De draak als 'Monster' zie je terug in veel culturen. Ik zet Monster bewust tussen aanhalingstekens omdat die titel zoals wij hem in de inleiding hebben gedefinieerd niet overeenkomt met de definitie uit Azië. Om deze vergelijking te maken zet ik 2 kunstwerken naast elkaar: Joris en de draak uitgebeeld door de efteling en een Chinese dansroutine. ]]> 2022-05-10 10:03:39 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177328243 Joris en de draak in de Efteling barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177329499 Joris en de draak is een klassiek sprookje waarin de kleine maar slimme Joris de draak verslaat die ieder jaar een dochter opeet. De draak in dit sprookje is een klassieke antagonist, hij staat lijnrecht tegenover de antagonist en is de bron van het hoofdconflict. De Efteling in hun parkontwerp heeft deze draak duidelijk uitgebeeld als kwaadaardig monster, met grote tanden en klauwen en bloeddoorlopen ogen. Eens in de zoveel tijd heft de draak diens hoofd hoog op en spuwt vuur, en iedere keer als d achtbanen voorbij denderen zwiept de draak met diens staart en doet water hoog opspatten.
In het sprookje staat de draak voor hebberigheid en hoogmoed. Deze zondes worden uiteindelijk diens val, want de koning stuurt Joris op pad door de hebberigheid van de draak, en Joris maakt op zijn beurt gebruik van de hoogmoed van de draak om die op een speer te rijgen. ]]> 2022-05-10 10:04:57 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2177329499 De middeleeuwse bestiary 500-1500 barbararaap https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2182656680 In een tijd waarin verre reizen nog niet breed beschikbaar waren en mond op mond verhalen de grootste bron van informatie waren, was het een stuk aannemelijker om in een bestiary een leeuw naast een eenhoorn te plaatsen. Het proces om een boek te maken was kostbaar en tijdrovend, vaak gereserveerd voor Bijbelse, filosofische en wetenschappelijke teksten. De bestiary valt onder het laatste., het was bedoeld om verschillende beesten te catalogiseren. Maar meer dan dat, de verhalen die de bestiary verteld waren er om te inspireren, ze waren gevuld met humor en natuurlijk kennis. En boven alles de verhalen waren memorabel, zo memorabel dat wij in onze moderne tijd er nog steeds invloeden van voelen. Neem bijvoorbeeld weer de eenhoorn, als je die nu opzoekt kom je terecht in een wereld van roze, glitters en andere dingen die we associëren met kinderlijkheid en vrouwelijkheid. In de verhalen van de bestiary was een manier om er op te jagen een maagdelijke vrouw alleen in het bos te laten, de eenhoorn zal diens hoofd op haar schoot leggen en is vervolgens een makkelijke prooi. Onze associatie van een eenhoorn met een jonge maagdelijke vrouw is dus nog steeds voelbaar.]]> 2022-05-13 09:58:04 UTC https://padlet.com/barbararaap/5afqbz6d9znkex2k/wish/2182656680