Υπεύθυνη καθηγήτρια Μωραΐτη Μαρία ΠΕ06

Στο πλαίσιο της εξοικείωσης με τον πολιτισμό της ξένης γλώσσας αλλά και της προσπάθειας για πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες πραγματοποιήθηκε σχετική δράση στο Α3 από κοινού με το μάθημα της Οικιακής Οικονομίας και Αγγλικών. Οι μαθητές/τριες πραγματοποίησαν μικρές εργασίες σχετικά με την προέλευση του τσαγιού, τον τρόπο παρασκευής του σε διάφορες χώρες με έμφαση στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα συνοδευτικά του, τη διατροφική του αξία παράλληλα με των λοιπών αφεψημάτων αλλά και την παρουσία του τσαγιού στην τέχνη π.χ. μουσική, σινεμά κ.α. Ταυτόχρονα, προσφέρθηκε τσάι κυρίως συνοδευμένο από μικρό μπουφέ εδεσμάτων παρασκευασμένων από τους μαθητές.

Υπεύθυνος καθηγητής Λαζανάς Παναγιώτης ΠΕ02

Οι ομαδικές παρουσιάσεις-εργασίες του τμήματος Α2 εντάχθηκαν στο πλαίσιο των Ενοτήτων 3 (Τα Επαγγέλματα των αρχαίων Αθηναίων, Ξενοφών - Απομνημονεύματα) και 5 (Ο πλούτος της αττικής γης, Ξενοφών – Πόροι). Στους μαθητές δόθηκε υλικό προς διερεύνηση με ποικιλία προέλευσης, ώστε η έρευνά τους να είναι πολυπαραγοντική και πολλαπλά ανακαλυπτική.

Εργάστηκαν σε ομάδες, χωρίς υποχρεωτικότητα, αλλά με την πρόθεση της διερευνητικής αποστολής. Το διερευνητικό πνεύμα λειτούργησε θετικά.

Οι ερωτήσεις ανοικτού τύπου που συνοδεύουν το κείμενο για τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι εξαιρετικά σημαντικές, γιατί ενθαρρύνουν τον μαθητή να σκεφτεί σε βάθος και να συνδέσει τη θρησκευτική εμπειρία με την προσωπική του ζωή. Δεν αρκούνται απλώς στην αποστήθιση πληροφοριών, αλλά προάγουν τη βιωματική προσέγγιση και την καλλιέργεια της ενσυναίσθησης και της αυτογνωσίας.

Η πρώτη ερώτηση : «Σύμφωνα με το κείμενο, η μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι μία περίοδος νηστείας και προετοιμασίας για το Πάσχα. Πώς μπορείς να συνδέσεις αυτή την ιδέα με τη δική σου ζωή; Πώς μπορείς να προετοιμαστείς για κάτι σημαντικό, όπως μια εξεταστική ή μια σημαντική εκδήλωση»;

προσκαλεί τον μαθητή να κάνει έναν παραλληλισμό ανάμεσα στην προετοιμασία για το Πάσχα και στην προετοιμασία για μια σημαντική στιγμή της καθημερινότητάς του, όπως οι εξετάσεις. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, καλλιεργείται η ικανότητα της αυτοπειθαρχίας και της υπευθυνότητας, ενώ παράλληλα αναγνωρίζεται η αξία της σταδιακής προετοιμασίας για την επίτευξη ενός στόχου. Χαρακτηριστικά παραδείγματα εύστοχων απαντήσεων των μαθητών μας ακολουθούν και αποδεικνύουν ότι οι απαντήσεις στις ερωτήσεις ανοικτού τύπου δεν έχουν μόνο στόχο να εξεταστεί η θεωρητική κατανόηση του κειμένου αλλά λειτουργούν και ως δείκτες βαθύτερης εμπέδωσης και προσωπικής σύνδεσης του μαθητή με τα νοήματα που αναδύονται. Ενδεικτική απάντηση: « Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή μας διδάσκει της σημασία της πειθαρχίας, της υπομονής και της εσωτερικής προετοιμασίας, αξίες που μπορούμε να εφαρμόσουμε και στη ζωή μας. Όπως η νηστεία και η προσευχή μας βοηθούν να συγκεντρωθούμε στο Πάσχα, ;έτσι και για μια εξεταστικήή σημαντική εκδήλωση χρειάζεται να αφιερώσουμε χρόνο, να οργανώσουμε σωστά τις σκέψεις μας και να προσηλωθούμε στον στόχο μας. Η πνευματική και ψυχική ισορροπία είναι το κλειδί για να ανταπεξέλθουμε σε κάθε πρόκληση.

Η δεύτερη ερώτηση θέτει στο προσκήνιο το θέμα της μετάνοιας και της συγχώρεσης, δίνοντας την ευκαιρία στον μαθητή να σκεφτεί τη σημασία της αποδοχής των λαθών και της συμφιλίωσης με τον εαυτό του και με τους άλλους. Μέσα από την προσωπική αναζήτηση, ενισχύεται ο ηθικός στοχασμός και η κοινωνική συνείδηση: « Το κείμενο αναφέρει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι μια ευκαιρία για μετάνοια και συγχώρεση. Πώς μπορείς να μετανοήσεις για κάτι που έχεις κάνει λάθος; Πώς μπορείς να ζητήσεις συγχώρεση από κάποιον που έχεις πληγώσει»; Ενδεικτική απάντηση: Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι πράγματι μια περίοδος περισυλλογής, όπου στρεφόμαστε προς τον εαυτό μας, να αναγνωρίσουμε τα λάθη μας. Η μετάνοια ξεκινά με την ταπεινή αποδοχή της ευθύνης μας, χωρίς δικαιολογίες Όταν έχουμε πληγώσει κάποιον οφείλουμε να τον πλησιάσουμε με σεβασμό, να εκφράσουμε ανοιχτά τη λύπη μας και να ζητήσουμε συγχώρεση, όχι μόνο με λόγια, αλλά και με πράξεις που φανερώνουν ότι θέλουμε πραγματικά να επανορθώσουμε.

Η τρίτη ερώτηση εστιάζει στην πνευματική προετοιμασία και στην αναζήτηση νοήματος και δύναμης σε δύσκολες στιγμές. Με αυτό τον τρόπο, ο μαθητής καλείται να εξετάσει τις πηγές από όπου αντλεί ελπίδα και κουράγιο, όπως η πίστη, η οικογένεια, οι φίλοι ή και η προσωπική στοχαστική πορεία: «Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι μια περίοδος πνευματικής προετοιμασίας. Πώς μπορείς να προετοιμαστείς πνευματικά για κάτι σημαντικό στη ζωή σου; Πώς μπορείς να βρεις δύναμη και ελπίδα σε δύσκολες στιγμές»;

Εύστοχη και χαρακτηριστική η εξής απάντηση: « Η πνευματική προετοιμασία για κάτι σημαντικό στη ζωή απαιτεί ηρεμία, αυτοσυγκέντρωση και πίστη. Μέσα από την προσευχή, τον στοχασμό και την εσωτερική σιωπή, μπορείς να αναγνωρίσεις τις ανάγκες και τους φόβους σου και να βρεις καθοδήγηση. Σε δύσκολες στιγμές, η δύναμη και η ελπίδα γεννιούνται από την πίστη ότι κάθε δοκιμασία ‘έχει νόημα και ότι δεν είμαστε ποτέ μόνοι. Η αγάπη, η εμπιστοσύνη και η υπομονή μπορούν  να γίνουν τα στηρίγματά μας».

Υπεύθυνη καθηγήτρια Χρυσικοπούλου Μαριάνθη ΠΕ01

Η διαθεματική δράση πραγματοποιήθηκε την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής στα πλαίσια της σύνδεσης των θρησκευτικών με το μάθημα της Οικιακής Οικονομίας. Προηγήθηκε η σχετική παρουσίαση στην αίθουσα διδασκαλίας με τίτλο «Μεγάλη Τεσσαρακοστή-νηστεία και διατροφή»

Ακολούθως δόθηκε φύλλο εργασίας στους μαθητές των τριών τμημάτων της Α΄ τάξης στα πλαίσια της διαθεματικής δράσης με το μάθημα της οικιακής οικονομίας. Αποτελεί μια εισαγωγή στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή του Πάσχα, την αρχαιότερη περίοδο νηστείας της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Περιγράφεται ο σκοπός της ως περίοδος προετοιμασίας για το Πάσχα, καθώς και οι αλλαγές στις εκκλησιαστικές ακολουθίες. Περιλαμβάνει λεξιλόγιο με βασικούς όρους, ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και ανοικτού τύπου, για την ενίσχυση της κατανόησης και της προσωπικής σύνδεσης των μαθητών με το θέμα. Η εργασία συνδυάζει πληροφοριακό και παιδαγωγικό υλικό κατάλληλο για εκπαιδευτική χρήση στο Γυμνάσιο. Αναλύει τη σημασία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς ως περίοδο 40 ημερών νηστείας, προσευχής, μετάνοιας και πνευματικής προετοιμασίας για το Πάσχα. Γίνεται ιστορική αναφορά στην έναρξή της τον 4ο αιώνα, και εξηγούνται οι αλλαγές στις εκκλησιαστικές ακολουθίες, όπως η τέλεση της Θείας Λειτουργίας των Προηγιασμένων Δώρων.

Προηγείται ένα κείμενο σύντομο για την Μεγάλη Τεσσαρακοστή , ακολουθούν σε πίνακα οι σχετικοί όροι και ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και ανοιχτού τύπου στη συνέχεια. Οι σωστές απαντήσεις στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής επισημαίνουν: 1.Τη σημασία της λέξης «Σαρακοστή» ως "40 ημέρες" που συμβολίζουν την προετοιμασία για το Πάσχα. 2.Τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή ως την αρχαιότερη νηστεία της Εκκλησίας.3. Τη διαφοροποίηση των ακολουθιών με τη Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων τις καθημερινές.

Στις ερωτήσεις ανοικτού τύπου, οι μαθητές καλούνται να συνδέσουν την πνευματική προετοιμασία, τη μετάνοια και τη συγχώρεση με προσωπικές εμπειρίες, όπως η προετοιμασία για εξετάσεις ή η αντιμετώπιση δύσκολων κατά-στάσεων με ελπίδα και δύναμη.

Στην 1^η ερώτηση ανοιχτού τύπου αρκετοί μαθητές έδωσαν μια εύστοχη απάντηση :Η ερώτηση ήταν: «Σύμφωνα με το κείμενο, η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι μία περίοδος προετοιμασίας για το Πάσχα. Μπορείς να συνδέσει αυτή την ιδέα με τη δική σου ζωή; Πώς μπορείς να προετοιμαστείς για κάτι σημαντικό, όπως μια εξεταστική ή μια σημαντική εκδήλωση»; Ένα τέτοιο παράδειγμα που δείχνει κατανόηση της έννοιας της προετοιμασίας, γίνεται σύνδεση με προσωπική εμπειρία, δίνεται σαφής και συγκροτημένη διατύπωση και ο μαθητής δείχνει ικανότητα να στοχάζεται πάνω στις ενέργειες ή τις συνήθειές του είναι εξής: «Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή μας διδάσκει τη σημασία της πειθαρχίας, της .υπομονής και της εσωτερικής προετοιμασίας, αξίες που μπορούμε να εφαρμόσουμε και στη ζωή μας Όμως η νηστεία και η προσευχή μας βοηθηθούν να συγκεντρωθούμε στο Πάσχα, έτσι και για μια εξεταστική ή σημαντική εκδήλωση χρειάζεται να αφιερώσουμε χρόνο, να οργανώσουμε σωστά τις σκέψεις μας και να προσηλωθούμε στον στόχο μας. Η πνευματική και ψυχική ισορροπία είναι το κλειδί για να ανταπεξέλθουμε σε κάθε πρόκληση.»

Η εργασία για τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή προσφέρει πολλαπλά παιδαγωγικά και πνευματικά οφέλη για τους μαθητές της Α΄ Γυμνασίου όπως: 1. Θρησκευτική και πολιτισμική γνώση 2.Εισάγει τους μαθητές στις βασικές έννοιες της Ορθόδοξης πίστης με απλό και κατανοητό τρόπο.3.Τους βοηθά να κατανοήσουν τη σημασία της Σαρακοστής και του Πάσχα, βασικών στοιχείων της θρησκευτικής και πολιτιστικής τους ταυτότητας. Συμβάλλει στην ανάπτυξη κριτικής και προσωπικής σκέψης, ενώ μέσα από τις ανοικτές ερωτήσεις ενθαρρύνονται να σκεφτούν προσωπικά πώς εφαρμόζονται αξίες όπως η μετάνοια, η συγχώρεση και η προετοιμασία στη δική τους ζωή. Εξασκούνται στο να εκφράζουν σκέψεις και συναισθήματα με αφορμή θρησκευτικά ερεθίσματα. Όσον αφορά τα γλωσσικά μαθήματα , μέσω του λεξιλογίου και της κατανόησης του κειμένου, ενισχύονται οι γλωσσικές δεξιότητες, η ανάγνωση και η κατανόηση βασικών εννοιών.

Επίσης η εργασία αυτή προάγει τον θρησκευτικό γραμματισμό με όρους κατάλληλους για την ηλικία τους. Ενισχύει την ηθική ανάπτυξη των μαθητών μέσα από τη θεματική της συγχώρεσης, της προσευχής και της πνευματικής αναζήτησης. Προσφέρει ευκαιρίες για εσωτερική αναζήτηση και ενσυναίσθηση.

Συνολικά, η εργασία λειτουργεί ως ένα πολυδιάστατο εργαλείο για τη διαθεματική μάθηση, συνδυάζοντας τη Θρησκευτική Αγωγή με γλώσσα, αξίες ζωής και προσωπική ανάπτυξη.

Η ανταπόκριση των μαθητών της Α΄ Γυμνασίου ήταν θετική, ιδιαίτερα όταν η προσέγγιση είναι βιωματική και διαδραστική. Έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ενεργή συμμετοχή , καθώς το θέμα της Σαρακοστής είναι γνώριμο στους περισσότερους μαθητές λόγω οικογενειακού ή ενοριακού περιβάλλοντος, γεγονός που τους βοηθά να συνδεθούν άμεσα με το περιεχόμενο.

Οι ερωτήσεις ανοικτού τύπου ενθάρρυναν την προσωπική έκφραση, κάτι που τους κινητοποίησε να εκφραστούν ελεύθερα. Η σαφής γλώσσα του κειμένου και η ύπαρξη λεξιλογίου βοήθησαν  τους μαθητές να κατανοήσουν δύσκολες έννοιες και να μην αποθαρρύνονται από το θρησκευτικό περιεχόμενο τους.

Η εργασία ενίσχυσε τη σύνδεση των μαθητών με την παράδοσή τους, προήγαγε τον προβληματισμό και δια-μόρφωσε κίνητρα για εσωτερική αναζήτηση. Με κατάλληλη παιδαγωγική καθοδήγηση, μπορεί να αποτελέσει θετικό ερέθισμα τόσο για τη μάθηση όσο και για την προσωπική ανάπτυξη των μαθητών.

Η εργασία για τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή συνδέεται άμεσα με το μάθημα της Οικιακής Οικονομίας με ουσιαστικό και διαθεματικό τρόπο, καθώς και τα δύο μαθήματα σχετίζονται με τις αξίες, τη διατροφή, την παράδοση και την υπεύθυνη στάση ζωής. Η Σαρακοστή συνδέεται άμεσα με την έννοια της νηστείας, δηλαδή με έναν διαφορετικό τρόπο διατροφής που αποφεύγει ζωικά προϊόντα. Οι μαθητές μπορούν να συζητήσουν για τη διατροφική αξία της νηστείας (λαχανικά, όσπρια, δημητριακά) και να συγκρίνουν τη νηστίσιμη διατροφή με τη Μεσογειακή διατροφή, που αποτελεί αντικείμενο της Οικιακής Οικονομίας.

Υπεύθυνες καθηγήτριες Πετρολέκα Νατάσσα ΠΕ05 και Γούβη Μαρία ΠΕ07

Οι μαθητές/τριες της Α' Γυμνασίου ασχολήθηκαν με τη γαλλική και γερμανική γαστρονομία αφού μελέτησαν το συναφές λεξιλόγιο στα γαλλικά και στα γερμανικά (τρόφιμα, υλικά, μαγειρικά σκεύη) και γνώρισαν τυπικές συνταγές της γαλλικής και γερμανικής κουζίνας, παρουσίασαν στο σχολείο παραδοσιακά πιάτα που οι ίδιοι/ίδιες ετοίμασαν στο σπίτι τους ατομικά ή σε ομάδες. Έτσι την ευκαιρία να απολαύσουν γνωστές γαλλικές σπεσιαλιτέ όπως: Quiche Lorraine (αλμυρή τάρτα Κις Λορέν), Tarte Tatin (παραδοσιακή μηλόπιτα), Mille-feuille (μιλφέιγ), choux (σου), éclairs (εκλαίρ), crêpes salées et sucrées (αλμυρές και γλυκές κρέπες), baguettes (μπαγκέτες), Gratin Dauphinois (πατάτες Γκρατέν Ντοφινουά), Gâteau Basque (το γλυκό των Βάσκων), croissants και pains au chocolat (κρουασάν και ψωμάκια με σοκολάτα), madeleines (μαντλέν), macarons (μακαρόν), αλλά και γερμανικές συνταγές όπως: Kaesekuchen, Schnitzel, Kaesebroetchen, Wuerstchen (λουκάνικα).

Μέσα από αυτή τη γευστική εμπειρία και με τρόπο απόλυτα βιωματικό, οι μαθητές/τριες μπόρεσαν να μάθουν περισσότερα στοιχεία για τις ομάδες τροφίμων και τα θρεπτικά (ή/και μη) συστατικά που περιλαμβάνουν, να συγκρίνουν τις διατροφικές συνήθειες των διαφορετικών τόπων, να καταλάβουν ότι η κουζίνα κάθε λαού (υλικά και τρόπος παρασκευής), επηρεασμένη από ιστορικές και κοινωνικές αλλαγές, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις οικονομικές και κλιματολογικές συνθήκες της αντίστοιχης χώρας και να συνειδητοποιήσουν εντέλει ότι η γαστρονομία αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της άυλης πολιτιστικής ταυτότητας και κληρονομιάς ενός λαού.

Υπεύθυνη καθηγήτρια Κτενά Χριστίνα ΠΕ80

Στη διάρκεια της φετινής σχολικής χρονιάς οι μαθητές της Α΄ Γυμνασίου πραγματεύτηκαν διάφορα θέματα που αφορούν στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας και συγκεκριμένα στην ενότητα της Διατροφής. Έγινε προσπάθεια μέσα από βιωματικές διερευνητικές δραστηριότητες να γνωρίσουν και να υιοθετήσουν μια ισορροπημένη διατροφή στην καθημερινότητά τους. Στο σκοπό αυτό συνέβαλε και η διαθεματική και διεπιστημονική προσέγγιση κι άλλων μαθημάτων σχετικά με τις αρχές τις υγιεινής διατροφής.