อวัยวะรับความรู้สึก by Priyanuch Huansakul

priyanuch1 — 2024-06-07 03:30:43 UTC

อวัยวะรับความรู้สึก ได้แก่ นัยน์ตา หู จมูก ลิ้น และผิวหนัง ทําหน้าที่รับการกระตุ้นจากสิ่งเร้าในรูปแบบต่างๆ เช่น แสง เสียง การสัมผัส สารเคมี อวัยวะรับความรู้สึกมีหน่วยรับความรู้สึก ซึ่งอาจจะเป็นเซลล์ประสาทโดยตรง หรือเซลล์เยื่อบุผิวที่เปลี่ยนแปลงมาทําหน้าที่รับความรู้สึกจากสิ่งเร้า เมื่อหน่วยรับความรู้สึกได้รับการกระตุ้นจากสิ่งเร้า หน่วยรับความรู้สึกจะทําหน้าที่ในการเปลี่ยนกระแสความรู้สึกให้เป็นกระแสประสาท ส่งไปยังเซลล์ประสาทรับความรู้สึก และส่งต่อไปยังสมอง จากนั้นสมองจะวิเคราะห์ข้อมูลจากการรับความรู้สึก (sensation) เป็นการรับรู้ (perception) เช่น การมองเห็น การได้กลิ่น การรู้รส

ผิวหนัง

priyanuch1 — 2024-06-07 03:33:29 UTC

เป็นอวัยวะที่ห่อหุ้มร่างกาย ยังเป็นอวัยวะรับความรู้สึกสัมผัสที่กว้าง
กว่าอวัยวะรับความรู้สึกอื่นๆ อีกด้วย เนื่องจากผิวหนังจะมีหน่วยรับความรู้สึกเป็นจำนวนนับล้านเซลล์ ที่ต้องสัมผัสกับสิ่งเร้าภายนอกมากมายตลอดเวลาเพื่อส่งข้อมูลไปยังสมองอย่างต่อเนื่องทำให้เรารับรู้สภาพแวดล้อมรอบตัวตลอดเวลา

หนังกำพร้า (epidermis)

priyanuch1 — 2024-06-07 03:36:23 UTC

ชั้นหนังกำพร้า เป็นชั้นที่อยู่นอกสุดทำหน้าที่ช่วยปกป้องผิวเราจากสารพิษ, แบคทีเรีย และการสูญเสียน้ำ มีปลายประสาทเดนไดรต์แทรกอยู่ในหนังชั้นกำพร้า

หนังแท้ (dermis)

priyanuch1 — 2024-06-07 03:49:00 UTC

ชั้นหนังแท้ เป็นชั้นที่ความหนา และมีความยืดหยุ่นมีหน่วยรับความรู้สึกจะไวต่อการกระตุ้นแตกต่างกัน เช่น การสัมผัส แรงกด ความร้อน ความเย็น ความเจ็บปวด และการยืด

ลิ้น👅

2024-06-07 04:10:42 UTC

ลิ้น เป็นมัดของกล้ามเนื้อโครงร่างขนาดใหญ่ที่อยู่บริเวณฐานของช่องปากเพื่อรองรับอาหาร และช่วยในการเคี้ยวและการกลืน เป็นอวัยวะที่สำคัญในการรับรส บริเวณพื้นผิวของลิ้นปกคลุมไปด้วยปุ่มรับรส (taste bud) ลิ้นสามารถเคลื่อนไหวได้หลายทิศทาง จึงช่วยในการออกเสียง ลิ้นเป็นอวัยวะที่มีน้ำลายให้ความชุ่มชื้นอยู่เสมอ

ภายในแต่ละตุ่มรับรสจะมีเซลล์รับรส (taste cell หรือ gustatory cell) ซึ่งต่อกับเส้นใย ประสาท เมื่อเซลล์รับรสได้รับการกระตุ้นโดยสารเคมีที่อยู่ในอาหารจะเกิดกระแสประสาทส่งไปตาม เส้นประสาทสมองคู่ที่ 7 และเส้นประสาทสมองคู่ที่ 9 ไปยังศูนย์รับรสที่เซรีบรัมเพื่อให้สมองส่วนนี้แปล ผลว่าเป็นรสอะไร การรับรสเป็นการผสมผสานของรสพื้นฐาน 5 รส คือ รสหวาน รสขม รสเปรี้ยว รสเค็ม และรสอร่อยหรืออูมามิ (umami) ซึ่งการรับรสทั้ง 5 รส สามารถรับได้ทั่วไปตลอดลิ้น ตุ่มรับรส แต่ละตุ่มประกอบด้วยเซลล์รับรสชนิดต่าง ๆ โดยเซลล์รับรสบางเซลล์อาจรับรสได้มากกว่า 1 รส

ชวนากร อาโปสุวรรณ

จมูก

2024-06-07 04:16:15 UTC

จมูก เป็นส่วนที่ยื่นออกมาจากตรงกึ่งกลางของใบหน้า รูปร่างของจมูกมีลักษณะเป็นรูปสามเหลี่ยมพีระมิด ฐานของรูปสามเหลี่ยมวางปะ ติดกับหน้าผากระหว่างตาสองข้าง สันจมูกหรือดั้งจมูก มีรูปร่างและขนาดต่างๆกัน ยื่นตั้งแต่ฐานออกมาข้างนอกและลงข้างล่างมาสุดที่ปลายจมูกอีกด้านหนึ่งของรูปสามเหลี่ยมห้อยติดกับริมฝีปากบนรู จมูกเปิดออกสู่ภายนอกทางด้านนี้ รูจมูกทำหน้าที่เป็นทางผ่านของอากาศที่หายใจเข้าไปยังช่องจมูกและกรองฝุ่นละอองด้วยจมูกเป็นอวัยวะรับสัมผัสที่สำคัญอย่างหนึ่งของร่างกาย โดยทำหน้าที่รับกลิ่นของสิ่งที่อยู่รอบๆตัวเรา เช่นกลิ่นอาหาร กลิ่นดอกไม้ ฯลฯ นอกจากนี้ยังเป็นทางผ่านของอากาศที่เราหายใจอยู่ตลอดเวลา โดยทำหน้าที่กรองอากาศ ปรับอุณหภูมิ และความชื้นของอากาศก่อนที่จะเข้าสู่ปอด คือ ถ้าอากาศเย็น จมูกจะปรับให้อุ่นขึ้น ถ้าอากาศแห้งมาก จมูกจะให้อากาศชุ่มชื้น

สามารถรับกลิ่นได้ด้วย ภายในโพรงจมูก มีเยื่อบุจมูก (olfactory membrane) ที่มีเซลล์ประสาทรับกลิ่น (olfactory neuron) ทำหน้าที่ เกี่ยวกับการรับกลิ่นโดยเฉพาะ เมื่อกลิ่นซึ่งอยู่ในรูปของสารเคมีต่าง ๆ ผ่านเข้าไปทางช่องจมูกหรือ ระเหยผ่านคอหอยขึ้นมา เซลล์ประสาทรับกลิ่นจะถูกกระตุ้นและส่งกระแสประสาทไปตาม เส้นประสาทรับกลิ่น (olfactory nerve) ซึ่งเทียบเท่ากับเส้นประสาทสมองคู่ที่ 1 ไปยังสมองส่วน อัลแฟกทอรีบัลป์เพื่อส่งต่อไปยังสมองส่วนเซรีบรัมที่เกี่ยวกับการดมกลิ่น

ชวนากร อาโปสุวรรณ

หู👂

2024-07-05 03:43:18 UTC

การเคลื่อนที่ของเสียง เป็นการถ่ายโอนพลังงานจากการสั่นของตัวกำเนิดเสียงผ่านตัวกลาง เช่น อากาศ มากระทบกับเยื่อแก้วหู ซึ่งการสั่นของเยื่อแก้วหูเพียงเล็กน้อย ก็มีผลต่อประสาทการได้ยินของคน จากการศึกษาพบว่า หูของคนไวต่อการรับรู้เสียงที่มีความถี่สูง มากกว่าเสียงที่มีความถี่ต่ำ เมื่อเสียงนั้นมีระดับความเข้มเสียงเท่ากัน โครงสร้างของหู ได้แก่ หูส่วนนอก ใบหู รูหู หูส่วนกลาง หูส่วนใน คอเคลีย กระดูกค้อน กระดูกทั่ง กระดูกโกลน เป็นต้น

น.ส.ศิริรัตน์ เชียงปั๋น

ตา

priyanuch1 — 2024-07-05 03:47:01 UTC

ดวงตาเป็นอวัยวะหนึ่งที่มีความซับซ้อนซึ่งทำหน้าที่ตอบสนองต่อแสง ผ่านกระบวนการการประมวลผลไปยังสมอง แล้วทำให้เกิดภาพ โดยมีตาเป็นหน่วยประมวลผลกลาง นอกจากนี้ตายังแยกแยะสีได้ถึง10ล้านสี และมีการเคลื่อนไหวมากกว่า 200,000 ครั้งต่อวัน(นัทธวัฒน์ จันศรีแก้ว)