วัดพระแก้ว จังหวัดเชียงราย เดิมมีชื่อว่า วัดป่าเยี้ยะ (ป่าไผ่) แต่เมื่อปี พ.ศ. 1977 มีฟ้าผ่าเจดีย์ร้างองค์หนึ่ง จึงได้พบพระพุทธรูปลงรักปิดทองอยู่ภายในเจดีย์ ต่อมารักกะเทาะออก จึงได้พบว่าเป็นพระพุทธรูปสีเขียวที่สร้างด้วยหยก ซึ่งก็คือ พระแก้วมรกต นั่นเอง หลังจากนั้นก็ได้มีการอัญเชิญพระแก้วมรกตไปประดิษฐาน ณ ที่ต่างๆ เรียงกันมาตั้งแต่ ลำปาง เชียงใหม่ หลวงพระบาง เวียงจันทน์ กรุงธนบุรี และกรุงเทพฯ

     ปัจจุบัน วัดพระแก้ว เชียงราย เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปหยกที่สร้างขึ้นใหม่ด้วยหยกจากประเทศแคนาดา ในวาระที่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี มีพระชนมายุครบ 90 พรรษา ในปี พ.ศ. 2534 แทนพระแก้วมรกตองค์จริงที่ประดิษฐานอยู่ที่กรุงเทพฯ 

จุดต่างๆ ที่น่าสนใจภายใน วัดพระแก้ว

จุดแรกเริ่มกันที่ พระอุโบสถ กันเลย พระอุโบสถแห่งนี้เป็นพระวิหารทรงเชียงแสน มีลักษณะเตี้ย เชิงหลังคาลาดต่ำ สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2433 และได้รับพระราชทาน วิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2495  พระประทานในอุโบสถ ชื่อ พระเจ้าล้านทอง เป็นพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัย ซึ่งเดิมเป็นของวัดล้านทอง แต่ถูกรื้อทิ้งไป จึงถูกอัญเชิญมาเป็นพระประธานที่ วัดพระแก้ว จังหวัดเชียงรายแห่งนี้ นับเป็นพระพุทธรูปในสกุลช่างศิปปาละที่ใหญ่ และสวยงามที่สุดในประเทศไทย

ต่อมาคือ พระเจดีย์ ซึ่งมีฐานเป็นรูปแปดเหลี่ยม ห่อหุ้มด้วยทองแผ่นทองแดง เหนือฐานมีลักษณะเป็นบัวคว่ำ มีลูกแก้วคั่น 2 ชั้น เหนือขึ้นไปเป็นรูปทรงบัวหงาย บริเวณยอดองค์เจดีย์เป็นปล้องไฉนซ้อนขึ้นไปเก้าชั้น ยอดองค์ครอบด้วยโลหะฉัตร และลงรักปิดทองทั้งองค์ 

จุดต่อมา หอพระหยก ทรงล้านนาโบราณ ที่ประดิษฐานของพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัย หรือ พระหยกเชียงราย จิตรกรรมฝาผนังได้แสดงถึงตำนานพระแก้วมรกต และภาพวาดการสร้างและพิธีอัญเชิญพระหยกเชียงรายสู่พระอารามในวันที่ 19 ตุลาคม ปี พ.ศ. 2534

นอกจากจะได้กราบไหว้พระกันแล้ว ที่วัดยังมี พิพิธภัณฑ์โฮงหลวงแสงแก้ว ให้เราได้ศึกษาศิลปะวัฒนธรรมเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาในรูปแบบที่ทันสมัยอีกด้วย ตัวอาคารเป็นทรงล้านนาประยุกต์ ที่ซึ่งจัดแสดงพระพุทธรูปสำคัญ รวมทั้งประวัติน่ารู้ของศิลปะไทยโบราณ ควรค่าแก่การไปเยี่ยมชมมากๆ

วัดเจดีย์หลวงเดิมสันนิษฐานว่าคือ“ วัดพระหลวง” บ่งชี้ถึงการเป็นวัดสำคัญของเมืองเชียงแสน หรือในภาษาล้านนา หมายถึง วัดที่มีพระพุทธรูปขนาดใหญ่กว่าวัดอื่นๆ เช่นเดียวกับชื่อวัดพระเจ้าตนหลวงที่เมืองพะเยา

วัดนี้มีประวัติการก่อสร้างที่ยาวนานตำนาน กล่าวว่า เป็นวัดแรกของเมืองที่เป็นที่ประดิษฐานกระดูกส่วนอกของพระพุทธเจ้า ต่อมาพระเจ้าแสนภูได้มาสร้างพระมหาวิหารขึ้น ในตำแหน่งกลางเวียง และก่อเจดีย์ครอบเจดีย์องค์เดิม และถวายที่และข้าวัดไว้ด้วย ซึ่งศักราชของการสร้างนั้นมีความคลาดเคลื่อนกัน เช่น ในพงศาวดารเมืองเงินยางเชียงแสนว่า กล่าวว่าสร้าง ปี พ.ศ.1833 ส่วนพงศาวดารโยนกว่าสร้างในปี พ. ศ. 1873 ถึงแม้จะมีความเคลื่อนกันในเรื่องปีที่สร้างวัด แต่ก็อาจจะสรุปได้กว้างๆ ว่า วัดเจดีย์หลวงเป็นวัดที่สร้างโดยพระเจ้าแสนภูในช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ 19

จากนั้นมาวัดเจดีย์หลวงก็คงจะมีความสำคัญเรื่อยมา และผ่านการบูรณะซ่อมแซม สร้างสิ่งก่อสร้างต่างๆ ขนาดและจำนวนของโบราณสถานที่ขุดค้นทางโบราณคดี เป็นสิ่งยืนยันถึงสถานะของ “มหาธาตุ” กลางเวียงได้อย่างดี ต่อมาวัดนี้ได้ถูกทิ้งร้างพร้อมกับเมืองเชียงแสนในช่วงเวลาต่างๆ จนกระทั่งราวปี พ. ศ. 2503 จึงได้เริ่มมีพระสงฆ์เข้ามาจำพรรษา สร้างสิ่งก่อสร้างเพิ่มขึ้นใหม่บนซากโบราณสถานเก่า และเริ่มได้รับการดูแลจากกรมศิลปากรเรื่อยมาจนถึงมีการขุดค้นอย่างต่อเนื่อง

     วัดพระธาตุผาเงา เป็นวัดเก่าแก่ที่ครอบคลุมพื้นที่ 743 ไร่ บนเนินเขาเล็กๆ ทางทิศตะวันตกของฝั่งแม่น้ำโขงในตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ตรงข้ามกับประเทศลาว สันนิษฐานว่ามีความรุ่งเรืองมากในสมัยนครโยนก โดยอ้างอิงจากพงศาวดารโยนกว่า เมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 5-6 ขุนผาพิง หรือ พระองค์พิง ผู้ครองนครโยนกองค์ที่ 23 ได้สร้างเจดีย์องค์หนึ่งขึ้นบนเชิงเขาดอยจัน ก่อนจะมีการสร้าง พระธาตุจอมจัน และ พระธาตุเจ็ดยอด ขึ้นในช่วงศตวรรษที่ 10-11 แต่หลังจากนั้นวัดก็ถูกทิ้งร้าง ทำให้เจดีย์ภายในวัดต่างก็ชำรุดทรุดโทรมไปตามกาลเวลา

     ปัจจุบันได้มีการบูรณะวัดขึ้นใหม่ ทำให้วัดพระธาตุผาเงาแห่งนี้กลับมางดงามอีกครั้ง แต่ก็ยังมีกลิ่นอายของศิลปะล้านนาสมัยเก่าเอาไว้อยู่ ส่วนชื่อของวัดนั้นมีที่มาจากสถานที่ประดิษฐานของพระธาตุผาบนหินก้อนใหญ่คล้ายผาหิน ซึ่งให้ร่มเงาได้ดีมาก ชาวบ้านจึงเรียกพระธาตุองค์นี้ว่า "พระธาตุผาเงา"​ นับแต่นั้นมา

ไฮไลท์ วัดพระธาตุผาเงา

     วัดพระธาตุผาเงาเป็นที่ประดิษฐาน หลวงพ่อผาเงา พระพุทธรูปประจำวัดที่มีพุทธศิลที่งดงาม ขุดพบเมื่อปี พ.ศ. 2519 แต่สันนิษฐานว่ามีอายุ 700-1,300 ปี นับเป็นพระพุทธรูปที่มีความเก่าแก่เป็นอย่างมาก นอกจากนี้ยังมีอุโบสถ ที่ตกแต่งด้วยภาพไม้แกะสลักศิลปะล้านนา ซึ่งบอกเล่าเรื่องราวพุทธประวัตินั่นเองค่ะ

      ภายในวัดมีพระธาตุทั้งหมด 3 องค์ คือ พระธาตุผาเงา พระธาตุจอมจัน ที่เหลือแต่ซากเจดีย์ สูง 5 เมตร และ พระเจ็ดยอด ที่เหลือแต่ซากฐานสูง 5 เมตร ด้วยเช่นกัน จึงได้มีการสร้าง พระบรมธาตุพุทธนิมิตเจดีย์ ขนาดใหญ่ครอบองค์พระธาตุ ภายในยังมีฐานของพระธาตุเจ็ดยอดองค์เดิมให้ได้ชม ซึ่งจะเห็นองค์เจดีย์พระธาตุโดดเด่นอยู่บนเนินเขาท่ามกลางสายหมอกอันงดงาม

ข้อมูล วัดพระธาตุผาเงา เชียงราย

• ที่อยู่ : หมู่ที่ 5 391 ตำบลเวียง อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย

• พิกัด : https://goo.gl/maps/hGbcYyhtVo75zD4j6 

• เปิดให้เข้าชม : 08.00-17.00 น.

• โทร : 09-5424-0126

• เว็บไซต์ : https://www.facebook.com/Phangao391/ 

พิพิธภัณฑ์วีรชนอดีตทหารจีนคณะชาติภาคเหนือนั้นตั้งอยู่ท้ายหมู่บ้านสันติคีรี ตำบลแม่สลองนอก อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย เป็นพิพิธภัณฑ์ที่สร้างด้วยสถาปัตยกรรมแบบจีน มีความยิ่งใหญ่และสวยงามมาก ภายในนั้นมีจุดที่น่าสนใจดังนี้

1. อาคารพิพิธภัณฑ์ห้องที่ 1 ด้านซ้าย เป็นห้องที่เล่าเรื่องการต่อสู้ของทหารจีนคณะชาติ โดยเรียงลำดับตามเหตุการณ์ตั้งแต่ พ.ศ.2493 ที่ฝ่ายจีนคอมมิวนิสต์ได้รับชัยชนะเหนือฝ่ายทหารจีนคณะชาติ ทำให้ทหารจีนคณะชาติต้องอพยพหนีโดยกองกำลังกองพล 193 และกองพล 93 ได้ถอนตัวเข้าสู่ประเทศพม่า และถูกทหารพม่ากวาดล้างจนต้องอพยพเข้าสู่ประเทศไทยที่อำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ และบ้านแม่สลอง(หมู่บ้านสันติคีรี) อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย โดยการนำของนายพลต้วน ซี เหวิน (ชีวิน คำลือ)

2. อาคารอนุสรณ์สถาน เป็นที่หลังใหญ่สุดตั้งอยู่ตรงกลางเด่นตระหง่าน เป็นสถานที่ตั้งของ "ป้ายวิญญาณ" ของผู้ที่ล่วงลับในเหตุการณ์ หลายร้อยป้ายเรียงรายบนแท่นจนสุดอาคาร ทุกปีจะมีพิธีรำลึกถึงบรรพชนเหล่านี้

3. อาคารพิพิธภัณฑ์ห้องที่ 2 และ 3 เป็นอาคารที่อยู่ทางด้านขวา เป็นห้องที่จัดแสดงถึงงานของสมาคมจีนเพื่อสงเคราะห์ผู้ประสบภัย เช่น โครงการส่งเสริมและฝึกอบรมความรู้ทางการเกษตร การส่งเสริมการปลูกชาและเลี้ยงสัตว์ เป็นต้น