In het hedendaagse Mexico wordt La Malinche beschouwd als verraadster - Azteekse nationalisten gebruiken het woord "malinchista" voor een landverrader die bloed en cultuur mengt met Europeanen. Veel historici zien ze evenwel als de redster van haar volk want zonder haar bemiddeling hadden de Spanjaarden waarschijnlijk nog veel vernietigender opgetreden. La Malinche geldt ook als symbolische moeder van het Mexicaanse volk omdat ze door Martín te baren heeft gezorgd voor het ontstaan van dit volk dat voor 60% uit mestiezen bestaat.

Videla´s bewind wordt verantwoordelijk gehouden voor de dood en verdwijning van ongeveer dertigduizend mensen. Bekend zijn vele verdwijningszaken, babyontvoeringen en martelingen.


"Para no generar protestas dentro y fuera del país, sobre la marcha se llegó a la decisión de que esa gente desapareciera; cada desaparición puede ser entendida ciertamente como el enmascaramiento, el disimulo, de una muerte”.

(Om binnen en buiten het land geen protesten op te wekken, werd tijdens de mars besloten dat deze mensen moesten verdwijnen; elke verdwijning kan zeker worden opgevat als het maskeren, de verhulling van een dood.)

Onderweg werden ze nabij het stadje Iguala onderschept door de lokale politie en beschoten. Ze zouden door de agenten zijn uitgeleverd aan leden van een drugskartel die de studenten waarschijnlijk hebben vermoord en hun lichamen hebben verbrand op een vuilnisbelt.

Zo'n zes jaar na de nooit opgehelderde verdwijning van 43 jongeren in Mexico, hebben onderzoekers een van hen geïdentificeerd. Het gaat om Christian Alfonso Rodríguez Telumbre, destijds 19 jaar oud. Hij is pas het tweede slachtoffer dat geïdentificeerd is van de in totaal 43 verdwenen studenten.

Bewijsmateriaal verdwenen
De onopgeloste zaak houdt Mexico al jaren bezig en leidde tot woede onder de bevolking. Volgens de vorige rechtse regering waren de agenten die de studenten aan het drugskartel uitleverden corrupt. Meer dan honderd verdachten werden opgepakt. De nabestaanden van de studenten geloven niets van de officiële lezing van de vorige regering.

Ook internationale deskundigen hadden scherpe kritiek op het Mexicaanse onderzoek, onder meer omdat bewijsmateriaal zou zijn verdwenen. In de verslagen wordt de betrokkenheid van de federale politie en het leger bij de zaak volgens de deskundigen verdoezeld. Ook is er kritiek op de lezing van de regering dat de lichamen zodanig zijn verbrand dat de slachtoffers niet meer te identificeren zijn. Dat wordt door de deskundigen onmogelijk geacht.