หลักการจัดระเบียบการปกครองประเทศ หรือการจัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดินนั้น ที่ประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกนิยมใช้ มีอยู่ 3 หลักการด้วยกัน คือ

2. หลักการแบ่งอำนาจ(Deconcentralization)
3. หลักการกระจายอำนาจ (Decentralization)
     การรวมอำนาจ เป็นหลักการปกครองที่รวมอำนาจที่สำคัญไว้ในส่วนกลาง อำนาจดังกล่าว ได้แก่การวินิจฉัยสั่งการและการบังคับบัญชา ซึ่งผลในการสั่งการจะมีอำนาจครอบคลุมทั่วประเทศ ทำให้เกิดระเบียบบริหารราชการส่วนกลาง หรือรัฐบาลกลาง ซึ่งมีอำนาจสูงสุดในการปกครองประเทศ
ลักษณะสำคัญของการรวมอำนาจ มี 5 ประการ คือ
1. กำลังทหารและตำรวจขึ้นอยู่กับส่วนกลาง
2. การวินิจฉัยสั่งการขึ้นอยู่กับส่วนกลาง
3. มีการบังคับบัญชาตามลำดับชั้น
4. ส่วนกลางเป็นผู้กำหนดนโยบายในการปกครองประเทศ
5. อำนาจในการต่างประเทศ ส่วนกลางเป็นผู้กำหนด
ข้อดีของหลักการรวมอำนาจ
1. ทำให้เกิดความมั่นคง
2. ทำให้เกิดการประหยัด
3. สามารถบริการประชาชนโดยเสมอหน้า
4. ทำให้เกิดเอกภาพ (Unity) ในทางปกครอง
ข้อเสียของหลักการรวมอำนาจ
1. ไม่สามารถดำเนินกิจการทุกอย่างให้ได้ผลดีทั่วท้องที่ได้ในขณะเดียวกัน
2. ทำให้เกิดความล่าช้าในการวินิจฉัยสั่งการ
3. ไม่สอดคล้องกับระบอบประชาธิปไตย
4. ไม่อาจสนองความต้องการของแต่ละท้องถิ่นได้อย่างแท้จริง
     
        การแบ่งอำนาจ หมายถึง การบริหารราชการ ที่ส่วนกลางได้จัดแบ่งอำนาจในการวินิจฉัยสั่งการบางส่วน หรือบางขั้นตอนไปให้เจ้าหน้าที่ที่เป็นตัวแทนของหน่วยงานของตน ซึ่งออกไปประจำอยู่ในเขตการปกครองต่าง ๆ ของประเทศ ให้วินิจฉัยสั่งการได้เองตามระเบียบแบบแผนที่ส่วนกลางกำหนดไว้ การแบ่งอำนาจทำให้เกิดระเบียบบริหารราชการส่วนภูมิภาค
ลักษณะสำคัญของการแบ่งอำนาจ
1. ต้องมีราชการบริหารส่วนกลาง
2. ต้องมีเจ้าหน้าที่เป็นตัวแทนของส่วนกลาง
3. ส่วนกลางแบ่งอำนาจให้ส่วนภูมิภาค
ข้อดีของการแบ่งอำนาจ
1. เป็นก้าวแรกที่จะนำไปสู่การกระจายอำนาจ
2. ทำให้ส่วนกลางกับส่วนท้องถิ่นมีการประสานงานกันดี
3. ทำให้การปฏิบัติราชการรวดเร็วยิ่งขึ้น
4. มีประโยชน์สำหรับประเทศที่ประชาชนยังขาดสำนึกในการปกครองตนเอง
ข้อเสียของการแบ่งอำนาจ
1. เป็นอุปสรรคในการพัฒนาระบอบประชาธิปไตย
2. ก่อให้เกิดความล่าช้า
3. ก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมแก่ท้องถิ่น
   
       การกระจายอำนาจ หมายถึง การโอนอำนาจในทางการปกครองจากส่วนกลางบางอย่าง ไปให้ประชาชนในท้องถิ่นดำเนินการเอง โดยมีอิสระพอสมควร ภายใต้บทบัญญัติของกฎหมาย การกระจายอำนาจทำให้เกิดระเบียบบริหารราชการส่วนท้องถิ่น
ลักษณะสำคัญของการกระจายอำนาจ
1. เป็นองค์กรที่มีฐานะเป็นนิติบุคคล
2. มีสภาและผู้บริหารระดับท้องถิ่น
3. มีอิสระในการปกครองตนเอง (อยู่ภายในขอบเขตที่กฎหมายกำหนด)
4. มีงบประมาณและรายได้ของตนเอง
5. มีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานของตนเอง

       อนึ่ง หน่วยการปกครองส่วนท้องถิ่น มิได้เป็นหน่วยภายใต้บังคับบัญชาของส่วนกลางเหมือนการปกครองส่วนภูมิภาค
ข้อดีของหลักการกระจายอำนาจ
 1. สามารถสนองความต้องการของท้องถิ่นได้ดียิ่งขึ้น
2. เป็นการแบ่งเบาภาระของส่วนกลาง
3. กระตุ้นให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมทางการเมือง
ข้อเสียของหลักการกระจายอำนาจ
1. อาจเป็นภัยต่อเอกภาพทางการปกครองและความมั่นคงของประเทศ
2. ทำให้ราษฎรเพ่งเล็งเห็นประโยชน์ของท้องถิ่นสำคัญกว่าส่วนรวม
3. เจ้าหน้าที่ที่ได้รับการเลือกตั้งอาจใช้อำนาจหน้าที่โดยไม่เหมาะสม
4. ย่อมทำให้เกิดความสิ้นเปลืองมากกว่า

ในปัจจุบันเนื่องจากการแข่งขันที่สูงขึ้นผู้จัดการตัดสินใจเกี่ยวกับการมอบอำนาจให้ผู้ใต้บังคับบัญชา เนื่องจากผู้จัดการระดับหน้าที่ได้รับโอกาสที่จะทำงานได้ดีขึ้นรวมถึงอิสระในการทำงาน นอกจากนี้พวกเขายังแบ่งปันความรับผิดชอบของผู้จัดการระดับสูงซึ่งทำให้สามารถตัดสินใจและประหยัดเวลาได้อย่างรวดเร็ว มันเป็นกระบวนการที่มีประสิทธิภาพมากสำหรับการขยายตัวขององค์กรธุรกิจเช่นการควบรวมกิจการ

แม้ว่าการกระจายอำนาจยังขาดความเป็นผู้นำและการประสานงานซึ่งนำไปสู่การควบคุมองค์กรที่ไม่มีประสิทธิภาพ สำหรับกระบวนการกระจายอำนาจที่มีประสิทธิภาพจะต้องมีการสื่อสารอย่างเปิดเผยและเสรีในองค์กร

ความแตกต่างที่สำคัญระหว่างการรวมศูนย์และการกระจายอำนาจ

ประเด็นที่ให้ไว้ด้านล่างนี้มีความสำคัญตราบใดที่ความแตกต่างระหว่างการรวมศูนย์และการกระจายอำนาจนั้นเกี่ยวข้อง:

ข้อสรุป

ความแตกต่างระหว่างการรวมศูนย์และการกระจายอำนาจเป็นหนึ่งในหัวข้อยอดนิยมในทุกวันนี้ บางคนคิดว่าการรวมศูนย์นั้นดีกว่าในขณะที่คนอื่นชอบการกระจายอำนาจ ในสมัยโบราณผู้คนเคยบริหารองค์กรแบบรวมศูนย์ แต่ตอนนี้สถานการณ์เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิงเนื่องจากมีการแข่งขันสูงขึ้นซึ่งจำเป็นต้องมีการตัดสินใจที่รวดเร็วและหลายองค์กรเลือกใช้การกระจายอำนาจ

ในปัจจุบันองค์กรส่วนใหญ่มีการติดตั้งทั้งคุณสมบัติเนื่องจากการรวมศูนย์หรือการกระจายอำนาจแบบสัมบูรณ์ไม่สามารถทำได้ การรวมศูนย์แบบสมบูรณ์ในองค์กรไม่สามารถนำมาปฏิบัติได้เพราะมันแสดงให้เห็นว่าการตัดสินใจแต่ละครั้งขององค์กรนั้นถูกจัดอยู่ในระดับสูงสุด ในอีกทางหนึ่งการกระจายอำนาจอย่างเต็มที่เป็นตัวบ่งชี้ว่าไม่มีการควบคุมกิจกรรมของผู้ใต้บังคับบัญชา ดังนั้นควรรักษาความสมดุลระหว่างสองสิ่งนี้