-Yazar romanın içine girerek kurguyu aksatır. (Olayları anlatırken araya girip açıklamalar yapar.)

            -Kişiler taraf tutularak anlatılır.

            -Betimlemeler temel işlevinden uzaktır. (Romanlarda yer alan betimlemeler olayların ve karakterlerin gelişimleriyle ilgili olmayıp, eseri süslemek amacıyla yapılmışlardır.

            Manzara ve doğa betimlemelerinde uzun anlatı bölümleri romanın akıcılığını engelleyen acemilikler olarak görülür. Yaratılan kişilerin psikolojik tahlilleri oldukça yüzeysel kalır. Kişiler derinliği olmayan, tek boyutlu ve yüzeysel bir görünüm içindedir.)
                                                                   2

            Tanzimat romancısı kendini toplumsal kurtuluşun yol göstericisi ve toplumun öğretmeni olarak görür. Tüm toplumsal sorunların, geri kalmışlığın, sosyal yaraların bu romanlarda görülmesi; yazarların kendilerini sorunların çözümünde sorumlu hissetmelerindendir. 

 

2) Tanzimat romanlarında ele alınan sosyal konular şunlardır: Yanlış batılılaşma, aile, kadın-erkek ilişkeleri, görücü usulüyle yapılan evlilikler ve çocukların yanlış yetiştirilmesi.
                                                                           1

            Yazarlar, yüzeysel kopyacı batılılaşma diyebileceğimiz davranışları eleştirirler. Batı kültürünün düşüncelerini değil, giyim-kuşam, dil, eğlence anlayışı gibi yüzeysel davranışlar olarak algılayan kahramanlar yaratırlar.
                                                                           3

 

- Hayal ve duygu ön plandadır. Abartılı duygular anlatılır.

            ( Aşk bütün acılarıyla işlenir.)

- Yazar kişiliğini ve görüşlerini saklamaz, taraflı davranır. Roman akışı içerisinde duygu ve düşüncelerini belirtir.

            Romantizmin etkisinde olan romanlarda yazarın yarattığı kahramanlara karşı tarafsız olmadığı, romanın akışına kendi görüşleriyle müdahale ettiği, yorumlar yaptığı ve hattâ romanın akışını durdurarak okuyucuyla konuştuğu görülür.

-Kahramanlar çoğu zaman tek yönlüdür. İyiler çok iyi, kötüler ise çok kötüdür.

-Olayların kuruluşunda rastlantılara çokça yer verilir. 

            Aşk ilişkileri genellikle rastlantısaldır ve ‘ilk görüşte aşk’ teması çok sık işlenir. Örneğin arabada yalnızca gözleri görünen bir kadına âşık olunabilir.

-Romanlar genellikle trajik bir sonla biter. “Ölüm, intihar, kaybolup gitme” gibi sonlarla biten roman sayısı oldukça fazladır.
                                                                                 5

18. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan 19. yüzyılda etkisini gösteren bir edebiyat akımıdır. Klasisizme tepki olarak doğan Romantizm, duygu ve hayali ön plana çıkarmıştır.
 - Duygu ve coşku önem kazanır. 
 - Birey, öznellik, akıl dışılık, düş gücü, kişisellik ön plana alınmıştır. 
 - Romantik sanatçılar, eserlerinde kişiliklerini gizlemezler, olaylarla ilgili görüşlerini açıkça ortaya koyarlar. 
 - Seçilen kahramanlar ya çok iyi ya da çok kötüdür ve romanlarda iyi-kötü çatışması vardır. Ayrıca romantizmde her sınıftan insan eserlerde kendine yer bulur. 
 - Aşk, ölüm, tabiat, belli başlı konular olarak dikkat çeker. 
 - Romantikler, edebiyat dilindeki kalıplaşmış kelimeler yerine, günlük konuşma dilini kullanmayı benimserler. 
  6

- Victor Hugo 
 - J.J. Rousseau Goethe 
 - Schiller 
 - Lamartine 
 - Aleksandre Dumas 
 - Alfrede de Musset 
 - Voltaire 
 - Lord Byron 

-Chateaubriand 

-Puşkin
                                            7

- Gerçekler ön plandadır. Realist sanatçılar, eserlerinde yaşamın gerçeklerini dile getirir. 
 - Yalnızca yaşananın anlatılmasına yönelen gerçekçiler, olaylar ve kişiler karşısında tarafsız davranırlar. 

- Eserlerine kendi duygu, düşünce ve yorumlarını katmazlar. Çünkü Realizmde doğayı olduğu gibi kopya etmek esastır. 
 - Gerçekler anlatılırken kişilerin psikolojileri, onların kişiliklerini etkileyen çevrelerinin tanıtımı, içinde bulundukları ortam ayrıntılarıyla verilir. Onun için de betimleme, realist yazarlarda en önemli anlatım biçimi olarak dikkat çeker. 
 - Realizmde, gerçek hayatın anlatılması esas olduğu için realistlerin eserlerinde toplumun sıradan kişilerine rastlanır. Eserlerinde daha çok yaşamın olağan olaylarına yönelen gerçekçiler, çok basit bir konuyu bile ele alırlar. 
 - Realist yazarların okuyucuyu eğitme gibi bir amaçları yoktur; onlar gözlem, araştırma ve belgelere dayanarak, yaşananı nesnel bir şekilde aktarmayı amaçlarlar. 
  9

 - Stendhal
 - Honore de Balzac 
 - G. Flaubert 
 - E. Hemingway 
 - J. Steinbeck 
 - Charles Dickens 
 - Lev Tolstoy 
 - Dostoyevski 
 - A. Çehov 
 - Gogol 
 - M. Gorki 
  10