«Πάρε να μάθεις τι γίνεται στον κόσμο, μορφώσου, δες πώς σκέφτονται οι ελεύθεροι άνθρωποι, σκέψου, σκέψου, βάλε το μυαλό σου να δουλέψει, δε γίνεται πάντα να υπακούς σ’ όλη σου τη ζωή»

Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι την ίδια δύναμη ψυχής να παίξουν το κεφάλι τους για μια ιδέα.

Το μόνο που ποθούσα ήταν η απελευθέρωση της πατρίδας μου.

Ήταν τέτοια η λαχτάρα μας για λευτεριά, που μεθούσαμε με τα ίδια μας τα όνειρα.

Η αξία του ανθρώπου μετριέται με όσα αφήνει πίσω του κι η κληρονομιά που εμείς αφήνουμε είναι η μεγάλη αγάπη μας για την ελευθερία, αγάπη ως τη θυσία.

Αρκετό σπόρο έσπειρα, ο καρπός δε θ’ αργήσει.

 

«Καλλιό ΄ναι μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή», στίχ. 7-8

«Τί σ' ωφελεί αν ζήσης και είσαι στη σκλαβιά; στοχάσου πως σε ψένουν καθ' ώραν στη φωτιά», στίχ. 9-10

«Συμβούλους προκομένους, με πατριωτισμό, να βάλωμεν εις όλα να δίνουν ορισμόν», στίχ. 23-24

«Οι Νόμοι νάν' ο πρώτος και μόνος οδηγός», στίχ. 25

«Κ' η αναρχία ομοιάζει την σκλαβιά», στίχ. 27

«Στην γνώμη των τυράννων να μην ελθώ ποτέ. Μήτε να τους δουλεύω,  μήτε να πλανηθώ εις τα ταξίματά τους, για να παραδοθώ», στίχ. 33-35

«Για την Πατρίδα όλοι νά 'χωμεν μια καρδιά», στίχ. 42

«Στην πίστιν του καθένας ελεύθερος να ζη», στίχ. 43

«Για την Ελευθερίαν να ζώσωμεν σπαθί, πως είμασθ' αντρειωμένοι, παντού να ξακουσθή», στίχ. 47-48

«Ως πότ' οφφικιάλιος (αξιωματούχος) σε ξένους βασιλείς; έλα να γίνης στύλος δικής σου της φυλής», στίχ. 55-56

«Κάλλιο για την πατρίδα κανένας να χαθή ή να κρεμάση φούντα για ξένον στο σπαθί», στίχ. 57-58

«Καιρός είν' της Πατρίδος ν' ακούστε τη λαλιά», στίχ. 80

«Σας κράζη η Ελλάδα, σας θέλει, σας πονεί ζητά την συνδρομήν σας με μητρικήν φωνή», στίχ. 85-86

«Με μια καρδίαν όλοι, μια γνώμην, μια ψυχή, κτυπάτε του Τυράννου την ρίζαν, να χαθή», στίχ. 105-106

«Πως οι προπάτορές μας ωρμούσαν σαν θεριά για την ελευθερίαν πηδούσαν στη φωτιά», στίχ. 117-118

 «Να σφάξωμεν τους λύκους, που τον ζυγόν βαστούν και Χριστιανούς και Τούρκους σκληρά τους τυραννούν», στίχ. 121-122

 «Εις την δικαιοσύνην να σκύψη ο εχθρός», στίχ. 124

«Ο Νόμος είναι ο αυτός δια το πταίσμα και αμετάβλητος, ήγουν δεν παιδεύεται ο πλούσιος ολιγώτερον και ο πτωχός περισσότερον δια το αυτό σφάλμα, αλλ' ίσια-ίσια», άρθρο 3

«Ο Νόμος είναι εκείνη η ελευθέρα απόφασις, οπού με την συγκατάθεσιν όλου του λαού έγινεν», άρθρο 4

«Η Ελευθερία είναι εκείνη η δύναμις οπού έχει ο άνθρωπος εις το κάμη όλον εκείνο, οπού δεν βλάπτει εις τα δίκαια των γειτόνων του», άρθρο 6

«Το ηθικόν σύνορον της Ελευθερίας είναι τούτο το ρητόν: Μη κάμης εις τον άλλον εκείνο οπού δεν θέλεις να σε κάμουν», άρθρο 6

«Το δίκαιον του να φανερώνωμεν την γνώμην μας και τους συλλογισμούς μας, τόσον με την τυπογραφίαν, όσον και με άλλον τρόπον δεν είναι εμποδισμένον», άρθρο 7

«Ο Νόμος έχει χρέος να διαφεντεύη την κοινήν ελευθερίαν όλου του έθνους και εκείνην του κάθε ανθρώπου», άρθρο 9

«Όλοι χωρίς εξαίρεσιν έχουν χρέος να ηξεύρουν γράμματα», άρθρο 22

  «Εκ των γραμμάτων γεννάται η προκοπή με την οποίαν λάμπουν τα ελεύθερα έθνη», άρθρο 22

«Η Πατρίς έχει να καταστήση σχολεία εις όλα τα χωρία δια τα αρσενικά και θηλυκά παιδία», άρθρο 22

«Όλον το έθνος αδικείται, όταν αδικείται ένας μόνος πολίτης». Τα Δίκαια του ανθρώπου», άρθρο 23

«Κανένας δεν έχει το δίκαιον να στοχάζεται τον εαυτόν του απαραβίαστον περισσότερον από τους άλλους», άρθρο 31

«Κανένας δεν αντιστέκεται, όταν ηξεύρη πως θε να λάβη το δίκαιον με την συνδρομήν του Νόμου», άρθρο 33

«Όταν η διοίκησις βιάζη, αθετή, καταφρονή τα δίκαια του λαού και δεν εισακούη τα παράπονά του, το να κάμη ο λαός ή κάθε μέρος του λαού επανάστασιν, να αρπάζη τα άρματα και να τιμωρή τους τυράννους του, είναι το πλέον ιερόν από όλα τα δίκαιά του και το πλέον απαραίτητον από όλα τα χρέη του», άρθρο 35

 

«Κανένας πολίτης δεν εξαιρείται από την τιμίαν υποχρέωσιν τού να συνεισφέρη κατά την δύναμιν και τα πλούτη του τα εις δημοσίας ανάγκας δοσίματα»,άρθρο 101

 

 «Η γενική δύναμις της Δημοκρατίας συνίσταται εις ολόκληρον το έθνος», άρθρο 107

 

«Οι ΄Έλληνες...δέχονται όλους τους αδικημένους ξένους και όλους τους εξωρισμένους από την πατρίδα των δι' αιτίαν της Ελευθερίας», άρθρο 120

 

  «Οι Έλληνες...απαρνούνται και δεν δίδουν υποδοχήν και περιποίησιν εις τους Τυράννους», άρθρο 120

 

 «Οι ΄Έλληνες...δεν κάνουν ποτέ ειρήνην με ένα εχθρόν, οπού κατακρατεί τον ελληνικόν τόπον», άρθρο 121

1774: Τη χρονιά αυτή, ίσως και αργότερα, ο Ρήγας αναχωρεί για την Κωνσταντινούπολη, για την αξιοποίηση των ευκαιριών που του προσφέρονται για ανώτερες σπουδές, γλωσσομάθεια και επαγγελματική αποκατάσταση. Εκεί μαθαίνει γαλλικά, γερμανικά και ιταλικά.

1782-1785: Προσφέρει τις υπηρεσίες του ως γραμματικός στον Αλέξανδρο Υψηλάντη.

1786: Ακολουθεί τον Αλ. Υψηλάντη, όταν ο τελευταίος διορίζεται οσποδάρος (= ηγεμόνας) της Μολδαβίας. Την ίδια χρονιά εγκαταλείπει το Ιάσιο και εγκαθίσταται στο Βουκουρέστι. Την ίδια εποχή γνωρίζει τον πασά του Βιδινίου, Οσμάν Πασβάνογλου, ο οποίος στη συνέχεια στασιάζει εναντίον του σουλτάνου. Στη δεκαετία του 1780 ο Ρήγας δέχεται την πνευματική επιρροή σημαντικών προσωπικοτήτων, όπως του Δ. Καταρτζή και του Ιώσηπου Μοισιόδακα και γνωρίζει προσωπικότητες, όπως τους συγγραφείς της Νεωτερικής Γεωγραφίας, Γρ. Κωνσταντά και Δ. Φιλιππίδη, τον Παν. Κοδρικά, τον Νεοφ. Δούκα κ.ά.

1790: Πηγαίνει στη Βιέννη για πρώτη φορά, όπου διαμένει για έξι μήνες. Εκεί εκδίδει τις μεταφράσεις δύο έργων, το Σχολείον των Ντελικάτων Εραστών και το Φυσικής απάνθισμα. Παράλληλα, προετοιμάζει τη μετάφραση του έργου Esprit des Lois   του Montesquieu.

1791: Τον Ιανουάριο αυτού του έτους επιστρέφει στο Βουκουρέστι.

1796: Επιστρέφει στη Βιέννη. Σε φιλικό σπίτι τραγουδά τον Θούριο. Το ίδιο έτος εκδίδει την επιπεδογραφία της Κων/λεως, η οποία στην πραγματικότητα  αποτέλεσε το πρώτο φύλλο της Χάρτας.

1797: Κορυφώνεται ο εκδοτικός πυρετός: εκδίδει τη Μεγάλη Χάρτα της Ελλάδος, τη Νέα Χάρτα της Βλαχίας, τη Γενική Χάρτα της Μολδαβίας, τη Χαλκογραφία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, το Ηθικός τρίπους που τύπωσαν οι αδερφοί Πούλιοι σε έναν τόμο και περιέχει τρία μεταφρασμένα έργα: το ιταλικό έμμετρο Ολύμπια του Metastasio, το γαλλικό διήγημα Βοσκοπούλα των Άλπεων και το γερμανικό ειδύλλιο Πρώτος ναύτης. Την ίδια χρονιά εκδίδονται ο α’ και δ’ τόμος του Περιήγησις του νέου Αναχάρσιδος του J. Barthelemy, καθώς και η Νέα Πολιτική Διοίκησις σε 3000 αντίτυπα, και το Στρατιωτικόν εγκόλπιον σε 1000 αντίτυπα. Μετά από προδοσία του Δημήτρη Οικονόμου, που παρέλαβε το επαναστατικό υλικό αντί του συντρόφου του Ρήγα, Αντώνιου Κορωνιού, και ενώ ο Ρήγας βρίσκεται  στην Τεργέστη, συλλαμβάνεται σε ξενοδοχείο, που είχε καταλύσει μαζί με τον Περραιβό (19 Δεκεμβρίου). Σκόπευε την ίδια εκείνη ημέρα να επισκεφθεί τον Γάλλο πρόξενο της πόλης Μπρεσέ, από τον οποίο θα ζητούσε προστασία, αλλά δεν πρόλαβε. Ακολούθως, ο Ρήγας υποβλήθηκε σε ανάκριση που διήρκεσε περίπου ένα 10ήμερο, με την ολοκλήρωση της οποίας θα οδηγούνταν σιδηροδέσμιος στη Βιέννη, κατόπιν εντολής του αστυνομικού διοικητή της. Ο Ρήγας αποπειράται να αυτοκτονήσει.

1798: Μεταφέρεται στη Βιέννη. Οι αυστριακές αρχές γνωρίζοντας τη συνωμοτική δραστηριότητα του Ρήγα και των συντρόφων του, ύστερα από ανακρίσεις και βασανισμούς, τους εκδίδει στον Τούρκο διοικητή του Βελιγραδίου. Μετά από φυλάκιση σαράντα ημερών στον πύργο Neboisa, στις 24 Ιουνίου 1798, ο Ρήγας Βελεστινλής μαζί με τους άλλους επτά συντρόφους του στραγγαλίστηκαν και τα πτώματά τους ρίχτηκαν στον Δούναβη. Οι Οθωμανικές αρχές διέδωσαν πως οι κρατούμενοι απέδρασαν.

Το έργο είναι μοναδικό που γράφτηκε και σε άλλη γλώσσα και μάλιστα στη Γαλλική, για να διαβαστεί και από ξένους φιλέλληνες. Ο Ρήγας προέβαλε την εικόνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τονίζοντας ότι οι Έλληνες πρέπει να βασιστούν στις δικές τους δυνάμεις, για να ελευθερωθούν και να μην ευελπιστούν σε ξένη βοήθεια. 

ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Δ. (2014) 

ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Δ. (2017)