Bere lanik ezagunenean, "Giza ulermenari buruzko saiakera" (1690), Lockek argudiatzen du burmuina jaiotzean tabula rasa (arbela huts bat) dela eta ezagutza guztia esperientzia sentsorialetik datorrela. Hurbilketa enpiriko hau kontrastean zegoen bere garaian nagusi ziren ideien berezko izatearekin.

Politika arloan, Locke kontratu sozialaren teoriagatik da ezaguna, "Gobernu zibilari buruzko bi tratatu" (1690) lanean azaldua. Indibidualen eskubide naturalak, hala nola bizitza, askatasuna eta jabetza, babesteko beharra duten gobernuak defendatu zituen. Gainera, gobernu batek bere betebeharra betetzen ez badu, herritarrek eskubidea dutela gobernua kentzeko adierazi zuen.

Lockeren ideiek eragin handia izan zuten teoria politiko modernoaren garapenean eta demokrazia liberalen sorreran, bereziki Amerikako Iraultzaren eta Estatu Batuetako Konstituzioaren kasuan.

Voltairek hainbat genero literario landu zituen, besteak beste, poesia, saiakera, eleberria eta antzerkia. Bere lanik ezagunena "Candide" (1759) izeneko eleberria da, zeinean optimismoaren eta metafisika tradizionalaren aurkako satira zorrotza egiten duen.

Pentsamendu kritikoa eta arrazoiaren erabilera sustatuz, Voltairek katolikoaren dogmen eta autoritatearen aurka egin zuen, elizaren eta estatuaren arteko bereizketa defendatuz. Horrez gain, torturaren eta pena hiltzearen aurka eta juduen eta beste gutxiengoen eskubideen alde egin zuen.

Bere idazki eta ideiek Ilustrazioaren balioak zabaldu zituzten, eta Frantziako Iraultzaren eta pentsamendu liberal modernoaren oinarriak jarri zituzten. Bere lanek eta ekintzek askatasun zibilen, giza eskubideen eta arrazionalismoaren aldeko mugimenduetan eragin handia izan zuten.

Rousseauren lan nagusietako bat "Gizarte-kontratua" (1762) da, non gizartearen antolaketa politikoaren eta askatasunaren oinarriak aztertzen dituen. Liburu honetan, gizarte-kontaktuaren teoria proposatzen du, zeinaren arabera, gizabanakoek euren askatasun naturalaren zati bat uzten dute elkarrekiko akordio baten bidez, komunitatearen ongia lortzeko. Gobernua, horrenbestez, herriaren borondate orokorra islatzeko eta defendatzeko sortua da.

Beste lan esanguratsu bat "Emile, edo hezkuntzari buruz" (1762) da, non hezkuntza idealaren teoria aurkezten duen. Rousseauk defendatzen du haurrak modu naturalean haztea eta heztea, esperientziaren eta ezagutzaren bidez, eta ez soilik irakaskuntza tradizionalaren bidez.

Rousseauren pentsamendua askatasunaren, berdintasunaren eta demokraziaren aldekoa izan zen, eta bere idatziek eragin handia izan zuten filosofia politikoan, hezkuntzan eta literaturan.

Montesquieu-ren lanik ezagunena "Legeen espiritua" (1748) da. Liburu honetan, gobernu-sistemak eta legeak aztertzen ditu, eta botereen banaketa printzipioa proposatzen du. Bere teoriaren arabera, gobernua hiru botere nagusitan banatu behar da: legegilea, betearazlea eta judiziala. Botere hauen banaketa eta oreka mantentzea ezinbestekoa da askatasuna eta justizia bermatzeko, despotismoa eta tirania saihesteko.

Beste lan garrantzitsu bat "Persiar gutunak" (1721) da, eleberri satiriko bat, non bi persiar bidaiari Frantziara joaten diren eta bertako gizartea eta politikak kritikoki aztertzen dituzten.

Bere ideiek eragin handia izan zuten Amerikako Estatu Batuetako Konstituzioaren sorreran eta mundu osoko demokraziaren garapenean. Botereen banaketa eta oreka printzipioak gobernu moderno askotan erabili dira, tirania eta gehiegikeriak saihesteko.

Montesquieu-ren lanak eta pentsamenduak garrantzi handia izan zuten Ilustrazioaren balioak zabaltzeko, eta gaur egun ere erreferentzia garrantzitsuak dira politika, zuzenbide eta filosofia arloetan.