II. Phân tích dựa theo thuyết Nguồn gốc và bối cảnh xã hội (Structural Family Theory - SFT) của Salvador Minuchin.

=> Cấu trúc này bị thay đổi với sự xuất hiện của Guy, đe dọa vị thế của người cha bằng những phát minh, những cái bẫy, những câu chuyện thú vị. Dẫn đến Grug có mẫu thuẫn và đối kháng với Guy. Grug cạnh tranh với những “ý tưởng” mới nhằm khẳng định lại vị thế của mình và mong rằng con gái Eep sẽ không theo Guy rời bỏ gia đình.

# Xã hội hóa: có tính mở, hội nhập, phụ thuộc vào người khác

=> Hệ thống gia đình luôn giúp mỗi cá nhân đạt đến sự phát triển chức năng ở cả hai hướng.

# Thay đổi: liên tục thay đổi, mở rộng, tái cấu trúc, thích ứng với đời sống: Eep luôn hứng thú với trải nghiệm mới, muốn một cuộc sống ngoài hang, thích mạo hiểm,..

=> Hai cha con mặc dù rất giống nhau, yêu thương nhau nhưng vì hai đặc tính này mà dẫn đến mỗi quan hệ mâu thuẫn.

1. Gia đình Crood là gia đình 3 thế hệ: bà ngoại, bố mẹ và ba đứa con.

2. Gia đình khép kín: cả gia đình 3 thế hệ cùng nhau sống trên một hoang đảo, không có sự giao tiếp với bất kỳ ai, “Gia đình trong hang”

3. Vai trò của người cha - trụ cột trong gia đình, quyền lực: Grug đã thể hiện được vai trò lãnh đạo, có tầm ảnh hưởng đối với các thành viên trong gia đình và bảo vệ gia đình.
-Ông đã rút kinh nghiệm từ các gia đình khác, ông bảo vệ gia đình bằng cách đưa ra hệ thống nguyên tắc, những điều ngăn cấm và qua những câu chuyện “chết chóc” hằng đêm.
+Quy tắc được vẽ trên hang: “Cái gì mới là xấu”, “tò mò là xấu”, “ra ngoài vào ban đêm là xấu”,...
-Ông chủ động trong việc tìm kiếm thức ăn nuôi sống cả nhà và nhường nhịn phần thức ăn ít ỏi.
-Cả nhà xếp chồng lên nhau để ngủ và ông là người nằm dưới, bảo vệ các thành viên trong gia đình
-Ông nhắc nhở nỗi sợ của mọi người qua câu nói “phải luôn biết sợ”
-Ông luôn là người đứng ra che chắn cho gia đình mỗi khi gặp nguy hiểm.
-Ông sẵn sàng hy sinh bản thân để bảo vệ sự an toàn cho cả gia đình.

→ Thực tế cho thấy ông đã bảo vệ được gia đình mình bằng cách đó.
Ông không hề biết sự thật thế giới sắp đến hồi kết và những quy tắc của ông trước giờ không giúp họ đối phó với việc đó.

4. Vai trò của người mẹ: Tình yêu thương
Người mẹ Ugga tuy chưa có nhiều đất để thể hiện hết vai trò của mình nhưng ta có thể thấy sự yêu thương, dịu dàng, thấu cảm của một người mẹ thông qua các chi tiết:
+Thuận theo ý chồng hết mực, không phàn nàn gì về tư tưởng “sợ hãi là tốt, thay đổi là xấu” của chồng mình.
+Bà trông nom đứa con út.
+Bà nhường thức ăn cho mẹ già và các con trước.
+Bà thấu hiểu cho Eep, bao dung cho sự bướng bỉnh, không nghe lời của Eep (biết Eep không thích hang tối)
+Bà ngăn cản Grug khi ông có ý định làm phiền Eep vì cô bé đã ra khỏi hang khi trời sắp tối (“con bé đang có tâm sự”)

5. Vị trí anh chị em
-Con cả: phát triển phẩm chất lãnh đạo, độc lập
+Eep độc lập, thích khám phá.
+Eep dũng cảm, bạo dạn hành động quyết đoán.

-Con thứ: là người hòa giải, dễ chịu, dễ thích nghi
+Luôn hài lòng với hiện tại
+Thunk luôn nghe lời bố, ngoan ngoãn.
+Luôn chờ tín hiệu từ bố.
+Nghe lời bố mặc dù bản thân không hề muốn và sợ hãi.

-Con út: có xu hướng tự do, phụ thuộc, được nuông chiều.
+Được nuông chiều nhất nhà.
+Bám mẹ, luôn được ẵm bồng.

II/ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA GIA ĐÌNH

1.  Gia đình Croods đang thuộc giai đoạn 4: gia đình có con vị thành niên (Betty Carter và Monica Mc Goldrick (1988))

-Gia đình cần chấp nhận tính độc lập của các con, nhưng người bố Grug vì lo lắng lại không chấp nhận các con hành động theo ý mình, không cho phép các con tò mò, khám phá, thậm chí là không được ra khỏi hang mà không có sự cho phép của Grug.

Eep có sự cá biệt hóa bản ngã, hình thành mối quan hệ khác giới với người đồng trang lứa.
-Grug không chấp nhận việc Eep đã lớn, không chấp nhận con gái có mối quan hệ lứa đôi.
-Grug vẫn muốn bảo bọc cho con, cho rằng con chưa đủ trưởng thành.
→ Nỗi sợ bị đánh mất con gái

-Thời hiện đại:
+Sử dụng trí thông minh giải quyết vấn đề.
+Đi tìm ánh sáng, mục đích sống

1. Sự “cá biệt hóa bản ngã” : Eep khác hoàn toàn với các thành viên khác trong gia đình, Eep độc lập, mạnh mẽ, có suy nghĩ và mục đích sống riêng.
 +Dưới sự áp đặt, khuôn khổ của người bố, Eep cho rằng mình đang cô độc, cố gắng chống chọi với cả gia đình “Những khi phải ra ngoài là lúc chúng tôi vật lộn tìm thức ăn, còn tôi thì vật lộn sống sót với gia đình mình”.
+Eep yêu thích ánh sáng và thích khám phá cuộc sống bên ngoài.
+Eep cho rằng cuộc sống như hiện tại chẳng có ý nghĩa gì
+Eep say mê tìm mục đích sống mới.

 

IV/ LIỆU PHÁP GIA ĐÌNH THEO TRƯỜNG PHÁI CẤU TRÚC (MINUCHIN)

1.Các mẫu tương tác trong gia đình
-Chống đối: giữa Grug và Eeg
-Xung khắc: Bà và Grug
-Dính chặt: Mẹ và con gái út Sanddy

2.Hệ thống thứ bậc: Người cha là người đứng đầu -  người quyền lực nhất

3. Đường biên giới cứng nhắc - giữa Eep và Grug : Khiến cha con Eep và Grug xa cách, do cá biệt hóa cá nhân mạnh, xung đột giữa hai cha con, hai cha con không thể hiểu nhau

4. Sự xâm phạm đường biên giới chức năng: 
-Grug đã xâm phạm quyền riêng tư của Eep:
+Không cho Eep tự do khám phá.
+Không muốn Eep ngủ riêng trên rìa đá
+Không cho phép Eep tự ý ra ngoài một mình.
+Không cho Eep có quan hệ khác giới với người đồng trang lứa.

5 . Tái cấu trúc gia đình - Minuchin (nỗi sợ bị đánh mất quyền lực):
-Sự xuất hiện của Guy và trí thông minh của cậu ta đã giải quyết rất nhiều rắc rối và lấy được niềm tin của tất cả mọi người trong gia đình.
-Guy mang lại phong cách sống mới, “khai phóng” tự do, khám phá, mang lại cho mọi người một niềm tin về cuộc sống mới hạnh phúc.
-Dường như Guy đã chiếm mất vị trí của ông trong gia đình.

V/ Sự thức tỉnh
-Đồng cảm Guy, vì cậu mất đi gia đình từ lúc còn nhỏ
-Nhận ra tầm quan trọng của tình yêu thương và ý nghĩa thực sự của cuộc sống

-Nhận ra vai trò và điểm mạnh của mình, có sự cá biệt hóa bản ngã cá nhân.
-Trong lúc khó khăn, bế tắc nhất, dường như mọi hy vọng đều bị dập tắt, Grug lại chính là người mở ra con đường mới cho cả gia đình.
-Cố gắng, giải cứu chính mình, “sống”, quan tâm và cứu giúp động vật xung quanh

  Vượt lên những sự bảo thủ, tránh né cái mới, tự nhốt bản thân và mọi người trong khuôn khổ, đóng khung sự sáng tạo, niềm tin, mâu thuẫn giữa các thế hệ, gia đình Croods đã tìm được tiếng nói chung, nhận ra tầm quan trọng của bản thân và gia đình. Bộ phim Gia đình Croods đã thôi thúc chúng ta khám phá và vươn lên không ngừng để hướng tới tương lai “Ngày mai”, bởi “nếu không tiến hóa thì sẽ tiêu đời”. Nhưng cuối cùng ta vẫn nhận thấy tình cảm gia đình là thứ tình cảm thiêng liêng, đáng trân quý nhất.
Bộ phim hoạt hình nói về cuộc sống một gia đình thời tiền sử, nhưng qua đó chúng ta-những con người hiện đại vẫn có thể soi chiếu, thấy được chính chúng ta, chính gia đình chúng ta trong đó.


VII/Tài liệu tham khảo:
1. BS Nguyễn Minh Tiến (2016),Tổng quan về gia đình và trị liệu hệ thống.
2. Nguyễn Khắc Viện (1994), Tâm lý gia đình. NXB Thế giới, Hà Nội.

Chính người cha đã có nỗ lực trong quá trình giảm căng thẳng và căng thẳng trong mối quan hệ được xử lý ( chia cắt cảm xúc). Phần lớn phim chỉ tập trung vào mối quan hệ giữa 2 cha con nhưng bên cạnh đó còn có các mối quan hệ giữa các thành viên và quan hệ giới tính khác.Như vợ và chồng ( tình yêu) khi mọi người chọn đi theo gru thì mẹ của Eep nói rằng bà không thể đi nếu không có cha cô. Hay mối quan hệ giữa đứa con gái nhỏ và mẹ, luôn được người mẹ ôm ấp và chăm sóc vì là thành viên nhỏ tuổi nhất.  Giữa cha và con trai, giữa Eep và guy

Quay trở lại “ Quá trình xã hội hóa cảm xúc”. Sống trong một bối cảnh đầy sự căng thẳng mãn tính( giữa sự sống và cái chết) hằng ngày tất cả những gì mà người cha có thể làm là cố gắng không để một ai phải chết. Chính vì sự tập trung lo lắng ấy đã tạo ra một bầu không khí luôn luôn phải lắng nghe mệnh lệnh từ người cha quyền lực, ít chỗ cho cá nhân. Mà theo Bowen chính điều này tạo ra một vòng luẩn của sự lo lắng đồng thời cũng nảy sinh ra nhiều hành vi từ chối hơn. Điều này đúng và được thấy rõ ràng khi người cha hết mực ngăn cấm các thành viên không được ra ngoài vào ban đêm nhưng Eep vẫn tò mò và quyết định làm ngược lại đi ra ngoài vô tình gặp được guy và ngọn lửa.. Hay chính cái hang nơi trú ẩn an toàn nhất của người cha cũng khiến Eep vô cũng ghét bởi sư gò bó. Cha mong con lunn làm theo ý mình ( ở trong vòng tròn an toàn) con gái muốn tự do được khám phá mọi thứ .

Ngoài ra còn có thể phân tích thêm về:

+Quan hệ và tác động của gia đình và xã hội ( cách thức sản xuất , tổ chức...

+Gia đình đa thế hệ ( 3 thế hệ) Bà – cha mẹ- con cái ...là một gia đình đầy đủ cha mẹ. Nhưng cha giữ vị trí áp đảo về mặt quyền lực ( gia đình không hài hòa)

+Phân tích các chức năng của gia đình( giai đoạn 4) có con ở độ tuổi thành niên..

+Người cha cảm thấy vị trí và quyền lực của mình bị đe dọa khi có sự xuất hiện của guy. Cố tìm ra các ý tưởng để dành lại vị trí bằng các phát minh, lòng tự tôn không cho phép ông chịu thua trước cậu nhóc guy.

+Sự chấp nhận của người cha về mọi thứ , đón nhận và mở lòng khi biết rằng con gái mình đã trưởng thành chuẩn bị quá quá trình rời gia đình lớn để tạo lập gia đình nhỏ.

+Bên cạnh đó còn có thể thấy các vị trí anh chị em trong gia đình cũng thể hiện rõ trong phim. Khi con lớn luôn phải có trách nhiệm và kì vọng lớn hơn còn em út thì tự do và thoải mái hơn chị Eep.

ð  Tóm lại từ một gia đình kép kín, bảo thủ với vai trò trụ cột chính của người cha Grug đầy quyền lực và buộc mọi người tuân theo quy tắc ông đặt ra ( đường ranh giới cứng nhắc) đã thay đổi chịu thích nghi => ( đường ranh giới linh hoạt ). Từ đó tìm thấy ý nghĩa sống thật sự, tình cảm gia đình thiêng liêng và biết cách dung hòa tha thứ và yêu thương nhau.

 

Trong liệu pháp Gia đình gốc, sự cá biệt hóa bản ngã là khả năng của một cá nhân có thể biệt định hóa các chức năng về cảm xúc và trí năng của mình.

Eep là cô con gái cả của gia đình Croods, cô đang trong giai đoạn 1: Cá nhân trưởng thành, rời khỏi gia đình gốc: Cá biệt hóa bản ngã từ gia đình gốc; Phát triển mối quan hệ với người đồng trang lứa (Trai). 

Nhưng tiến trình này đã bị ông Grug cản trở do hoàn cảnh và môi trường sống cũng như thấy được sự “ra đi” của nhiều gia đình hàng xóm nên ông Grug đã xem việc bảo vệ gia đình, “giữ cho họ còn sống” là nhiệm vụ và trách nhiệm của mình.Những quy tắc trong hang được ra: “Tò mò là xấu”, “ra ngoài vào ban đêm là xấu”, ông ngăn cản gia đình mình rời khỏi hang khi chưa có tín hiệu của mình, sau khi giúp Eep thoát khỏi quái thú ở đầu phim ông liên tục có những câu hỏi tại sao rời khỏi hang dành cho cô và ông còn khuyên cô: “Nỗi sợ giúp chúng ta sống sót, Eep. Phải luôn biết sợ” 

Lý thuyết cấu trúc:

 Quyền lực (power) là tầm ảnh hưởng của một thành viên trong gia đình đối với kết quả của việc thực hiện một công việc (Aponte, 1976). Quy tắc trong hang, luật lệ, những hành động do ông Grug thể hiện và đặt ra nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình đã cho thấy ông giữ vai trò uy quyền, quyền lực trong gia đình Croods.
Ông Grug cảm thấy khó chịu, bực tức khi Trai xuất hiện, sự tin tưởng của mọi người trong gia đình dành cho anh làm cho ông cảm thấy vị trí của mình bị đe dọa.

Đường biên giới của nhà Croods ở đầu phim là đường biên giới cứng nhắc. Dần dần về sau, đường biên giới đã thay đổi trở thành đường biên giới linh hoạt để phù hợp với môi trường và hoàn cảnh của gia đình.

Đường biên giới cứng nhắc xuất hiện khi người cha Grug áp dụng phương pháp độc đoán đưa ra những nguyên tắc buộc mọi người phải tuân thủ theo. 

Tuy nhiên sau nhiều biến cố xảy ra trong cuộc sống, người cha Grug nhận ra được nhiều điều. Từ đường biên giới cứng nhắc chuyển sang đường biên giới linh hoạt, thay đổi tái cấu trúc hệ thống gia đình, mỗi cá nhân đúng vai trò nhiệm vụ trọng gia đình, bộ máy gia đình di chuyển trơn tru mâu thuẫn gia đình được hoá giải.

Sự cá biệt hóa bản ngã: 

 Chán ghét cuộc sống gò bó bị thúc ép, ở trong hang động chật hẹp. Cô con gái Êp có cái tôi mạnh mẽ, thích được tự do, khám phá về cuộc sống và mọi điều mới lạ xung quanh. Ý thức được điều bản thân mình muốn.

 Còn ở người cha Grug, ông không chấp nhận rằng đứa con mình đã lớn, nỗi sợ mất con khi mà đứa con gái lớn rồii đến độ tuổi trưởng thành rời bỏ gia đình gốc của mình để mở rộng và thiết lập mối quan hệ mới (quan hệ yêu đương).