สังคายนาครั้งที่ 2 ใช้ เวลา 8 เดือน พระสงฆ์ผู้ริเริ่มในการทำคือ พระยสกากัณฑกบุตรเป็นผู้ชักชวนพระเถระทั้งหลายให้ทำสังคายนา โดยมอบหน้าที่ให้พระเรวตเถระ เป็นผู้ซักถามพระธรรมวินัยและมีพระสัพพกามีเถระเป็นผู้ตอบคำถาม

การสังคายนาจัดขึ้นที่วาลิการามเมืองเวสาลี (ไพศาลี) แคว้นวัชชี การทำสังคายนาครั้งนี้เป็นสาเหตุให้พระสงฆ์แตกแยกออกเป็น ๒ นิกายใหญ่ ๆ คือ ๑. นิกายเถรวาท เป็นหมู่พระสงฆ์ที่ถือปฏิบัติตามคำสอนที่พระอรหันต์ ๕๐๐ องค์ ได้รวบรวม ไว้ในการทำสังคายนาครั้งที่ ๑ และทบทวนตรวจสอบอีกครั้งที่ ๒

๒. นิกายมหาสังมิกะ เป็นหมู่พระสงฆ์ที่มีพวกมาก มีพระสงฆ์กลุ่มวัชชีบุตรที่ปฏิบัติผิดพระวินัย เป็นผู้นำ

พระบรมราชานุสาวรีย์ พระเจ้าอโศกมหาราช

พระพุทธศาสนาในประเทศศรีลังกา จนพระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองขึ้น

พระพุทธศาสนารวม สาย โดยพระสมณฑูตสายที่ ๘ มีพระโสณเถระและพระอุตตรเถระเดินทางมาสุวรรณภูมิ ซึ่งหมายถึง ดินแดนทางตะวันออกที่มีประเทศไทยรวมอยู่ด้วยพบหลักฐานที่เกี่ยวเนื่องกับพระพุทธศาสนา ซึ่งสันนิษฐานว่าเกิดก่อน พ.ศ. ๕๐๐ ได้แก่สถูปเจดีย์ธรรมจักร ศิลากวางหมอบ ศิลปกรรมในยุคนี้ล้วนเป็นศิลปะอินเดียสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช คือ ศิลปะแบบทวารวดี

มหาราชทรงมีความเลื่อมใส่ในพระพุทธศาสนาอย่างแรงกล้า เมื่อทรง

ไตรามินรสรง

ทราบข่าวจากเมืองนครศรีธรรมราชว่ามีพระสงฆ์ปฏิบัติเคร่งครัดพระธรรมวินัย พระองค์จึงโปรดเกล้าฯ ให้อาราธนาพระสงฆ์จากเมืองนครศรีธรรมราชมายังเมืองสุโขทัย พระองค์ทรงทำนุบำรุงพระสงฆ์และทรงส่งเสริมการเรียนพระไตรปิฎก เมื่อพระพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน มีผู้เลื่อมใสน้อยลงในที่สุดจึงรวมเป็นนิกายเดียวกันคงไว้แต่พระพุทธ-ศาสนาฝ่ายเถรวาทมาจนถึงทุกวันนี้ พระพุทธศาสนาในสมัยสุโขทัย มีความเจริญรุ่งเรื่องมาก มีการสร้างวัดวาอารามและหล่อพระพุทธรูป หนังสือพระราชนิพนธ์ของพระยาลิไทย

เรื่อง ไตรภูมิพระร่วง

ขนาดใหญ่จำนวนมาก

ต่อมาใน พ.ศ. ๑๘๙๗ เมื่อพระยาลิไทยขึ้นครองราชย์ ทรงนิมนต์พระสงฆ์ชาวลังกา นามว่า พระสวามี-สังมราชมาจากเมืองลังกา ชื่อ พระสุมนะ เข้ามาสู่กรุงสุโขทัย พระยาลิไทยทรงมีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนามาก จึงเสด็จออกผนวช ณ วัดป่ามะม่วง เขตอรัญญิก และพระราชนิพนธ์หนังสือเตภูมิกถา หรือไตรภูมิพระร่วง ซึ่งเป็นหนังสือที่มีอิทธิพลต่อความเชื่อของประชาชนในเรื่อง การทำดีได้ดีทำชั่วได้ชั่ว เรื่องนรก สวรรค์ ทรงสั่งสอนประชาชนด้วยพระองค์เองนับว่าเป็นยุคที่พระพุทธศาสนาเจริญยั่งยืนในประเทศไทยอย่างแท้จริง

สมัยพระเจ้าติโลกราชทรงส่งคณะสงฆ์ไปศึกษาพระพุทธศาสนาที่ประเทศศรีสังกา พระองค์ทรง อุปถัมภ์การทำสังคายนาที่วัดโพธาราม หรือวัดเจ็ดยอด

สมัยพระเมืองแก้ว พ.ศ. ๒๐๓๘๒๐๖๓ เป็นยุครุ่งเรืองด้านวรรณคดีมีพระสงฆ์นักปราชญ์แต่งตำราพระดัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาเป็นภาษาบาลีจำนวนมาก เช่น พระสิริมังคลาจารย์แต่งหนังสือเรื่อง

มังคลัตถทีปนีเวสสันตรทีปนี จักรวาฟทีปนี และสังขยาปกาสกฎีกา พระรัตนปัญญาเถระแต่งหนังสือเรื่อง

วชิรสารัตถสังคหะ และชินกาลมาลีปกรณ์

-สมัยรัชกาลที่ 2 พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ให้เชิญพระบรม-สารีริกธาตุกับต้นพระศรีมหาโพธิ์จากประเทศศรีลังกา มาประดิษฐานที่ประเทศไทย และยังมีการคัดเลือกพระสงฆ์เพื่อไปสืบต่ออายุพระพุทธศาสนาที่ประเทศศรีลังกา

-สมัยรัชกาลที่ 3 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวให้รวบรวมพระไตรปิฎกฉบับต่าง ๆ เพื่อนำมาเปรียบเทียบ และตรวจสอบกับฉบับของไทย นอกจากนั้นยังมีคณะสงฆ์ธรรมยุติ-นิกายเกิดขึ้น โดยมีพระภิกษุเจ้าฟ้ามงกุฎ (รัชกาลที่ 4)เริ่มเป็นองค์แรก

-สมัยรัชกาลที่ 4 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ส่งเสริมพระวินัยและการศึกษาของคณะสงฆ์ด้วยการส่งเสริมการศึกษาด้านปริยัติธรรม ทำให้การปกครองคณะสงฆ์มีความเจริญรุ่งเรืองมากขึ้น

-สมัยรัชกาลที่ 5 พระบาทสมเด็จพระ-จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีศรัทธาในพระพุทธศาสนามาก พระองค์ทรงพระผนวชในตอนที่ครองราชย์ และบริจาคเงินเพื่อจัดพิมพ์พระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีแปลเป็นอักษรไทยเป็นครั้งแรก มีการอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุที่ประเทศอินเดียถวายให้มาประดิษฐานไว้ที่บรมบรรพต วัดสระเกศพระองค์ทรงสถาปนามหาวิทยาลัยสงฆ์ขึ้น 2 แห่ง คือ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วัดบวรนิเวศวิหาร และมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลง-กรณราชวิทยาลัย วัดมหาธาตุท่าพระจันทร์ ปัจจุบันทั้งสองสถาบันเป็นสถาบันการศึกษา ชั้นสูงของพระสงฆ์ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ

-สมัยรัชกาลที่6 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ส่งเสริมให้พุทธศาสนิกชนสนใจพระพุทธศาสนา ด้วยการพระราชนิพนธ์หนังสือ เช่น พระพุทธเจ้าตรัสรู้อะไร และเทศนาเสือป่า

-สมัยรัชกาลที่7 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวมีศรัทธาบริจาคเงินเพื่อ จัดพิมพ์พระไตรปิฎกฉบับบาลีเป็นอักษรไทย จัดให้มีการประกวดการแต่งหนังสือสอนพระพุทธศาสนาสำหรับเด็ก โดยหนังสือของหม่อมเจ้าหญิงพูนพิสมัย ดิศกุล เป็นหนังสือ ที่ได้รับรางวัล เรียกว่า"พระไตรปิฎกสยามรัฐ“

-สมัยรัชกาลที่ 8 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล ให้แยกการแปลหนังสือพระไตรปิฎกออกเป็น 2 ประเภท คือ แปลโดยอรรถ เรียกว่า พระไตรปิฎกภาษาไทย แปลโดยสำนวนเทศนา เรียกว่า พระไตรปิฎกเทศนาฉบับหลวง

-สมัยรัชกาลที่ 9 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ทรงมีศรัทธาในพระพุทธศาสนามาก ทรงเป็นศาสนูปถัมภกของพระพุทธศาสนาและทรงบวชที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ก่อนจะมาอยู่ที่วัดบวรนิเวศวิหาร พระองค์พระราชนิพนธ์หนังสือเรื่องพระมหาชนก ว่าด้วยเรื่องของความเพียรหรือวิริยบารมีของพระมหาชนก

-สมัยรัชกาลที่ 10 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนา ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจ

เนื่องในพระพุทธศาสนาทุกโอกาส และทรงพระผนวช เมื่อ พ.ศ. 2521