รูปแบบการแสดง

การแต่งกาย

ชื่อ ชั้น เลขที่

ที่มาประวัติ / ที่มา

เป็นการแสดงนาฏยศิลป์พื้นเมือง (หรือได้รับแรงบันดาลใจจาก) ซึ่งอยู่ในบริบทของการศึกษาศิลปะการแสดงในมหาวิทยาลัย ดังนั้นอาจเป็นการประยุกต์ หรือออกแบบขึ้นเพื่อการศึกษา/สาธิต มากกว่าเป็น “ชุดโบราณ” ที่มีประวัติตรงตัวจากอดีต

โดยทั่วไป นาฏยศิลป์ไทยมีรากมาจากการแสดงในราชสำนักและวัด มากกว่าหนึ่งร้อยปี และได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมอินเดียร่วมด้วย

สำหรับ “ระบำหางนกยูง” ยังไม่พบข้อมูลชัดเจนว่ามีประวัติโดยตรงในเอกสารโบราณ (จากที่ค้น) — จึงอาจเป็นงานสร้างสรรค์ต่อยอดโดยผู้ออกแบบท่ารำให้มีสัญลักษณ์ของนกยูง เช่น ส่วนหาง หรือการแผ่หาง และใช้เพื่อแสดงถึงความสวยงามในแนวศิลปะไทยร่วมสมัย

รูปแบบการแสดง

จากชื่อ “Peacock Tail Dance” สามารถวิเคราะห์ได้ว่า แสดงให้เห็น ท่าทาง “แผ่หาง” หรือการเคลื่อนไหวที่คล้าย “นกยูงแผ่หาง” ซึ่งอาจเป็นท่ารำที่เน้นการแผ่แขน/ผ้าหรืออุปกรณ์ให้เหมือนหางนกยูง

การแสดงอยู่ในบริบทของ “ศิลปนิพนธ์ / สอบทักษะนาฏยศิลป์พื้นเมือง” ซึ่งหมายความว่า มีองค์ประกอบทั้งท่ารำ (ร่างกาย-มือ-แขน-หัว-ต่าง ๆ) + ดนตรีประกอบ + อุปกรณ์/เครื่องแต่งกาย ที่ออกแบบเพื่อแสดง “ความเป็นพื้นเมือง” หรือ “พื้นถิ่น/ท้องถิ่น”

อาจเป็นการแสดงเดี่ยวหรือหมู่ ขึ้นอยู่กับคลิป (ชื่อกล่าว “Performance No.9” อาจเป็นหมายเลขจัดชุด)

รูปแบบโดยทั่วไปของนาฏยไทย: เน้นการเคลื่อนไหวช้า-ลื่นไหล, มือแขนลีลา, โครงสร้างร่างกายตรง, สะโพก/เข่าไม่พลิกมาก, เน้นนิ่งสง่างาม

การแต่งกาย

จากชื่อแสดงถึง “หางนกยูง” ดังนั้นเครื่องแต่งกายน่าจะมีองค์ประกอบที่สื่อถึงหางนกยูง เช่น ผ้าที่แผ่ออกด้านหลัง, ลวดลาย/สีสันสดใสแบบนกยูง (เช่น สีเขียว ม่วง น้ำเงินทอง)

เครื่องแต่งกายในนาฏยไทยโดยทั่วไปนิยมใช้ผ้าสวยงามหรู มีองค์ประกอบทอง-ประดับ, ผ้าถุง/ผ้าโจงกระเบน, เสื้อแขนสั้นหรือแขนกุด + ผ้าคาดเอว + เครื่องประดับศีรษะ-เครื่องประดับต่าง ๆ

หากเป็นงาน “พื้นเมือง” อาจมีอุปกรณ์พิเศษ เช่น พัด, ผ้าหาง, ผ้าแผ่แทนหางนกยูง, หรือกางแขนกับผ้าที่แผ่

สีและการประดับ: มักเน้นให้เห็นความสะดุดตาเมื่อแสงส่อง เช่น ผ้าลายทอง, ผ้าพิ

มพ์ลาย, เอวคาดด้วยผ้าสีทอง/เงิน

ด.ช.พงศพัศ แววสุวรรณ ชั้น ม.1/4 เลขที่ 11

ประวัติ / ที่มา:
รำโทนเป็นการแสดงพื้นบ้านของภาคกลางของประเทศไทย นิยมแสดงในงานรื่นเริงหรืองานบุญต่าง ๆ โดยมีจังหวะสนุกสนาน ใช้“โทน” หรือ “รำมะนา” เป็นเครื่องประกอบจังหวะสำคัญ จึงได้ชื่อว่า “รำโทน”

รูปแบบการแสดง:
ผู้แสดงจะร่ายรำตามจังหวะเพลงโทน มีทั้งชายและหญิง แสดงเป็นหมู่ ใช้ท่ารำที่สนุกสนาน เรียบง่าย และสื่อถึงความสามัคคี

การแต่งกาย:

• ชาย: นุ่งโจงกระเบน สวมเสื้อคอกระเช้า หรือผ้าแพรคาดเอว

• หญิง: นุ่งผ้าซิ่น สวมเสื้อแขนกระบอก ผ้าคาดอก หรือผ้าคล้องไหล่

ด.ช. จิรภัทร มิตรสมพร เลขที่2 ชั้น1/4

การประดิษฐ์ท่ารำ: การแสดงฟ้อนล่องแม่ปิงไม่ได้มีแบบแผนท่ารำที่ตายตัวเหมือนฟ้อนชุดอื่น ๆ ในอดีต แต่มักจะขึ้นอยู่กับการตีความและประดิษฐ์ท่ารำของผู้แสดงหรือผู้ฝึกสอนในแต่ละสถาบัน โดยใช้ทักษะนาฏศิลป์พื้นเมืองภาคเหนือประกอบเพลงให้เข้ากับเนื้อหาและอารมณ์ของเพลง

ความนิยมในอดีต: การฟ้อนประกอบเพลงล่องแม่ปิงเคยเป็นชุดการแสดงยอดนิยม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการแสดงในวันสำคัญต่าง ๆ เช่น วันเด็ก ในอดีตลักษณะการแสดง: เป็นการร่ายรำที่เน้นความอ่อนช้อย นุ่มนวล และความพร้อมเพรียงของผู้แสดง โดยทั่วไปจะแสดงพร้อมกันเป็นหมู่

ท่ารำ: ท่ารำจะสื่อถึงอิริยาบถที่แสดงออกถึงความงาม ความเรียบร้อย และความอ่อนหวานของหญิงสาวชาวเหนือ อาจมีการประยุกต์ใช้ท่ารำพื้นฐานของนาฏศิลป์ภาคเหนือ เช่น ท่าปัดดอก ท่าตักน้ำ หรือท่าฟ้อนที่สะท้อนการเคลื่อนไหวของสายน้ำปิง

ดนตรี: ใช้เพลงล่องแม่ปิงในการประกอบการแสดง ซึ่งเป็นเพลงที่มีจังหวะช้า ๆ เนิบ ๆ และอ่อนหวานการแต่งกายสำหรับการฟ้อนล่องแม่ปิงจะเป็นไปตามแบบแผนการแต่งกายของสตรีชาวเหนือ (ล้านนา) ในสมัยโบราณ ซึ่งมีความงดงามและเรียบร้อย ดังนี้:

เสื้อ: สวมเสื้อแขนยาวทรงกระบอก หรือเสื้อที่มีความยาวจรดข้อมือ

ผ้าซิ่น: นุ่งผ้าซิ่น (ผ้าถุง) ลายขวางหรือลายอื่น ๆ ที่เป็นเอกลักษณ์ของภาคเหนือ โดยความยาวจะกรอมเท้า

สไบ: ห่มสไบเฉียงพาดไหล่ลงมา

เครื่องประดับผม: เกล้าผมสูง หรือเกล้าทรงญี่ปุ่น แล้วทัดดอกไม้ (นิยมดอกเอื้อง หรือดอกกล้วยไม้) พร้อมทั้งประดับด้วยอุบะ (พวงดอกไม้ที่ห้อยลงมา)

ด.ญ.วารีย์ มินา ม.1/4 เลขที่40

ฟ้อนนารีศรีอีสาน

📜 ประวัติ / ที่มาของการแสดง

“ฟ้อนนารีศรีอีสาน” เป็นการแสดงพื้นเมืองภาคอีสาน ที่สร้างสรรค์ขึ้นเพื่อแสดงถึงเอกลักษณ์ ความงดงามของหญิงสาวอีสาน ซึ่งมีความอ่อนช้อย เรียบร้อย และเปี่ยมไปด้วยเสน่ห์ของวัฒนธรรมพื้นบ้าน การฟ้อนนี้มักจัดแสดงในงานเทศกาลหรืองานต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง เพื่อเผยแพร่วัฒนธรรมของภาคอีสานให้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง

💠 รูปแบบการแสดง

ผู้แสดงจะเป็นหญิงสาว แต่งกายด้วยผ้าไหม ผ้าซิ่นลายพื้นเมือง ฟ้อนประกอบจังหวะเพลงพื้นบ้านอีสาน มีท่าฟ้อนที่อ่อนช้อย งดงาม และสื่อถึงความอ่อนโยนของหญิงอีสาน เช่น ท่าฟ้อนบายศรี ท่าฟ้อนหมอบกราบ และท่าฟ้อนเชิญ

👗 การแต่งกาย

ผู้แสดงแต่งกายด้วยชุดพื้นเมืองอีสาน เช่น เสื้อแขนกระบอก ผ้าซิ่นไหมลายพื้นเมือง ผ้าสไบพาดไหล่ เครื่องประดับเงินหรือทองเหลือง และเกล้าผมมวยสูงประดับดอกไม้หรือพวงมาลัย

✍️ ชื่อ - นามสกุลนักเรียน ด.ญกัญญาพัชร จันมูล ม.1/4 23

ประวัติ / ที่มา:

ระบำสี่ภาคเป็นการแสดงนาฏศิลป์ที่ประดิษฐ์ขึ้นเพื่อแสดงเอกลักษณ์ ความงดงาม และวัฒนธรรมของแต่ละภูมิภาคของประเทศไทย ได้แก่ ภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคอีสาน และภาคใต้ โดยนำท่ารำ เครื่องแต่งกาย และดนตรีที่เป็นเอกลักษณ์ของแต่ละภาคมาผสมผสานกันอย่างกลมกลืน

รูปแบบการแสดง:

การแสดงแบ่งออกเป็น 4 ชุดย่อย ตามภูมิภาค ทั้งหมดจะร่ายรำอย่างอ่อนช้อยตามจังหวะดนตรีพื้นบ้านของแต่ละภาค สื่อถึงความสามัคคีและความงดงามของวัฒนธรรมไทย

การแต่งกาย:

ภาคเหนือ: ผ้าซิ่นตีนจก เสื้อแขนกระบอก

ภาคกลาง: นุ่งโจงกระเบน ห่มสไบ

ภาคอีสาน: ผ้าซิ่นไหม ผ้าขิด ผ้าพาดไหล่

ภาคใต้: ผ้าปาเต๊ะ เสื้อแขนยาว ผ้าคลุมศีรษะ

ลิงก์วิดีโอตัวอย่าง (ใช้ประกอบงานได้):

วชิรวิทย์ ฝอยพิกุล เลขที่15 ม1/4

การแสดง "รำกลองยาวหญิง" เป็นการนำศิลปะการแสดงกลองยาวพื้นบ้านมาปรับปรุงให้เป็นแบบแผน มีความสวยงาม และใช้ผู้แสดงเป็นหญิงล้วนหรือเน้นบทบาทของผู้หญิงในการร่ายรำ โดยมักจะใช้ชื่อชุดการแสดงว่า "รำกลองยาว" หรือ "รำเถิดเทิงกลองยาว"

🥁 ชื่อชุดการแสดง

รำกลองยาว

รำเถิดเทิงกลองยาว (เป็นชื่อดั้งเดิมที่เรียกตามเสียงกลอง "เถิด-เทิง-บ้อง-เทิง-บ้อง")

รำกลองยาวหญิง (ใช้เพื่อเน้นลักษณะการแสดงที่มีผู้หญิงเป็นหลักในการร่ายรำ)

📜 ที่มาของการแสดง

พื้นฐาน: การแสดงนี้พัฒนามาจาก กลองยาวพื้นบ้าน ซึ่งเป็นการละเล่นที่แพร่หลายในภาคกลางของไทย นิยมเล่นในงานรื่นเริง งานเทศกาล งานบุญ และขบวนแห่ต่างๆ

การปรับปรุงเป็นแบบแผน: ต่อมาได้มีการปรับปรุงให้เป็นระเบียบแบบแผนทางนาฏศิลป์ โดยผู้เชี่ยวชาญด้านนาฏศิลป์ไทย เช่น คุณหญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนนี, อาจารย์ลมุล ยมะคุปต์ และอาจารย์มนตรี ตราโมท เพื่อเน้นลีลาท่ารำ จังหวะกลอง และความสวยงามของท่าเต้น ทำให้สามารถนำไปแสดงในโอกาสสำคัญหรืองานต้อนรับได้อย่างสง่างาม

💃 รูปแบบการแสดงรำกลองยาวหญิง

การแสดงรำกลองยาวหญิงจะเน้นที่ ลีลาท่ารำ ที่มีความสนุกสนาน คึกคัก และความอ่อนช้อยของผู้หญิงที่นำมาประยุกต์ใช้ร่วมกับจังหวะกลองยาวที่เร้าใจ

ผู้แสดง: อาจเป็นผู้หญิงล้วน หรือมีผู้ชายตีกลองยาวและเครื่องประกอบจังหวะร่วมด้วย แต่ฝ่ายหญิงจะรับบทบาทหลักในการร่ายรำและอาจมีบทบาทในการรำคู่กับคนตีกลอง (เรียกว่า กลองรำ)

ดนตรี: เครื่องดนตรีหลักคือ กลองยาว และเครื่องประกอบจังหวะ ได้แก่ ฉิ่ง, ฉาบ, กรับ, โหม่ง โดยมีจังหวะที่เด่นและเร้าใจ

ท่ารำ: ท่ารำมีความหลากหลายและพัฒนามาจากท่ารำพื้นบ้านและท่าแม่บท โดยเน้นความสนุกสนาน และท่าทางที่สอดรับกับจังหวะดนตรี อาจมีการรำแบบรำเดี่ยว รำคู่ หรือรำหมู่ตามความเหมาะสม

👗 การแต่งกายรำกลองยาวหญิง

การแต่งกายจะมีความเป็นไทยภาคกลางที่งดงามและประดับประดาอย่างสวยงาม โดยมีรายละเอียดหลักดังนี้:

เสื้อ:

เสื้อแขนกระบอก หรือ เสื้อทรงกระบอก

คอปิด หรือ คอตั้ง

ผ่าอกหน้า และติดกระดุม

ผ้าซิ่น/ผ้านุ่ง:

นุ่งผ้าซิ่นมีเชิง หรือ ผ้านุ่งสำเร็จรูป

ความยาว กรอมเท้า

สไบ:

ห่มสไบเฉียง ทับเสื้อ

เครื่องประดับ:

เข็มขัด คาดทับเสื้อ/สไบ

สร้อยคอ และ ต่างหู

อาจมี สังวาล (สร้อยตัว) คาดทับเข็มขัด

ทรงผม:

ปล่อยผม หรือ รวบผม ให้เรียบร้อย

ทัดดอกไม้ (มักจะทัดด้านซ้าย) เพื่อความสวยงาม

ชื่อ วรินทร สำราญฤทุกข์ ชั้นม.1/4 เลขที่16

ประวัติ / ที่มา:

รำแม่ศรีเป็นการแสดงนาฏศิลป์ไทยที่ใช้ในการต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง หรือใช้เปิดงานสำคัญต่าง ๆ ถือเป็นระบำต้อนรับที่แสดงถึงไมตรีจิตและความอ่อนน้อมของคนไทย เดิมประดิษฐ์ขึ้นโดยกรมศิลปากร เพื่อแสดงถึงเอกลักษณ์ความงามของท่ารำไทยและจิตใจที่อ่อนโยนของหญิงไทย

รูปแบบการแสดง:

ผู้แสดงจะร่ายรำอย่างอ่อนช้อยพร้อมถือพานดอกไม้หรือพานพุ่ม เดินเข้าสู่เวทีอย่างสง่างาม ท่ารำเน้นความอ่อนโยน ละเมียดละไม ประกอบกับเพลงไทยเดิมที่มีจังหวะช้าและไพเราะ

การแต่งกาย:

หญิง: นุ่งผ้าซิ่นยกทอง ห่มสไบเฉียง สวมเครื่องประดับทอง เครื่องศิราภรณ์ มวยผมสูง

ชาย (ถ้ามี): นุ่งโจงกระเบน เสื้อราชปะแตน หรือชุดไทยประยุกต์

ธีรวัฒน์ สมานมิตร ม.1/4เลขที่8

เป็นศิลปะการแสดงพื้นเมืองของภาคใต้ที่มีประวัติยาวนานและสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน โดยเป็นการแสดงละครรำที่มีเนื้อเรื่องและรูปแบบการแสดงที่แตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น ในปี พ.ศ. 2564 องค์การยูเนสโกได้ประกาศขึ้นทะเบียนมโนราห์เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ

การเเต่งกาย

การแต่งกายรำมโนราห์หรือโนรา มีเอกลักษณ์ที่โดดเด่นงดงามและมีความหมายทางวัฒนธรรม เครื่องแต่งกายจะเลียนแบบลักษณะของกินรีหรือตัวนก โดยประกอบด้วยเครื่องประดับและเสื้อผ้าที่ทำจากลูกปัดสีสันสดใส และมีปีกหางคล้ายนก เครื่องแต่งกายหลักแบ่งออกเป็น "เครื่องใหญ่" สำหรับโนราใหญ่หรือตัวยืนเครื่อง และ "เครื่องนาง" สำหรับตัวนางหรือนางรำ

ด.ช.สายชล เเก่นจันทร์ เลขที่ 20 ชั้น1/4

จุดเริ่มต้น: ราวปี พ.ศ. 2507 ในสมัยรัชกาลที่ 9 สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ มีพระประสงค์ให้มีการแสดงของภาคอีสานเพื่อต้อนรับแขกผู้มาเยือนจากประเทศเนเธอร์แลนด์

การปรับปรุงท่ารำ: มีการนำเพลงเซิ้งอีสานมาปรับปรุงท่ารำให้มีความอ่อนช้อยขึ้น โดยมีท่ารำที่เลียนแบบชีวิตประจำวัน เช่น ท่าถวายบังคม, ท่าดูดาว, ท่าปั้นข้าวเหนียว, ท่าโปรยดอกไม้

การใส่กระติบข้าว: ในครั้งแรกของการแต่งกาย ผู้รำไม่ได้ห้อยกระติบข้าวเพราะคิดว่าเกะกะ แต่เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทอดพระเนตรและมีพระราชกระแสว่า "น่าเอ็นดูดีนี่" เมื่อมีการรำโดยห้อยกระติบข้าว ทำให้ผู้แสดงทุกคนรีบนำกระติบข้าวมาห้อย

การเปลี่ยนชื่อ: ท่านผู้หญิงมณีรัตน์ บุนนาค ได้เรียกการแสดงนี้ในครั้งแรกว่า "เซิ้งอีสาน" แต่ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น "เซิ้งกระติบข้าว" จนเป็นที่นิยมมาจนถึงปัจจุบัน

ลักษณะการแสดงและวัฒนธรรม

การแสดงพื้นเมือง: การเซิ้งกระติบข้าวเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมการละเล่นพื้นเมืองของชาวภูไทในภาคอีสาน

ท่ารำ: ท่ารำจะเลียนแบบการดำรงชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งท่าทางของผู้หญิงชาวภูไทที่สะพายกระติบข้าวเพื่อนำอาหารไปให้สามีและญาติพี่น้องที่ทำงานนอกบ้าน

การแต่งกาย: ผู้แสดงจะสวมชุดพื้นเมืองอีสาน โดยนุ่งผ้าซิ่น สวมเสื้อแขนกระบอก ห่มผ้าสไบ และเกล้าผมสูง และห้อยกระติบข้าวไว้ข้างตัว

เครื่องดนตรี: ใช้เครื่องดนตรีอีสาน เช่น แคน กลอง ฉาบ โหม่ง และกรับ

สรุป

เซิ้งกระติบข้าวเป็นการแสดงพื้นเมืองที่สืบทอดมาจากวิถีชีวิตของชาวภูไทภาคอีสาน แต่ได้รับการปรับปรุงและพัฒนาท่ารำให้งดงามอ่อนช้อยขึ้นตามคำแนะนำของพระบรมวงศานุวงศ์ และได้กลายมาเป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายภายใต้ชื่อ "เซิ้งกระติบข้าว"

ชื่อด.ญ.ลภัสรดา ยิ้มศรวล ม.1/4 เลขที่39

เป็นนาฏศิลป์พื้นเมืองของภาคอีสาน ที่สร้างสรรค์ขึ้นมาเพื่อใช้ประกอบ พิธีบายศรีสู่ขวัญ ซึ่งเป็นประเพณีการรับขวัญเพื่อความเป็นสิริมงคล โดยเป็นการนำเอา "การรำ" มาใช้ในพิธีเพื่อสื่อความหมายที่เข้าใจง่ายแก่ผู้มาเยือนหรือผู้ที่ร่วมพิธี

รูปแบบการแสดง

เน้นการร่ายรำที่นุ่มนวลอ่อนช้อย แสดงถึงความเคารพและเป็นสิริมงคล

การแต่งกาย

ได้รับแรงบันดาลใจจากผ้าซิ่นมัดหมี่และผ้าไหมอีสาน โดยเน้นสีขาวสื่อถึงความบริสุทธิ์และความเป็นมงคล โดยทั่วไปจะสวมเสื้อแขนกระบอกสีขาว นุ่งผ้าถุงมัดหมี่สีหมากสุกและห่มทับด้วยผ้าขิดไหมลายล่วงสีเดียวกัน

ชื่อ ฉัตรชยา ผลสุกบริสุทธิ์ ชั้น ม.1/4 เลขที่ 26

“รำบำ” หมายถึง การร่ายรำประกอบดนตรีและจังหวะ

“เทพบันเทิง” หมายถึง เหล่าเทพที่มีความสุข สำราญ บันเทิงใจ

รวมกันแล้ว “รำบำเทพบันเทิง” จึงหมายถึง การร่ายรำของเหล่าเทพยดาเพื่อเฉลิมฉลองและบันเทิงในสวรรค์

🌸 ลักษณะของการแสดง

เป็น การรำหมู่ ใช้ผู้แสดงหญิงประมาณ 4–8 คน หรือมากกว่านั้น

ท่ารำอ่อนช้อย สง่างาม แสดงถึงความสูงส่งของเทพ

เครื่องแต่งกายเป็นแบบ ยืนเครื่องพระ–นาง หรือชุด นางฟ้าเทวดา สวมมงกุฎหรือชฎา

ท่ารำได้รับการดัดแปลงมาจาก ท่ารำในโขนและละครใน เช่น ท่าพรหมสี่หน้า ท่าเทพบันเทิง ท่ากินนรเล่นน้ำ เป็นต้น

🎶 ดนตรีและเพลงที่ใช้

ใช้วง ปี่พาทย์เครื่องห้า หรือเครื่องใหญ่

เพลงที่ใช้ประกอบเรียกว่า เพลงเทพบันเทิง หรือ เพลงบำเทิงเทพ ซึ่งมีจังหวะช้า–กลาง มีความไพเราะและสง่างาม

บางครั้งอาจมีการใช้เพลงประกอบอื่น เช่น เพลงหน้าพาทย์ “เทพบันเทิง” หรือ “สาธุการ” ในช่วงต้น

🌺 จุดมุ่งหมายในการแสดง

แสดงเพื่อ เฉลิมพระเกียรติ หรือในงานมงคล เช่น งานฉลอง งานต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง

เป็นการแสดงที่ แสดงความศรัทธาต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และสื่อถึงความสุข ความสงบ และความอุดมสมบูรณ์

🕊️ สาระสำคัญ

“รำบำเทพบันเทิง” เป็นสัญลักษณ์ของ ความสง่างามแบบสวรรค์ ความอ่อนช้อยของศิลปะไทย และความรื่นเริงอันบริสุทธิ์ของเหล่าเทพยดา จึงถือเป็นการแสดงที่สะท้อนถึงความงดงามของนาฏศิลป์ไทยอย่างแท้จริง

ปัณณ์วิชญ์ กลมราช 1/4 10

ประวัติ

มาจากวรรณคดี: เป็นตอนหนึ่งของวรรณคดีเรื่องพระสุธน-มโนราห์ ซึ่งกล่าวถึงนางมโนราห์ถูกปุโรหิตใส่ร้ายว่าต้องบูชายัญ จึงขอรำถวายครั้งสุดท้ายก่อนที่จะบินหนีกลับเมืองของตน

พัฒนาโดยกรมศิลปากร: กรมศิลปากรได้นำมาปรับปรุงและจัดแสดงครั้งแรกในปี พ.ศ. ๒๔๙๘ โดยใช้เพลงแขกบูชายัญ ของอาจารย์มนตรี ตราโมท

ลีลาการร่ายรำ: เป็นการแสดงที่อ่อนช้อยงดงาม อวดฝีมือของผู้แสดงเป็นอย่างสูง และอาจารย์มนตรี ตราโมท ได้นำเพลงเร็วของคุณครูหลวงประดิษฐ์ไพเราะ มาบรรเลงประกอบ โดยไม่มีเนื้อร้อง

การแต่งกาย

การแต่งกายของชุดมโนราห์บูชายัญเป็นแบบยืนเครื่องพระนาง ซึ่งดัดแปลงมาจากละครชาตรีดั้งเดิม ให้มีความประณีตและงดงามประกอบด้วย:

เทริด: เครื่องประดับศีรษะคล้ายมงกุฎ

ปีกนกแอ่น/ปีกเหน่ง: ทำด้วยแผ่นเงินคล้ายนกนางแอ่นกางปีก ใช้สวมติดกับสังวาลที่ระดับเหนือสะเอว

ปิ้งคอ: เครื่องประดับคอ

รัดอก: เครื่องลูกปัดร้อยเป็นลายสำหรับสวมบริเวณลำตัวท่อนบน

หางหงส์: ปลายชายผ้าที่รั้งไปเหน็บไว้ข้างหลัง

ผ้าห้อยหน้า: ผ้าที่ห้อยไว้ด้านหน้า

สนับเพลา: กางเกงที่สวมใส่

เล็บ: เล็บปลอม ทำด้วยโลหะ

กำไล: เครื่องประดับแขน

สร้อยคอ: เครื่องประดับที่คอ

ด.ญ. ขัวญใจ เชียงทอง ชั้น1/4 เลขที่25

มีประวัติความเป็นมาจากศิลปะการฟ้อนดั้งเดิม ซึ่งเดิมอาจเป็นการฟ้อนเพื่อบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ก่อนจะถูกพัฒนามาใช้ในงานพิธีสำคัญของเจ้านายฝ่ายใน จากนั้นจึงมีการเผยแพร่สู่สาธารณะโดยครูลมุล ยมะคุปต์ ซึ่งนำแบบอย่างมาจากเจ้าดารารัศมี

รูปแบบการแสดง

เป็นการรำโดยผู้แสดงหญิงล้วน ถือเทียนคนละเล่ม เพื่อแสดงความสวยงามของแสงเทียนยามค่ำคืน โดยมีการเคลื่อนไหวข้อมือที่อ่อนช้อยและแปรขบวน มีลักษณะคล้ายกับการรำฟ้อนเล็บ แต่เปลี่ยนจากการสวมเล็บเป็นการถือเทียนแทน

การแต่งกาย

การ นุ่งซิ่น และ สวมเสื้อแขนยาวคอกลมหรือคอจีน ซึ่งอาจมีการ ห่มสไบเฉียง เพิ่มเติมเพื่อความสวยงาม

ด.ญ.ธนวรรณ ธนันต์ธันยพร เลขที่30

"ฟ้อนเจิง" (หรือ "ฟ้อนเจิง" เป็นภาษาไทย) เป็นศิลปะการแสดงแบบหนึ่งที่มีความเป็นมาจากภาคเหนือของประเทศไทย โดยเฉพาะในกลุ่มชาติพันธุ์ทางภาคเหนือ เช่น ชาวไทใหญ่หรือที่บางครั้งเรียกว่าชาว "เจียงใหม่" หรือ "เจิง" ซึ่งการฟ้อนเจิงถือเป็นส่วนหนึ่งของการแสดงทางวัฒนธรรมประจำชาติพันธุ์เหล่านี้

ความหมายและลักษณะของฟ้อนเจิง

ฟ้อนเจิง คือการเต้นรำที่มีท่าทางสง่างามและเป็นที่นิยมในงานพิธีต่าง ๆ เช่น งานบุญ งานแต่งงาน หรืองานแสดงทางศาสนา โดยการฟ้อนเจิงมักจะมีท่าทางที่ละเอียดอ่อน, ประณีต และสอดแทรกไปกับดนตรีพื้นเมืองหรือเพลงพื้นบ้าน โดยผู้ฟ้อนเจิงจะสวมใส่เครื่องแต่งกายที่มีสีสันสดใส และมีการเคลื่อนไหวร่างกายและแขนตามจังหวะของดนตรีและบรรยากาศของพิธี

ประวัติและการเกิดขึ้น

ฟ้อนเจิงมีการเริ่มต้นมาจากพิธีกรรมและงานศาสนาที่เกี่ยวข้องกับการเคารพสิ่งศักดิ์สิทธิ์และการขอพรจากเทพเจ้า ซึ่งศิลปะการฟ้อนมักใช้ในการสื่อสารความเชื่อและแสดงถึงความเคารพในวิถีชีวิตของชุมชนชนเผ่าในภาคเหนือ โดยมีการสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น ภายใต้การแสดงที่มีความหมายเชิงศาสนาและความเป็นมาของชุมชน

ในปัจจุบัน ฟ้อนเจิงยังคงเป็นศิลปะการแสดงที่นิยมและมีความสำคัญในหลายพื้นที่ของภาคเหนือ โดยเฉพาะในงานเทศกาลหรือการแสดงทางวัฒนธรรมที่ต้องการให้เห็นถึงการอนุรักษ์ศิลปะท้องถิ่นและการถ่ายทอดเรื่องราวของชุมชน

ลักษณะของการฟ้อนเจิง

การเคลื่อนไหว: การฟ้อนเจิงจะมีท่าทางที่ไหลลื่น, อ่อนช้อย และมีการใช้มือและแขนในการแสดงที่สวยงาม มักจะเน้นการขยับร่างกายในลักษณะสมดุลและมีความประณีต

เครื่องแต่งกาย: ผู้ฟ้อนมักจะสวมใส่เสื้อผ้าที่มีลวดลายและสีสันสดใส ซึ่งมักจะสะท้อนถึงวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชุมชนที่เป็นผู้สืบทอดการฟ้อนนี้

ดนตรี: ดนตรีประกอบการฟ้อนเจิงมักเป็นเพลงพื้นบ้านที่มีลักษณะพิเศษที่ช่วยเสริมสร้างบรรยากาศให้เหมาะสมกับการแสดง

หากมีรายละเอียดเพิ่มเติมที่คุณต้องการเกี่ยวกับฟ้อนเจิง เช่น การฝึกซ้อม, ความสำคัญในประเพณี, หรือการเปลี่ยนแปลงของฟ้อนเจิงในปัจจุบัน

ฟ้อนเจิง (หรือฟ้อนเจิงเจี๋ย) เป็นการแสดงศิลปะพื้นบ้านที่มีรากฐานมาจากภาคเหนือของประเทศไทย ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับการบูชาเทพเจ้าหรือการขอพรให้มีความสุข ความเจริญในชีวิต โดยมักจะประกอบไปด้วยการฟ้อนรำที่อ่อนช้อย งดงาม และมักจะมีการใช้เครื่องประดับที่ประณีต เช่น หงอนไฟ หรือตุ้มหูที่เป็นส่วนสำคัญของการแสดง

ลักษณะการแสดงฟ้อนเจิง

ท่าทางการฟ้อน: ฟ้อนเจิงเป็นการฟ้อนรำที่เน้นการเคลื่อนไหวที่ละเอียดอ่อน เน้นการยืดหยุ่นของข้อมือและนิ้วมือ เพื่อแสดงถึงความสง่างามและความประณีต

เครื่องแต่งกาย: ผู้แสดงฟ้อนเจิงมักสวมชุดพื้นเมืองที่มีลักษณะเป็นชุดสไตล์ล้านนา เช่น ชุดผ้าซิ่น ผ้าคลุมไหล่ หรือชุดที่มีลวดลายที่ประณีต

ดนตรีและเพลงประกอบ: ฟ้อนเจิงมักจะมีดนตรีที่เป็นเครื่องดนตรีพื้นบ้าน เช่น ขิม หรือ ระนาด และการร้องเพลงประกอบการฟ้อน ซึ่งจะทำให้การแสดงดูมีชีวิตชีวาและมีจังหวะ

การบูชาหรือพิธีกรรม: ฟ้อนเจิงมักจะเกิดขึ้นในพิธีทางศาสนา เช่น การบูชาพระธาตุ หรือพิธีกรรมทางประเพณีของชาวล้านนา

การฟ้อนเจิงมีความหมายที่ลึกซึ้ง และการแสดงก็มีความสวยงามในท่าทางและการแสดงออกทางอารมณ์ที่ละเอียด

อโณทัย กิ่งมณี เลขที่21 1/4

การเเต่งกาย ! เครื่องแต่งกายตัวละครพระ ตัวพระ สวมเสื้อแขนยาวปักดิ้น และเลื่อม มีอินทรธนูที่ไหล่ ส่วนล่างสวมสนับเพลา (หมายเหตุ : กางเกง) ไว้ข้างใน นุ่งผ้ายกจีบโจงไว้หางหงส์ทับสนับเพลา ด้านหน้ามีชายไหวชายแครงห้อยอยู่ ศีรษะสวมชฎา สวมเครื่องประดับต่างๆ เช่น กรองคอ ทับทรวง ตาบทิศ ปั้นเหน่ง ทองกร กำไลเท้า

รูปเเบบการเเสดง ! เป็นรูปแบบการแสดงที่เลียนแบบกิริยาท่าทางของนกยูง โดยมีลักษณะเป็นการแสดงที่ประดิษฐ์ท่ารำขึ้นจากท่วงทำนองเพลงที่แต่งโดย ครูมนตรี ตราโมท

ดนตรีประกอบ ! วงปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์

ด.ญ พรปวีณ์ รัตนเจริญสุข ม.1/4 เลขที่36

จาะจง แต่จะเรียก ตามลายฟ้อนหรือเชิงดาบนั้นๆ

2ประวัติมาจากศิลปะการต่อสู้ของชายชาวล้านนาแต่โบราณ โดยพัฒนาจากทักษะการต่อสู้ป้องกันตัวเพื่อใช้ในยามศึกสงคราม มาสู่การแสดงในงานเฉลิมฉลองต่างๆ เช่น งานปอยหรืองานบุญ

3มีที่มาจากการ ฝึกฝนและดัดแปลงศิลปะการต่อสู้ของชายชาวล้านนา เพื่อใช้ในการป้องกันตัวและต่อสู้กับศัตรูในอดีต

4รูปแบบการแสดงจำลองการต่อสู้ด้วยดาบ โดยเน้นท่วงท่าที่สวยงามผสมผสานกับการแสดงเชิงรบ ทั้งท่ารุก รับ หลบหลีก และหลอกล่อ

5เป็นการแต่งกายคล้ายทหารโบราณของชาวล้านนา โดยมักจะใส่เสื้อหม้อห้อมแขนสั้น หรือเสื้อคอกลมแขนกระบอกสีขาว นุ่งกางเกงขาสั้นหรือเตี่ยวสะดอ และคาดผ้าที่เอว อาจมีผ้าโพกศีรษะ หรือประดับตกแต่งให้สวยงาม

ด.ช ธนวัตน์ สุทธิสวัสดิ์ เลขที่7

กำเนิด & ที่มา

การแสดง โขน เป็นนาฏกรรมชั้นสูงของไทย มีต้นกำเนิดตั้งแต่สมัย กรุงศรีอยุธยา โดยเป็นการแสดงในราชสำนักโดยเฉพาะ

“โขนพระราชทาน” หมายถึง โขนที่จัดขึ้นภายใต้พระราชอุปถัมภ์ และได้รับการฟื้นฟูโดย สมเด็จพระนางเจ้าฯ สิริกิติ์ (พระบรมราชินีนาถ / พระบรมราชชนนีพันปีหลวง) เพื่อสืบสาน และอนุรักษ์โขนให้คงอยู่

การแสดงนี้ถูกจัดอย่างพิถีพิถัน ทั้งเครื่องแต่งกาย วงดนตรี เสียงพากย์ และฉาก เพื่อให้เป็นต้นแบบที่มีคุณภาพสูง

จุดมุ่งหมาย & ความสำคัญ

เพื่อเป็น มรดกทางวัฒนธรรม ของชาติไทย และมีบทบาทเป็นสัญลักษณ์แห่งเอกลักษณ์ไทย

เพื่อ ฟื้นฟูงานฝีมือไทย เช่น การทอผ้า, การปักดิ้นทอง, การทำหน้ากากโขน ซึ่งสอดคล้องกับโครงการของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ

เพื่อเผยแพร่ให้ประชาชนทั่วไปได้ชม ไม่ใช่จำกัดเฉพาะราชสำนักเช่นในอดีต

---

รูปแบบการแสดง

โครงเรื่อง / บทละคร

โขนพระราชทานมักหยิบยกตอนจาก รามเกียรติ์ ซึ่งเป็นบทประพันธ์ที่ได้จากการดัดแปลงของไทยจากมหากาพย์อินเดีย

ตัวอย่างตอนที่จัดแสดง เช่น ตอน “สัตยาพาลี” ที่จัดโดยมูลนิธิฯ

การแสดงใช้ทั้งนักแสดงหน้ากาก, นักพากย์, วงดนตรีไทย (ปี่พาทย์) และมีพิธีเช่น “ไหว้ครูโขน” ก่อนการแสดง

การแสดง & ท่ารำ

นักแสดงสวมหน้ากากหรือลูกศิษย์ที่ได้รับมอบหมาย แล้วเคลื่อนไหวด้วยท่ารำเฉพาะตัว เช่น ยักษ์มีท่ารบ, ลิงมีท่ากระโดดพลิ้ว

เครื่องดนตรีไทยสร้างบรรยากาศและจังหวะให้สอดคล้องกับลีลาและการแสดง

ฉากสมัยใหม่มีการใช้แสง สี ฉากหลัง เพื่อเพิ่มความอลังการให้ “โขนพระราชทาน” ไม่ต่างจากการแสดงละครเวทีขนาดใหญ่

---

การแต่งกาย & เครื่องทรง

หน้ากาก & เครื่องสวมศีรษะ

ตัวละครหลักที่เป็นยักษ์และลิงมักสวม หน้ากากไม้ แบบดั้งเดิม เพื่อให้มีอัตลักษณ์เด่น

ตัวละครพระ/นางบางบทอาจใช้แต่งหน้าแทนหน้ากาก เพื่อความคล่องตัวในแสดง

มงกุฎยอดต่าง ๆ เช่น มงกุฎยอดชัย, เบญกาย ใช้สำหรับบทพระ/เทวดา เป็นเครื่องสวมศีรษะที่โดดเด่น

เครื่องแต่งกายหลัก

เสื้อเกราะ, แขนเสื้อ, อินธนู, รัดประคองเสื้อ, สนับเพลา – ทุกชิ้นมีลายดิ้นทองหรือเงิน

ผ้าไหม/ไหมซาตินที่ปักลวดลาย เช่น “ลายราชวัตรดอกลอย”, “ลายขนทักษิณาวัตร” เป็นต้น ใช้แสดงบทต่าง ๆ เช่น หนุมาน

เครื่องประดับทอง / เงิน เช่น เข็มขัด, กำไล, สร้อยคอ ซึ่งเพิ่มความวิจิตรให้กับชุด

งานช่างฝีมือ & กระบวนการผลิต

มีการฟื้นฟูงานทอผ้า “ผ้ายกเมืองนคร” ให้กลับมาใช้ในโขนพระราชทาน

ขั้นตอนการปักเครื่องแต่งกาย ต้องเริ่มจากร่างลาย, สกรีน, ตรึงสะดึง แล้วจึงปักดิ้นทอง/เงินอย่างประณีต

รชต สุดแสวง 1/4 เลขที่14

ประวัติ

การฟ้อน: เป็นการฟ้อนที่ได้รับอิทธิพลจากการฟ้อนทางภาคเหนือ มีลีลาที่อ่อนช้อยงดงาม

ทำนองเพลง: ใช้ทำนองเพลงลาวลำปาง

เนื้อเพลง: กล่าวถึงการชมความงามของธรรมชาติยามค่ำคืน แสงจันทร์ ความงามของผู้หญิง และการแต่งกาย

การแต่งกาย

ผู้ชาย:

นุ่งโจงกระเบน

สวมเสื้อราชปะแตน

ใส่ถุงเท้า

สวมรองเท้า

ผู้หญิง:

นุ่งโจงกระเบน

สวมเสื้อลูกไม้

ห่มสไบพาดบ่าและผูกเป็นโบว์

ใส่เครื่องประดับมุก

ด.ญ. ณัฐวดี ราชวงค์ ชั้น1/4 เลขที่27

ระบำไก่เป็นส่วนหนึ่งของการแสดงละครในบท "พระลอตามไก่" เนื้อเรื่องกล่าวถึง "ปู่เจ้าสมิงพราย" ผู้มีเวทมนตร์อาคม ได้ใช้ "ไก่แก้ว" ซึ่งเป็นไก่ที่มีลักษณะพิเศษและงดงาม ไปล่อให้ "พระลอ" กษัตริย์แห่งเมืองแมนสรวง ให้เดินทางมาหาพระเพื่อนพระแพงที่เมืองสรอง

การแสดงชุดนี้จึงเป็นการจำลองท่าทางของไก่ที่ถูกมนต์สะกด มีความองอาจ ผาดโผน และเคลื่อนไหวอย่างมีชีวิตชีวาตามเนื้อเพลงบรรยายลักษณะของไก่แก้ว ซึ่งแต่งโดยสมเด็จฯ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ และสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระยานริศรานุวัติวงศ์ได้บรรจุทำนองเพลง "ลาวจ้อย" ไว้ได้อย่างไพเราะ

นอกจากนี้ ยังมีการแสดงระบำไก่ในรูปแบบอื่นที่เป็นการละเล่นพื้นบ้าน โดยเฉพาะในภาคใต้ที่เรียกว่า "ระบำไก่ชน" ซึ่งเป็นการจำลองกิจกรรมการชนไก่ในวิถีชีวิตพื้นบ้านมาเป็นการแสดงที่สนุกสนานเร้าใจ

การแต่งกาย

การแต่งกายสำหรับการแสดงระบำไก่มีลักษณะสำคัญคือ ผู้แสดงจะต้องแต่งกายให้มีลักษณะคล้ายคลึงกับไก่มากที่สุด เพื่อให้สามารถสื่อถึงกิริยาอาการของไก่ได้อย่างสมจริง

เครื่องแต่งกาย: มักใช้ชุดที่มีสีสันสดใส เช่น สีแดง, เขียว, เหลือง, ดำ หรือหลากสี (เบญจรงค์)

ลักษณะชุด:

ส่วนใหญ่จะสวมเสื้อแขนยาวและกางเกงขายาวที่แนบกระชับ เพื่อความคล่องตัวในการเคลื่อนไหว

มีการประดับประดาตกแต่งด้วย หางไก่ และ ปีกไก่ ที่บริเวณด้านหลังและแขน ซึ่งทำจากขนนกหรือวัสดุอื่นที่มีสีสันสวยงาม

อาจมีเครื่องประดับที่ศีรษะเป็น หงอนไก่ หรือหน้ากากไก่ เพื่อเพิ่มความสมจริง

รายละเอียดอื่นๆ: เน้นการเลียนแบบลักษณะของไก่ เช่น ขอบตาชาด (สีแดง), หงอนพรายพรรณ, เดือยใสสีลำยอง, สองเท้าเทียมนพมาศ เป็นต้น ตามเนื้อเพลงที่พรรณนาไว้

โดยสรุปแล้ว การแต่งกายระบำไก่เป็นการผสมผสานระหว่างชุดนาฏศิลป์ไทยพื้นฐานกับการตกแต่งเพิ่มเติมให้มีรูปลักษณ์เหมือนไก่ เพื่อให้เข้ากับบทบาทและการเคลื่อนไหวที่เป็นเอกลักษณ์ของการแสดงชุดนี้

ด.ญ. ปุญญาพร สุขดี ชั้น ม.1/4 เลขที่ 34

ฟ้อนถิ่นบ้อง เป็นการฟ้อนพื้นเมืองของภาคเหนือ โดยเฉพาะในจังหวัด เชียงใหม่ ลำพูน และลำปาง

เกิดขึ้นจาก วิถีชีวิตของชาวบ้านล้านนา ที่นิยมใช้ “บ้องไม้ไผ่” ในชีวิตประจำวัน เช่น ใช้ใส่น้ำ ต้มน้ำ หรือเป็นเครื่องมือในไร่นา

จากการใช้ไม้ไผ่เหล่านี้ ชาวบ้านจึงเกิดความคิดนำมา เคาะให้เกิดจังหวะ แล้วฟ้อนรำประกอบเสียงบ้อง

จนกลายเป็น ศิลปะการแสดงพื้นบ้าน ที่สนุกสนานและงดงาม เรียกว่า “ฟ้อนถิ่นบ้อง”

รูปเเบบการเเสดง

ฟ้อนถิ่นบ้อง เป็นการแสดงพื้นบ้านล้านนาที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว

แสดงออกถึงความสนุกสนาน ความสามัคคี และวิถีชีวิตของชาวเหนือ

โดยใช้ “บ้องไม้ไผ่” เป็นอุปกรณ์หลักในการประกอบจังหวะการฟ้อน

การเเต่งกาย

ฝ่ายหญิง

สวม เสื้อแขนกระบอก หรือ เสื้อแขนสามส่วน สีอ่อน เช่น สีชมพู ฟ้า หรือขาว

นุ่ง ผ้าซิ่นลายพื้นเมือง เช่น ซิ่นตีนจก ซิ่นลายคำ หรือซิ่นม่วน

พาด ผ้าสไบ ทับไหล่ด้านหนึ่ง สีสด เช่น สีทอง สีแดง หรือสีชมพู

เกล้า มวยผม ทัด ดอกไม้พื้นเมือง เช่น ดอกพุด หรือดอกจำปา

สวม เครื่องประดับเงิน เช่น สร้อยคอ กำไล และต่างหู

ฝ่ายชาย

สวม เสื้อพื้นเมือง หรือ เสื้อม้อฮ่อม สีพื้น เช่น สี

ขาวน้ำเงิน หรือเทา

นุ่ง กางเกงสะดอ (ขาก๊วย) หรือผ้าซิ่นพันเอว

มี ผ้าโพกหัว ลายพื้นเมืองหรือสีแดง

ถือ บ้องไม้ไผ่ เป็นอุปกรณ์ประกอบการฟ้อน

ชื่อ ด.ญ.นํ้าฟ้า เอกรัตสาสกุล ชั้น ม.1/4 เลขที่32

ผู้ประดิษฐ์: ระบำชุดนี้ถูกประดิษฐ์ขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2523 โดย นักศึกษาระดับปริญญาของวิทยาลัยนาฏศิลป กรมศิลปากร ภายใต้การควบคุมของ นางสาวปราณี สำราญวงศ์

วัตถุประสงค์: เพื่อนำออกแสดงเป็นผลงานการบรรเลงดนตรีและการแสดงนาฏศิลป์ ณ โรงละครแห่งชาติ

ผู้แต่งเพลง: นายปกรณ์ รอดช้างเผื่อน

ดนตรีประกอบ: ใช้ ดนตรีพื้นเมืองภาคพายัพ (ภาคเหนือ)

💃 รูปแบบและลีลาการแสดง

ระบำเก็บใบชาเป็นระบำที่แสดงถึง กรรมวิธีการเก็บใบชา ของชาวเขา ตั้งแต่เช้าจรดเย็น โดยแบ่งเป็นช่วงหลัก ๆ ดังนี้:

การออกเดินทาง: ลีลาแสดงถึงการเดินทางขึ้นไปตามไหล่เขาอย่างคล่องแคล่วและร่าเริง

การเก็บใบชา: ท่ารำจะเลียนแบบการเด็ดใบชา การเก็บใบชาใส่ตะกร้าหรือภาชนะที่สะพายไว้

การคัดเลือกและผึ่งแดด: ท่าทางแสดงถึงการเลือกสรรใบชา การนำใบชามาผึ่งแดดเพื่อรอให้แห้ง

ความรื่นเริง: ขณะที่รอใบชาแห้ง จะมีการแสดงลีลาสนุกสนาน รื่นเริงของกลุ่มชาวเขา

เดินทางกลับ: ท่ารำสุดท้ายแสดงถึงการเก็บใบชาที่แห้งแล้วและเดินทางกลับสู่ที่พัก

ลักษณะเด่น: การแสดงมีความ อ่อนช้อยและสนุกสนาน ในขณะเดียวกันก็ กระฉับกระเฉงและคล่องแคล่ว ตามแบบฉบับของผู้ที่ทำงานบนพื้นที่สูง

👚 การแต่งกาย

การแต่งกายของผู้แสดงจะ เลียนแบบชาวไทยภูเขา ซึ่งเน้นความสวยงามของเครื่องแต่งกายประจำเผ่าที่ประดับประดาด้วยเครื่องเงินและสีสันสดใส มักจะใช้เครื่องแต่งกายของเผ่าใดเผ่าหนึ่ง หรือผสมผสานระหว่างเผ่าต่างๆ เช่น ม้ง (แม้ว), อาข่า, ลาหู่ เป็นต้น

เครื่องแต่งกายหลัก:

เสื้อ: เสื้อแขนยาวที่ประดับลวดลายและงานปักที่เป็นเอกลักษณ์ของชนเผ่า

กระโปรง/กางเกง:

ผู้หญิงมักใส่กระโปรง หรือกางเกงขายาวที่ปักลวดลาย

ผู้ชายมักใส่กางเกงขายาวที่คล่องตัว

ผ้าคาดเอว/สะพายไหล่: มีการใช้ผ้าที่มีสีสันสดใสคาดหรือสะพาย

เครื่องประดับ: สวมใส่เครื่องประดับเงิน เช่น สร้อยคอ, กำไล, ต่างหู

หมวก/ผ้าโพก: มักสวม หมวก หรือ ผ้าโพกศีรษะ ที่มีลวดลายหรือพู่ห้อยอันเป็นเอกลักษณ์ของชนเผ่า

🧺 อุปกรณ์ที่ใช้

ตะกร้า/ภาชนะเก็บใบชา: ผู้แสดงมักจะถือ ตะกร้าขนาดเล็ก หรือมี ภาชนะสำหรับใส่ใบชา สะพายหลังหรือถือประกอบการแสดง เพื่อให้การร่ายรำสมจริงตามเรื่องราวของการเก็บใบชา

ด.ช.พิชยะ พฤกษาชาติ 12 1/4

๑. ชื่อชุดการแสดง

• ระบำโบราณคดี ชุดที่ ๒ ได้แก่ ระบำศรีวิชัย

๒. ประวัติ/ที่มาของการแสดง

ระบำศรีวิชัยเป็นหนึ่งในชุดระบำโบราณคดี ๕ ชุดที่เกิดขึ้นตามแนวคิดของ นายธนิต อยู่โพธิ์ อธิบดีกรมศิลปากรในขณะนั้น

• แรงบันดาลใจ: การสร้างระบำชุดนี้เกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๙ โดยได้รับแจ้งจากท่านตุนกู อับดุล รามานห์ แห่งมาเลเซีย ซึ่งต้องการให้นำนาฏศิลป์ไปแสดงประกอบภาพยนตร์เรื่องบรรพบุรุษของท่านที่สืบเชื้อสายมาในสมัยศรีวิชัย

• หลักฐานที่ใช้: คณะผู้จัดทำได้พิจารณาค้นคว้าหลักฐานจากศิลปกรรมภาพจำหลักที่ สถูปบุโรพุทโธ ในเกาะชวา ซึ่งอยู่ในสมัยราชวงศ์ไศเลนทร์ อันเป็นยุคเดียวกันกับสมัยศรีวิชัย (ราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ ๘)

• ผู้ประพันธ์:

• ผู้ประดิษฐ์ท่ารำ: นางลมุล ยมะคุปต์ และ นางเฉลย ศุขะวณิช

• ผู้แต่งทำนองเพลง: นายมนตรี ตราโมท

• ผู้ออกแบบเครื่องแต่งกาย: นายสนิท ดิษฐพันธ์

๓. รูปแบบการแสดง

• ลักษณะ: เป็นการ รำหมู่

• ท่ารำ: ประดิษฐ์ขึ้นโดยการเลียนแบบจาก ภาพจำหลัก ที่บุโรพุทโธ ผสมผสานกับท่วงท่าของ นาฏศิลป์ชวา ทำให้เกิดความงดงามของการใช้มือ เท้า และศีรษะที่มีลักษณะเฉพาะ

• ดนตรี: นายมนตรี ตราโมท ได้เลือกเครื่องดนตรีไทยที่มีลักษณะใกล้เคียงกับเครื่องดนตรีที่ปรากฏในภาพจำหลัก หรือสร้างขึ้นใหม่ นำมาผสมวงและปรับปรุงเป็นเพลงประกอบจังหวะระบำ เครื่องดนตรีที่ใช้ได้แก่ ตะโพนไทย กลองแขก กระจับปี่ และประกอบจังหวะด้วยฉิ่งและกรับ

๔. การแต่งกาย

เครื่องแต่งกายประดิษฐ์ขึ้นตามแบบภาพจำหลักในสมัยศรีวิชัย มีลักษณะเด่นดังนี้:

• เสื้อ: เสื้อรัดอกสีเนื้อ (ผ้ายืดสีเนื้อ) ไม่มีแขน คล้ายการเปลือยอกตามที่ปรากฏในภาพปั้น

• ผ้านุ่ง: นุ่งผ้าลักษณะคล้าย ผ้าโสร่งบาติก หรือ ผ้าปาเต๊ะ เย็บเป็นจีบหน้านางเล็ก ๆ อยู่ตรงกลางด้านหน้า มักมีสีคู่ เช่น สีเขียวกับสีแดง หรือสีน้ำตาลกับสีเหลืองอ่อน

• ผ้าคาด/สไบ:

• ผ้าคาดรอบสะโพก ใช้ผ้าแพรเนื้อบาง มีสองสี เช่น สีเขียวและสีแดง.

• ผ้าสไบเฉียง ใช้ผ้าสีเดียวกับสีคาดสะโพก เย็บติดกับแผ่นโค้งบนไหล่ซ้าย.

• ศีรษะ: เกล้าผมมวยไว้ท้ายทอย หรือเกล้าสูงกลางศีรษะคล้ายลูกจันแบน. สวม เกี้ยว รัดผม และมี กระบังหน้า.

• เครื่องประดับ: ประกอบด้วย เข็มขัด (ทำด้วยโลหะชุบทองลายโปร่ง), สร้อยคอ, ต่างหู (แบบห้อยหรือห่วงกลมใหญ่), กำไลต้นแขน และ กำไลมือ.

วิดีโอนี้เป็นอีกหนึ่งการแสดงระบำศรีวิชัยที่บันทึกโดยมูลนิธิมนตรี ตราโมท: ระบำศรีวิชัย ระบำโบราณคดี ลำดับ 2 ณ.โรงละครแห่งชาติ

ด.ญ.พิชฎา อุตมูล ม.1/4 เลขที่37

ประวัติ / ที่มาของการแสดง

รำเชิญพระขวัญ เป็นชุดการแสดงที่ประกอบอยู่ใน ละครประวัติศาสตร์เรื่อง "น่านเจ้า" ซึ่งประพันธ์บทโดย ฯพณฯ พลตรีหลวงวิจิตรวาทการ และกรมศิลปากรได้จัดแสดงขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2482

เนื้อเพลงมีความหมายเกี่ยวกับการ "รับขวัญ" หรือ "เชิญพระขวัญ" ที่เชื่อว่าเป็นสิริมงคลให้กลับคืนมาสู่ร่างกายของมนุษย์ เพื่อบันดาลให้เกิดสิริมงคลและความรอดปลอดภัยแก่ชีวิต

ต่อมาการแสดงชุดนี้ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย และถูกนำมาใช้ในการแสดงเบิกโรง หรือรำอวยพรในงานมงคลหรืองานรื่นเริงทั่วไป

รูปแบบการแสดง

ประเภท: เป็นการแสดงหมู่ หรือ ระบำ

จำนวนผู้แสดง: ส่วนใหญ่ประกอบด้วยผู้แสดง 4 - 6 คน

ลีลาท่ารำ: ผู้เชี่ยวชาญด้านนาฏศิลป์ไทยได้ประดิษฐ์ท่ารำให้กลมกลืนกับบทร้อง (00:00:52) ซึ่งเป็นท่ารำที่อ่อนช้อยงดงาม

อุปกรณ์ประกอบการแสดง: ผู้แสดงจะถือ แว่นเทียน ร่ายรำ (00:01:01) โดยการโบกควันเทียนถือเป็นการนำสิริมงคลไปสู่ผู้ที่ชมการแสดง

การแต่งกาย

การแต่งกายสำหรับการแสดงชุดนี้จะเป็นไปตามแบบแผนนาฏศิลป์ไทย โดยทั่วไปจะแต่งกายแบบ นางใน หรือ ยืนเครื่องนาง (ในวิดีโอนี้ผู้แสดงเป็นนักเรียนหญิง แต่แต่งกายตามแบบนาฏศิลป์ไทย

ด.ชเกียรติศักดิ์ คงสอน ชั้น ม.1/4เลข1

เป็นการฟ้อนที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่โดย นายกุย สุภาวสิทธิ์ จากท่าฟ้อนเชิงแบบชาย ต่อมาลูกสาวคือ นางบัวเรียว (สุภาวสิทธิ์) รัตนมณีภรณ์ ได้ปรับปรุงเป็นแบบอ่อนช้อยสำหรับผู้หญิง และได้รับการพัฒนาต่อเนื่องที่ วิทยาลัยนาฏศิลป์เชียงใหม่ โดยมีจุดประสงค์เพื่ออนุรักษ์นาฏศิลป์ล้านนาและวิถีชีวิตการทอผ้าไหมให้คงอยู่ตลอดไป 

เป็นการฟ้อนพื้นเมืองของภาคเหนือที่เลียนแบบกระบวนการทอผ้า ซึ่งพัฒนามาจาก "ฟ้อนเจิง" ที่เดิมเป็นท่ารำของผู้ชาย พัฒนาโดย นางพลอยศรี สรรพศรี ได้ช่วยปรับปรุงท่ารำร่วมกับนางบัวเรียว

ด.ช.ธนกร สมจิตร์ เลขที่5 ม1/4

รำเหย่ย เป็นการแสดงพื้นบ้านของชาวมอญที่อาศัยอยู่ในจังหวัดกาญจนบุรี โดยเฉพาะในเขตอำเภอพนมทวน มีประวัติความเป็นมาและการพัฒนาที่น่าสนใจ

การเเสดงรำเหย่อย

การละเล่นพื้นบ้านของไทยภาคกลาง โดยเฉพาะในจังหวัดกาญจนบุรี ที่เป็นการร้องโต้ตอบบทกวีสดระหว่างฝ่ายชายและฝ่ายหญิง พร้อมกับร่ายรำประกอบจังหวะ โดยมีลักษณะเด่นคือคำร้องทุกวรรคจะลงท้ายด้วยเสียง "เอย" และนิยมเล่นกันในงานเทศกาลหรือช่วงเวลาที่มีความรื่นเริงต่างๆ

การเเต่งกาย

ผ้านุ่ง: นุ่งผ้าถุง หรือผ้าพิมพ์ลายโจงกระเบนหลากสีกัน

เสื้อ: สวมเสื้อคอกลมแขนยาว

สไบ: ห่มผ้าสไบเฉียงทับเสื้อ โดยสีของสไบมักเป็นสีเดียวกับสีของผ้านุ่ง

ทรงผม: เกล้าผมมวยรัดด้วยดอกไม้หรือดอกมะลิ และประดับดอกไม้สดที่หูข้างเดียว

เครื่องประดับ:

เข็มขัด

สร้อยคอ

สร้อยข้อมือ

กำไลข้อเท้า

บารมี สีเเก้ว เลขที่9 ชั้น1/4

ชื่อชุดการแสดง

ชื่อชุดคือ รำวงใต้เกี้ยว (Ram Wong Tai Kiew) — เป็นชื่อที่ใช้เรียกชุดการแสดงนาฏศิลป์สร้างสรรค์ที่ดัดแปลงจากรำวงและเต้นรองเง็งของภาคใต้

ประวัติ / ที่มาของการแสดง

• รำวงใต้เกี้ยวถูกสร้างสรรค์ขึ้นโดย วิทยาลัยนาฏศิลปนครศรีธรรมราช โดยมีแรงบันดาลใจมาจากการเต้น “รองเง็ง” ของชาวภาคใต้ ซึ่งมีลักษณะเฉพาะในการก้าวเท้า แตะเท้า โยกตัว โอนตัว และย่อตัว

• จากนั้น นำองค์ประกอบของรำวง (ซึ่งเป็นการรำเป็นวงกลม) มาผสมผสานกับท่าทางของรองเง็ง และออกแบบเป็นชุดการแสดงใหม่ชื่อรำวงใต้เกี้ยว โดยที่แบ่งการแสดงออกเป็น 2 ช่วง ได้แก่ “หนุ่มพบสาว” และ “บ่าวเกี้ยวหญิง” เพื่อสื่อถึงความสัมพันธ์ระหว่างชาย–หญิงในเชิงเกี้ยวพาราสี

• คำว่า “ใต้เกี้ยว” สื่อถึงแนวคิดของการ “เกี้ยว” หรือการเสน่หาเชิงรำวงของภาคใต้ และผสมผสานท่ารำแบบวงกลมเข้ากับบริบทของใต้ ซึ่งเป็นจุดเด่นที่ทำให้ชุดนี้มีเอกลักษณ์

รูปแบบการแสดง

• ผู้แสดงจะเคลื่อนตัวเป็น วงกลม (รำวง) ทวนเข็มนาฬิกา โดยมีการเคลื่อนไหวและท่าทางที่ยืมจากรองเง็ง เช่น ก้าวเท้า แตะเท้า โยกตัว โอนตัว ย่อตัว เป็นต้น

• แบ่งเป็น 2 ช่วง:
  

  1. หนุ่มพบสาว — เป็นการเริ่มที่ชายและหญิงพบกัน เคลื่อนไหวรำด้วยท่ารำวงผสมรองเง็ง

  2. บ่าวเกี้ยวหญิง — เป็นการแสดงในเชิงเกี้ยวพาราสีกันอย่างมีจังหวะ และมีบทเพลง/บทร้องแทรกเพื่อสื่อความสัมพันธ์

• 
  

• ดนตรีประกอบใช้เป็น วงดนตรีภาคใต้ตอนล่าง ซึ่งนำทำนองของรองเง็งมาเป็นแนวคิด โดยมีการแต่ง-เพิ่มเติม-ร้อยเรียงใหม่ให้เหมาะสมกับการรำวงใต้เกี้ยว

การแต่งกาย

• ฝ่ายชาย: ใช้แนวคิดจากชุด “บาจูเมอลายู” (Baju Melayu) ซึ่งเป็นชุดมลายูของชาย พัฒนาให้เหมาะกับการรำ

• ฝ่ายหญิง: ใช้แนวคิดจากชุด “เคบาย่าบีกู” (Kebaya Begu) ซึ่งเป็นชุดมลายูของหญิง มีการออกแบบให้สวมใส่เพื่อการรำได้สะดวก

• ผู้แสดงทุกคนจะใช้ ผ้าเช็ดหน้า (handkerchief) ระหว่างการรำ ซึ่งเป็นอุปกรณ์หนึ่งที่ถูกกำหนดให้ใช้สำหรับรำวงใต้เกี้ยว

ด.ญ.เมธาวี แสงสาลี ม.1/4 เลขที่38

เป็นการฟ้อนรำพื้นเมืองอีสานที่มีลักษณะอ่อนช้อย สนุกสนาน และไพเราะ โดยมีทำนองเพลงที่เร้าใจ และเน้นการโต้ตอบบทกลอนระหว่างชาย-หญิง เครื่องดนตรีที่ใช้ในการแสดงคือเครื่องดนตรีพื้นเมืองอีสาน (โปงลาง) ซึ่งต้นแบบการแสดงได้มาจากอำเภอเขมราฐ จังหวัดอุบลราชธานี และได้นำมาพัฒนาท่ารำให้งดงามยิ่งขึ้น

ของผู้ชายคือการนุ่งโจงกระเบนและห่มผ้า สวมเสื้อแขนกระบอกสีพื้น ส่วนผู้หญิงจะห่มผ้ายมีดอก นุ่งซิ่นฝ้ายมัดหมี่มีเชิง และเกล้าผมสูง นอกจากนี้ยังมีการใช้ผ้าแพรวาคาดตัว และมักมีการตกแต่งด้วยดอกไม้และเครื่องประดับอื่นๆ

ดู.ญ สุภัชชา ทะโคดา ชั้น ม.1/4 เลขที่41

ฉุยฉายเบญกายแปลงคือการแสดงรำเดี่ยวของนางเบญกายที่แปลงร่างเป็นนางสีดาเพื่อหลอกลวงพระรามในเรื่องรามเกียรติ์ เป็นการแสดงที่ผสมผสานความงามและลีลาของนางในบทบาทนี้อย่างงดงามและมีความเป็นเอกลักษณ์สูง.

รูปแบบการรำ

ฉุยฉายเบญกยแปลงเป็นรูปแบบที่นิยมที่สุด โดยเน้นการแสดงความงามและอ่อนช้อยของนางเบญกายในขณะที่แปลงกายเป็นนางสีดา การแสดงนี้เป็นการรำเดี่ยวที่มีลีลางดงามแสดงถึงท่าทางและอารมณ์ของนางอย่างละเอียดอ่อน รวมถึงการเดิน การยืน การกางแขน และการเคลื่อนไหวของร่างกายส่วนต่างๆ เพื่อสื่อถึงบทบาทการแปลงกายอย่างสมจริงและน่าประทับใจ.

รูปแบบการแต่งกาย

การแต่งกายของฉุยฉายเบญกายแปลงจะเน้นความงดงาม ประณีต และมหัศจรรย์ สื่อถึงบทบาทของนางเบญกายในการแปลงกายเป็นนางสีดาอย่างเต็มรูปแบบ มีทั้งชุด เครื่องประดับ และเครื่องประดับศีรษะที่ช่วยเสริมความสง่างามและความเป็นเอกลักษณ์ของตัวละครอย่างชัดเจน.

ชื่อชุดยืนเครื่อง

ด.ช. ณวภัทร ภัทรธรนันท์ เลขที่3 ม.1/4

🌻การแต่งกาย มีสไบ ผ้าถุง และ ใส่เครื่องประดับ ต่างๆ เช่น สร้อยคอ ตุ้มหู เข็มขัด และกำไล

🪷รูปแบบการแสดงเป็นการแสดง ระบำหมู่ โดยผู้แสดงเป็นผู้หญิงล้วน สวมชุดไทยประดิษฐ์ถือ ดอกบัวประดิษฐ์ ออกมาร่ายรำเป็นชุดตามคำร้อง ประกอบด้วยวงดนตรี ปี่พาทย์ เพื่อสร้างบรรยากาศ การแสดงนี้แสดงถึงความเคารพและถวายพระพร

ด.ญ.เปรมปรีดิ์ ฐานิสมนูญธรรม เลขที่35 ม.1/4

ผู้ประพันธ์ทำนองเพลง: นายมนตรี ตราโมท (ผู้เชี่ยวชาญดนตรีไทยและศิลปินแห่งชาติ)

ผู้ประดิษฐ์ท่ารำ: ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี (ผู้เชี่ยวชาญนาฏศิลป์ไทยและศิลปินแห่งชาติ)

จุดมุ่งหมาย: เพื่อแสดงถึงความสำคัญและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชาวนา ตั้งแต่การไถนา หว่านกล้า และเก็บเกี่ยวข้าว ซึ่งเป็นอาชีพหลักของคนไทย

รูปแบบการแสดง

ลักษณะ: เป็นระบำชุด ซึ่งเป็นการแสดงที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่ ไม่ใช่การแสดงพื้นบ้านดั้งเดิมที่มีมาแต่โบราณ

การดำเนินเรื่อง: ท่ารำและทำนองเพลงจะเลียนแบบกิริยาอาการต่างๆ ในการทำนา เช่น ท่าไถนา ท่าหว่านเมล็ดข้าว ท่าเกี่ยวข้าว

ผู้แสดง: ใช้ผู้แสดงทั้งชายและหญิง โดยอาจมีการใช้อุปกรณ์ประกอบการแสดง เช่น เคียวเกี่ยวข้าว หรือรวงข้าว เพื่อความสมจริง

ดนตรี: ใช้ดนตรีไทยบรรเลงประกอบจังหวะและทำนองที่แต่งขึ้นเฉพาะสำหรับการแสดงชุดนี้

การแต่งกาย

การแต่งกายของระบำชาวนาจะเน้นความเรียบง่ายและเป็นธรรมชาติ เพื่อสื่อถึงการเป็นชาวบ้านที่ใช้ชีวิตอยู่ในท้องทุ่งนา

ชุดผู้ชาย: มักจะสวมชุดม่อฮ่อมแขนสั้นหรือแขนยาว นุ่งกางเกงขาก๊วยสีเข้ม และอาจมีผ้าขาวม้าคาดเอวหรือพาดบ่า

ชุดผู้หญิง: มักจะสวมเสื้อแขนสั้นหรือแขนกระบอกลายดอก นุ่งผ้าซิ่นสีพื้น หรืออาจสวมชุดม่อฮ่อมแบบผู้ชายก็ได้ และมักมีผ้าสไบหรือผ้าขาวม้าพาดไหล่

เครื่องประดับ: ไม่เน้นเครื่องประดับหรูหรา อาจมีเพียงหมวกสาน (งอบ) หรือผ้าโพกศีรษะ เพื่อบังแดดในการทำนา

ด.ญ ณัชชา หมื่นจร เลขที่28 ม.1/4

2ที่มาจากงานรื่นเริงของชาวบ้านเพื่อความสนุกสนาน โดยเฉพาะในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่ประชาชนเกิดความเครียด ทำให้มีการรวมกลุ่มกันร้องรำเพื่อคลายความทุกข์

3เป็นการละเล่นพื้นบ้านที่มีรูปแบบการแสดงง่ายๆ ไม่มีแบบแผนตายตัว มักรำเป็นวงกลม โดยผู้แสดงจะรำเป็นคู่ชาย-หญิง หรือรำตามกันไป ท่ารำจะมาจากท่าทางธรรมชาติที่เน้นความสนุกสนาน

การแสดงเป็นวงกลม โดยผู้แสดงจะรำตามจังหวะของเครื่องดนตรีเป็นหลักคือ โทน ซึ่งมักมี ฉิ่ง กรับ และ ฉาบเล็ก ร่วมด้วย รูปแบบการรำไม่ตายตัว โดยมีลักษณะเด่นคือการ ใช้ท่าทางธรรมชาติ เพื่อความสนุกสนานรื่นเริง

4เป็นการแต่งกายตามวัฒนธรรมท้องถิ่นหรือสมัยนิยมนั้นๆ

ดู.ช.ศตายุ บํารุงภักดิ์ เลขที่17 ม.1/4

ประวัติโดยย่อ

• ต้นกำเนิด:

  เชื่อว่ามีต้นกำเนิดจากศิลปะการแสดงละครชาตรีในสมัยอยุธยา ซึ่งนำไปเผยแพร่ในภาคใต้ และเรื่องที่นิยมนำมาแสดงคือเรื่อง "พระสุธน" และ "นางมโนห์รา" 

• การแพร่หลาย:

  แพร่หลายจากราชสำนักอยุธยาผ่านเมืองเพชรบุรีลงสู่ภาคใต้ มีการกล่าวถึงว่าขุนศรีศรัทธานำโนราชาตรีจากกรุงศรีอยุธยาไปสอนที่เมืองนครศรีธรรมราช 

• การพัฒนา:

  ในภาคใต้มีการพัฒนาการรำโนราให้มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว มีการผสมผสานความเชื่อและพิธีกรรมท้องถิ่นเข้าไปด้วย 

• การขึ้นทะเบียนมรดกโลก:

  เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2564 องค์การยูเนสโกได้ประกาศขึ้นทะเบียน "โนรา" (Nora, dance drama in southern Thailand) ให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ 

ลักษณะสำคัญ

• แม่บทท่ารำ:

  มีแม่บทท่ารำเดียวกับละครชาตรี 

• บทร้อง:

  เป็นกลอนสดที่ผู้ขับร้องต้องใช้ปฏิภาณไหวพริบในการร้อยคำสัมผัส 

• เครื่องดนตรี:

  ประกอบด้วย กลอง, ทับคู่, ฉิ่ง, โหม่ง, ปี่ (ปี่นอก หรือ ปี่ใน) และกรับ ปัจจุบันมีการผสมผสานเครื่องดนตรีสากลเข้าไปด้วย 

• เครื่องแต่งกาย:

  มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เช่น เทริด, ทับทรวง, หางหงส์, ปีกเหน่ง และเครื่องรูปปัด 

ดู.ญ.ใบหม่อน เพียรผักแว่น 1/4 เลขที่33

• จุดเริ่มต้น: เกิดขึ้นในกลุ่มชาวนาที่ยึดอาชีพทำนาในภาคกลาง โดยเฉพาะแถบอำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์

• ช่วงเวลา: มีการเล่นมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 7 (ประมาณ พ.ศ. 2475)

• ผู้ประดิษฐ์: มี หลวงศรีบุญขวัญ เป็นผู้ประดิษฐ์เนื้อร้องขึ้น

• การตั้งชื่อ: มาจากการที่ผู้เล่น "เต้น" และ "รำ" โดยมือข้างหนึ่งถือ "เคียว" และอีกข้างถือ "รวงข้าว" 

ลักษณะเด่นของการแสดง

• วิธีการเล่น: แบ่งเป็นฝ่ายชาย (พ่อเพลง) และฝ่ายหญิง (แม่เพลง) ร้องและเต้นโต้ตอบกัน

• เครื่องมือ: ผู้เล่นจะถือเคียวเกี่ยวข้าวในมือขวา และถือรวงข้าวในมือซ้าย

• ความหมาย: เป็นการสะท้อนวิถีชีวิต สภาพความเป็นอยู่ และความสนุกสนานของชาวนาได้อย่างชัดเจน 

การปรับเปลี่ยนรูปแบบ

• เดิม: ใช้เพียงเสียงตบมือและการร้อง "เฮ้ เฮ้ว" จากลูกคู่เป็นจังหวะ

• ปัจจุบัน: เมื่อกรมศิลปากรนำไปดัดแปลง ได้มีการเพิ่มระนาดเข้ามาประกอบจังหวะ และอาจมีการดัดแปลงท่ารำและเนื้อร้องให้สุภาพขึ้นเพื่อใช้แสดงบนเวที 

• การแต่งกายในเพลงเต้นกำรำเคียวของ

  ฝ่ายชายจะนุ่ง กางเกงขาก๊วย เสื้อ กุยเฮง หรือ เสื้อแขนกระบอกสีดำ พร้อมคาด ผ้าขาวม้า ที่เอว และสวม งอบ ส่วนฝ่ายหญิงจะนุ่ง โจงกระเบน และสวม เสื้อแขนกระบอกสีดำ ทั้งชุด และทัดดอกไม้ที่หูขวา ทั้งชายและหญิงจะสวมงอบ และไม่สวมรองเท้า 

  ฝ่ายชาย

  • เสื้อผ้า: กางเกงขาก๊วย และเสื้อกุยเฮงสีดำ หรือเสื้อแขนกระบอกสีดำ

  • เครื่องประดับ: ผ้าขาวม้าคาดเอว และสวมงอบ

  • เท้า: ไม่สวมรองเท้า 

  ฝ่ายหญิง

  • เสื้อผ้า: นุ่งโจงกระเบนสีดำ หรือโจงกระเบนผ้าลาย และสวมเสื้อแขนกระบอกสีดำ

  • เครื่องประดับ: ทัดดอกไม้ที่หูขวา และสวมงอบ

  • เท้า: ไม่สวมรองเท้า 

  • ชื่อด.ญ.ณัฐณิชา เปาริกรัตน์ เลขที่29 ม.1/4

เป็นระบำที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่ในปี พ.ศ. 2499 โดยประดิษฐ์ท่ารำโดย หม่อมศุภลักษณ์ ภัทรนาวิก และ อาจารย์ลมุล ยมะคุปต์ ประพันธ์คำร้องและทำนองโดย ศาสตราจารย์มนตรี ตราโมท เพื่อใช้ในการแสดงละครในเรื่อง "อิเหนา" ตอน "ลมหอบ" โดยมีเนื้อหาเป็นการฟ้อนรำของเหล่าเทพบุตรและนางฟ้าเพื่อถวายองค์ปะตาระกาหลา.

เครื่องแต่งกาย

การแต่งกายแบบยืนเครื่อง สำหรับตัวพระและตัวนาง โดยตัวพระจะสวม ชฎายอดชัย และเสื้อแขนสั้น ส่วนตัวนางจะสวม มงกุฎกษัตริย์ และเครื่องประดับตามแบบแผนของระบำยืนเครื่อง เช่น ผ้าห่มนาง, สไบ, เครื่องประดับต่างๆ ที่เป็นลวดลายงดงาม.

ทำนอง

เพลง "แขกเชิญเจ้า" และ "ยะวาเร็ว"

เนื้อเพลง

เริ่มต้นด้วยบทบาทของเหล่าข้าพระบาทที่ถวายบังคมขอโอกาสต่อเทพยดา เพื่อที่จะได้ร่ายรำถวายแด่ "ปิ่นอมรปะตาระกาหลา" ก่อนจะเข้าสู่บทบาทของอัปสรและเหล่าเทวาที่ร่ายรำสลับกันไปมาอย่างสนุกสนานและรื่นเริง

ศุภวิชญ์ แสงสด 1/4 19

ประวัติความเป็นมา

ต้นกำเนิด: มีต้นกำเนิดจากการแสดงถวายแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ณ จังหวัดระนอง เมื่อวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2502

แรงบันดาลใจ: ได้รับแรงบันดาลใจจากวิถีชีวิตของชาวจังหวัดระนองที่มีอาชีพทำเหมืองแร่ดีบุก ซึ่งเป็นอาชีพหลักที่สร้างรายได้ให้กับชุมชน

การปรับปรุง: ต่อมาในปี พ.ศ. 2521 นักศึกษาวิทยาลัยนาฏศิลปได้นำมารักษา ปรับปรุง และเรียบเรียงท่ารำใหม่ โดยใช้เพลง "ตะลุงราษฎร์" ที่ประพันธ์ทำนองโดยนายประสิทธิ์ ถาวร

การแสดง

เนื้อหา: สื่อถึงการหาแร่ ร่อนแร่ และตากแร่ของชาวบ้าน

ผู้แสดง: ผู้แสดงเป็นผู้หญิงล้วน

การแต่งกาย: แต่งกายด้วยชุด "ยะหยา" ซึ่งเป็นเครื่องแต่งกายพื้นเมืองของหญิงชาวใต้

อุปกรณ์: ใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า "เลียง" ซึ่งทำจากไม้ มีลักษณะคล้ายกระทะแต่ไม่มีหู

ดนตรี: ใช้เครื่องดนตรีประกอบ เช่น ตะโพน รำมะนา ระนาดเอก ฉิ่ง และกลองตุ๊ก

ด.ญ.ใบหม่อน เพียรผักแว่น 1/4 เลขที่ 33