Γενική Εφημερίς της Ελλάδος, Αίγινα, έτος Γ΄, φ. 9/4.2.1828.

 

Ο Εϋνάρδος εργάστηκε αρχικά στην οικογενειακή εμπορική επιχείρηση στην Ελβετία και στη συνέχεια σε μεγάλους εμπορικούς οίκους στην Ιταλία. Οι ικανότητες που ανέπτυξε ως έμπορος, οικονομικός σύμβουλος και τραπεζίτης τον οδήγησαν γρήγορα σε υψηλές δημόσιες θέσεις. Ως Γενευιώτης τραπεζίτης είχε συναλλαγές με τις ευρωπαϊκές κορυφές του τραπεζικού κόσμου. Την τεράστια πείρα, τις απέραντες επαφές του με τους πολιτικούς και οικονομικούς Eυρωπαίους ηγέτες της εποχής αλλά και μέρος του πλούτου του θα τα προσφέρει αργότερα στην Ελλάδα.

 

Στο πλαίσιο των πολιτικών του καθηκόντων ο Εϋνάρδος ανέλαβε την αναδιοργάνωση των οικονομικών αρκετών ιταλικών κρατιδίων, ενώ παράλληλα ανέπτυξε διπλωματική δράση. Έγινε μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου της Γενεύης και γραμματέας της αντιπροσωπείας στις «Συνθήκες του Παρισιού» και στο Συνέδριο της Βιέννης (1814-1815), όπου γνωρίστηκε με τον Ιωάννη Καποδίστρια, ειδικό απεσταλμένο τότε του αυτοκράτορα της Ρωσίας Αλέξανδρου Α΄. Από τη συνάντηση των δύο ανδρών προέκυψε μια θερμή και μακροχρόνια φιλία με ευεργετικά αποτελέσματα για το ελληνικό έθνος. Ο Εϋνάρδος θα συνταχθεί με τους υπόδουλους Έλληνες χρηματοδοτώντας τον αγώνα για την απελευθέρωση και καλλιεργώντας το φιλελληνικό κίνημα στην Ευρώπη.

 

Η προσφορά του θα συνεχιστεί στα πρώτα χρόνια της συγκρότησης του ελληνικού κράτους, η οποία θα έχει ως αποτέλεσμα την ίδρυση της Εθνικής Τράπεζας τον Μάρτιο του 1841. Αναγνωρίζοντας τη συμβολή του, η προκαταρκτική συνέλευση των μετόχων της Εθνικής θα ανακηρύξει τον Εϋνάρδο επίτιμο διοικητή της. 

 

Μυημένος στη Φιλική Εταιρεία, το 1824 επέστρεψε στην Ελλάδα και συμμετείχε ενεργά στον εθνικό επαναστατικό αγώνα ως στενός σύμβουλος του Γεωργίου Κουντουριώτη. Ο Σταύρος υπήρξε επίσης φίλος και συνεργάτης του Ιωάννη Καποδίστρια και συμμετείχε σε όλους τους οικονομικούς θεσμούς που δημιούργησε ο Kυβερνήτης. Παράλληλα ήταν έμπιστος αντιπρόσωπος του φιλέλληνα Ελβετού διπλωμάτη και τραπεζίτη Ιωάννη-Γαβριήλ Εϋνάρδου. Μαζί τους μοιράστηκε το όραμα της εγκαθίδρυσης στο νεοσύστατο κράτος ενός πιστωτικού οργανισμού.

 

Ο Σταύρος αρχικά συμμετείχε στην τριμελή επί της Οικονομίας Επιτροπή και στη διοίκηση της Εθνικής Χρηματιστικής Τράπεζας (1828-1834). Στη συνέχεια, ως μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, γνώρισε τον Γάλλο οικονομολόγο Αρτεμόν Ρενύ (Arthémond Regny), το 1838 λειτούργησε με επιτυχία το προεξοφλητικό γραφείο γνωστό ως «Τράπεζα Εϋνάρδου», και το 1841 προετοίμασε την ίδρυση της Εθνικής Τράπεζας. Εκλεγμένος παμψηφεί από τη συνέλευση των μετόχων στις 17 Νοεμβρίου 1841 πρώτος διευθυντής της Εθνικής Τράπεζας, στα είκοσι οκτώ χρόνια που άσκησε τα καθήκοντά του, έως την ημέρα του θανάτου του στις 31 Μαΐου 1869, ο Σταύρος αναδείχτηκε σε άξιο φύλακα των συμφερόντων της Εθνικής. Η επιτυχημένη διαχείριση της οικονομικής κρίσης του 1848 συντέλεσε ώστε να του αποδοθεί τον Φεβρουάριο του 1849 ο τίτλος του ισόβιου διοικητή της Τράπεζας.

Έκδοση της Εθνικής Τράπεζας, Ιστορικόν Αρχείον, με επιστολές του Εϋνάρδου που φυλάσσονται στη Δημόσια και Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη της Γενεύης.

Πορτρέτο Μ. Ρενιέρη: Καλλιτεχνική Συλλογή Εθνικής Τράπεζας

Φωτογραφίες υπολοίπων: Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας

Σχέδιο με μολύβι, έργο του Νικηφόρου Λύτρα (1832-1904). 

Πολιτικός, ηγετική φυσιογνωμία της επανάστασης, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος του Εκτελεστικού από την Α΄ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου και με την ιδιότητά του αυτή υπέγραφε τις ομολογίες της Προσωρινής Διοικήσεως. 

Τα στελέχη αυτά φυλάσσονταν για να είναι δυνατός ο έλεγχος της γνησιότητας των χαρτονομισμάτων. Τον έλεγχο επέτρεπε ο ακανόνιστος τρόπος κοπής του χαρτονομίσματος ώστε να είναι μοναδικός, και σε δεδομένο έλεγχο η τέλεια εφαρμογή του αποτμημένου μέρους να βεβαιώνει τη γνησιότητα. Στο στέλεχος αναγράφονται δύο αριθμοί. Ο πρώτος είναι της πρόσθιας όψης του χαρτονομίσματος και ο δεύτερος, κατά 500 μονάδες μικρότερος, της οπίσθιας, ως μέτρο κατά ενδεχόμενης παραποίησης. Τα στελέχη φέρουν επίσης τη σφραγίδα του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Δικαιούχος ο επιφανής Ηπειρώτης ευεργέτης και ένας από τους πρώτους μεγάλους μετόχους της Νικόλαος Π. Ζωσιμάς, κάτοχος 500 μετοχών, Αθήνα, 27 Ιουλίου 1843.

Υπογράφει ο πρώτος διοικητής (τότε διευθυντής) της Τράπεζας Γεώργιος Σταύρος, ο πρώτος βασιλικός επίτροπος Λουί Λεμαίτρης (Louis Lemaître) και ο λογιστής Ε. Α. Παππάς. Η μετοχή κατασκευάστηκε στο βασιλικό λιθογραφείο Α. Φόστερ.

Από την έκδοση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, 1841-2006, Ιστορικό Χρονολόγιο, Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας, 2007, σ. 74.

Από το βιβλίο της Michelle Bouvier-Bron, Jean-Gabriel Eynard (1775-1863) et le philhellénisme genevois, Γενεύη 1963, φωτογραφικό αντίγραφο 

Κώδιξ Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων, αρ. 239, σ. 13-14.
Εικόνα από την έκδοση Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας 1821-1832, Αι Εθνικαί Συνελεύσεις, τόμ. Α΄, Αθήνα 1971.

Αντίγραφο έργου του P. J. David d’ Angers (1830).

Μεταφρασμένο κείμενο από την έκδοση της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος Μνήμη Ιωάννη-Γαβριήλ Εϋνάρδου, 1775-1863, Αθήνα 1977, σ. 70-80.  

Πρόκειται για λυτά φύλλα από την έκδοση Στοχασμός Μακρυγιάννη. Χειρ Παναγιώτη Ζωγράφου. Εικονογραφία του Εικοσιένα, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Αθήνα 1976.

Εφημερίς της Κυβερνήσεως, φ. 9/27 Απριλίου 1841, από την Ανατύπωση των φύλλων, Αθήνα 1866, έτος 1841, σ. 12-13.

Πίνακας του Γερμανού ζωγράφου Johannes Rabe. Ο πίνακας, που αποκτήθηκε από την Εθνική Τράπεζα το 2008, έχει ιδιαίτερη ιστορική αξία, γιατί απεικονίζει κτήρια της πλατείας στην τέταρτη δεκαετία του 19ου αιώνα. Στο κέντρο του πίνακα διακρίνεται το περίφημο «Ξενοδοχείον της Αγγλίας», ιδιοκτησίας του Ιταλού επιχειρηματία Φραγκίσκου Φεράλδη, ενώ δίπλα αριστερά το κτήριο της Εθνικής Τράπεζας, που είχε αγοραστεί το 1845 από τον Κυριάκο Δομνάδο για να αποτελέσει κεντρικό κατάστημα της Τράπεζας και κατοικία του Γ. Σταύρου. Το 1875 η Τράπεζα θα επεκταθεί και στο κτήριο του ξενοδοχείου, ενώ τα δύο αυτά κτήρια θα αποτελέσουν ενιαίο οικοδόμημα το 1901, όταν, έπειτα από εκτεταμένες παρεμβάσεις, το μέγαρο της Εθνικής Τράπεζας στην Πλατεία Κοτζιά θα πάρει την τελική μορφή που έχει και σήμερα.

 

Τα τραπεζογραμμάτια είναι τυπωμένα με μαύρο μελάνι στη μία μόνο όψη σε χαρτί διαφορετικού χρώματος, για να είναι ευκολότερος ο διαχωρισμός των αξιών. Το χαρτί φέρει υδατογράφημα με τις λέξεις «Ελληνική Τράπεζα» και την αξία ολογράφως. Υπάρχει περιμετρικό κόσμημα, διαφορετικό για τις αξίες των 100 και 500 δραχμών από τις αξίες των 25 και 50. Στο κέντρο του επάνω μέρους έχει τοποθετηθεί ο βασιλικός θυρεός και στο αντίστοιχο κάτω η φράση «Η παραποίησις τιμωρείται με δεσμά διά βίου». Τυπωμένα είναι ο τίτλος της Τράπεζας, ολογράφως η αξία, οι θέσεις των υπογραφών και το πλαίσιο του αριθμού καταχώρισης στο λογιστικό βιβλίο. Χειρόγραφα αναγράφεται αριθμητικά η αξία στο επάνω μέρος του περιμετρικού κοσμήματος, ο αριθμός του γραμματίου στο κάτω μέρος και η ημερομηνία σύστασης της Τράπεζας.

 

Από σύγχυση λόγω της διατύπωσης του υποτίτλου του Κανονισμού της Τράπεζας, που εκδόθηκε με διάταγμα του Όθωνα στις 8/20 Απριλίου 1841 και την αναφέρει ως «Εθνική Ελληνική Τράπεζα», η παρανόηση αυτή αποτυπώθηκε και στην ταυτότητα των γραμματίων της πρώτης έκδοσης αντί του ορθού, που αναγράφεται στον ιδρυτικό νόμο, «Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος».
Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας

Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας 

Αποτελούν τις δύο όψεις του μεταλλίου της εξηκονταετηρίδας της Εθνικής Τράπεζας. Στη μία πλευρά παρουσιάζονται ανάγλυφα οι κεφαλές των τεσσάρων πρώτων διοικητών της Εθνικής με τα ονόματά τους, Γ. Σταύρος, Μ. Ρενιέρης, Π. Καλλιγάς, Σ. Στρέιτ, και τις χρονολογίες 1841-1901. Στην άλλη πλευρά το Κεντρικό Κατάστημα της Εθνικής, το οποίο μόλις έχει λάβει τη νέα του όψη έπειτα από τις μετασκευές ενοποίησης των αρχικών κτηρίων, και η χρονολογία 1902.

Φωτογραφία από την ειδική έκδοση Le Monument Eynard et les Hellenes en Suisse, Γενεύη 1977.

Γενεύη, 30 Οκτωβρίου 1849. 

Σχετικά με την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα και τη συμμετοχή του σε ακτοπλοϊκές και κατασκευαστικές εταιρείες (γαλλικά). 

Γενεύη, 6 Απριλίου 1851. 

Εκφράζει την εκτίμησή του προς το πρόσωπο του Γ. Σταύρου (γαλλικά). 

Παρίσι, 29 Ιουλίου 1852. 

Συγχαρητήρια για τον τρόπο διοίκησης της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (γαλλικά). 

Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, φωτογραφικό αντίγραφο.

Aπό την έκδοση Ιωάννης-Γαβριήλ Εϋνάρδος. Οραματιστής και κύριος συντελεστής της ίδρυσης της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, Ιστορικό Αρχείο Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, Αθήνα 1999.

Musee d’ art et d’ histoire, Γενεύη. Ασπρόμαυρο φωτογραφικό αντίγραφο. 

Παλαιά άποψη του μεγάρου από την πλευρά του κήπου, γκουάς του Alexandre Calame. Musée d’ art et d’ histoire, Γενεύη, φωτογραφία Arlaud. 

Aπό το βιβλίο της Michelle Bouvier-Bron, Jean-Gabriel Eynard (1775-1863) et le philhellénisme genevois, Γενεύη 1963, φωτογραφικό αντίγραφο.

Une amitié au service de l'indépendance

Musée d'art et d'histoire de Genève

Έργο άγνωστου καλλιτέχνη, δωρεά της οικογένειας Εϋνάρδου από την Ελβετία.