นางสาวธิดารัตน์ ปาหา

รหัสนิสิต 68011713094

สาขา สิ่งเเวดล้อมศีกษาและเกษตรศึกษา

จังหวัดอุดรธานีมีปริมาณขยะมูลฝอยเฉลี่ยเกือบ 900 ตัน/วัน แต่ระบบกำจัดขยะอย่างถูกวิธีทำได้เพียงบางส่วน ทำให้เกิดปัญหาขยะสะสม น้ำเสีย และกลิ่น ส่งผลต่อสุขภาพประชาชนและสิ่งแวดล้อมโดยตรง

การจัดการขยะในระดับชุมชนเป็นหัวใจสำคัญ เพราะเป็นจุดเริ่มต้นของการคัดแยก เพื่อลดปริมาณขยะที่ต้องนำไปกำจัด ลดค่าใช้จ่ายของท้องถิ่น และยังสร้างรายได้ให้กับชุมชนผ่านการรีไซเคิล

2. ส่งเสริมการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทางในครัวเรือน

3. นำขยะอินทรีย์ไปผลิตปุ๋ยหมักใช้ในครัวเรือนและเกษตรกรรม

4. สร้างระบบจัดการรีไซเคิลที่หมุนเวียนและเป็นรายได้เสริมของชุมชน

5. เสริมสร้างจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมและการมีส่วนร่วมของประชาชน

• จัดอบรมการคัดแยกขยะ “3 ถัง 4 ประเภท”

• ขยะอินทรีย์ (เศษอาหาร) → ทำปุ๋ยหมัก

• ขยะรีไซเคิล (พลาสติก ขวด กระป๋อง) → นำไปขายให้ร้านรับซื้อ

• ขยะทั่วไป → ส่งกำจัด

• ขยะอันตราย (แบตเตอรี่ หลอดไฟ สารเคมี) → จัดเก็บส่ง อบต./เทศบาล

4.2 จัดตั้ง “ศูนย์คัดแยกขยะชุมชน”

• ตั้งจุดรวบรวมขยะรีไซเคิล และร่วมมือกับร้านรับซื้อของเก่า

• มีตาชั่งและบันทึกข้อมูล เพื่อสร้างระบบบัญชีรีไซเคิล

4.3 ผลิตปุ๋ยอินทรีย์จากขยะเปียก

• จัดทำบ่อหมัก/ถังหมักประจำชุมชน

• แจก “ถังขยะอินทรีย์” ให้แต่ละครัวเรือน

4.4 กิจกรรม “ตลาดนัดรีไซเคิล”

• จัดเดือนละครั้ง ให้ชาวบ้านนำขยะรีไซเคิลมาแลกของอุปโภคบริโภค (เช่น ไข่, น้ำปลา, ข้าวสาร)

• ใช้งบสนับสนุนจากเทศบาล/ผู้ประกอบการ CSR

4.5 สร้างเยาวชนแกนนำ

• โรงเรียนในพื้นที่จัด “โครงการนักเรียนรักษ์สิ่งแวดล้อม”

• นักเรียนช่วยรณรงค์ครัวเรือนในชุมชน

• เฟสที่ 2 (เดือน 3-6): เริ่มคัดแยกขยะ ทดลองหมักปุ๋ย + จัดตลาดนัดรีไซเคิล

• เฟสที่ 3 (เดือน 7-12): ประเมินผล ปรับปรุงระบบ และขยายผลไปชุมชนใกล้เคียง

• จัดอบรม/เวิร์กชอป: 20,000 บาท

• ถังขยะ 3 สี (150 ชุด): 60,000 บาท

• ถังหมัก/บ่อหมักรวม: 30,000 บาท

• ป้ายประชาสัมพันธ์ / เอกสาร: 10,000 บาท

• สนับสนุนกิจกรรม “ตลาดนัดรีไซเคิล”: 30,000 บาท

รวมประมาณ: 150,000 บาท

(สามารถขอสนับสนุนจากเทศบาล, อบต., อบจ., กองทุนสิ่งแวดล้อม, ภาคเอกชน CSR)

• ครัวเรือนมีปุ๋ยอินทรีย์ใช้เอง ลดค่าใช้จ่ายซื้อปุ๋ยเคมี

• ชุมชนมีรายได้จากการขายขยะรีไซเคิล

• สิ่งแวดล้อมในชุมชนสะอาดขึ้น ลดกลิ่น ลดน้ำเสีย

• ประชาชนมีจิตสำนึกและมีส่วนร่วมมากขึ้น

8. ตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPIs)

• ปริมาณขยะที่ถูกคัดแยกเพิ่มขึ้น (กก./เดือน)

• ครัวเรือนเข้าร่วมกิจกรรม ≥ 80%

• จำนวนขยะรีไซเคิลที่ขายต่อได้ (บาท/เดือน)

• ปริมาณปุ๋ยอินทรีย์ที่ผลิตได้ (กก./เดือน)

• ความพึงพอใจของคนในชุมชนต่อสภาพแวดล้อม ≥ 80%