VISCERA = organen, dus viscerale receptoren zijn receptoren in organen. Deze receptoren reageren dan bv. op interne letsels, biochemische afwijkingen of bv. ontstekingen.

Dus ze zijn voor interne pijn en niet voor pijn in het algemeen.

Omdat de buitenkant van de hersenen (de cortex of schors) bestaat uit grijze stof. Deze bevat immers vooral cellichamen van zenuwcellen. De witte stof, die onder de grijze stof ligt, kan je dus aan de buitenkant niet zien. Deze bevat de gemyeliniseerde vezels (vet = wit).

Je moet weten dat de hersenen en RM, het ganse CZS eigenlijk, een beschermd gebied is, m.a.w. er kan niet zomaar iets binnendringen van buitenaf. Waar zitten de 'zwakke' plekken, dus waar heb je verbinding tussen het zenuwweefsel en de 'buitenwereld'? Dat is het bloed en het CSV. Daarom vormen bepaalde cellen (de astrocyten bijvoorbeeld (zoek deze cellen eens op in de ppt) een barrière tussen het zenuwweefsel (= hersen-en RM weefsel) en het bloed (vandaar de naam "bloed-hersen"barrière) of tussen hersenen en CSV/liquor (=bloed-liquor barrière). De hersenen en RM hebben daarom als voordeel dat ze beschermd zijn, maar dit betekent ook dat medicatie niet zomaar tot in de hersenen kan doordringen (kan dus ook een nadeel zijn, denk bv. aan mensen met een hersentumor of andere hersenaandoening, zij kunnen daardoor minder goed geholpen worden. Wetenschappers doen veel onderzoek naar manieren om medicijnen toch voorbij de bloed-hersenbarrière te krijgen. Ze proberen bijvoorbeeld om de grens heel even open te zetten. In die tijd zorgen ze dat het medicijn op de goede plek komt, waarna de grens weer dichtgaat. Ook wordt er gekeken naar manieren om medicijnen mee te sturen met stoffen die wel door de bloed-hersenbarrière komen (vb via liposomen, nanopartikels,...)

(bron: hersenstichting.nl)

zie figuur 8-18, blz. 318 handboek Martini.

PRODUCTIE: het CSV wordt geproduceerd door de choroid plexus in de ventrikels.

STROMING: 

1) binnen in de hersenen en ruggenmerg

- van het laterale ventrikel via het foramen van Monroe (=interventriculair foramen) naar het 3e ventrikel

- van het 3e nr het 4e ventrikel via de aquaeductus

- van het 4e ventrikel naar het centrale kanaal vh ruggenmerg

2) rondom hersenen en ruggenmerg: uit het 4e ventrikel lekt CSV naar de subarachnoïdale ruimte 

RESORPTIE:

Ter hoogte van de veneuze durale sinussen, via uitstulpingen van de arachnoïdea (de zogenaamde granulationes arachnoïdales) wordt CSV uit de subarachnoïdale ruimte naar het veneuze bloed gebracht

• axonen van neuronen in de hersenen en het ruggenmerg vormen vaak bundels, omdat ze dezelfde bestemming en/of functie hebben. Die bundels noemen we banen 
• banen worden genoemd naar het gebied waaruit ze vertrekken en het gebied van bestemming.
  [je moet enkel de corticospinale baan bij naam kennen]
  Bijv. de CORTICO-SPINALE baan vertrekt in de hersenCORTEX en maakt synaps in het ruggenmerg (= medulla SPINALis). Dit is een motorische baan, want vertrekt in de motorische cortex en maakt synaps op een neuron in de ventrale hoorn van het ruggenmerg.  
• de belangrijkste motorische baan, de corticospinale baan, vertrekt uit piramidale neuronen (hun cellichaam heeft de vorm van een piramide) in de motorische cortex, en kruist thv de medulla oblongata, waardoor de rechter hersenhelft de linker lichaamshelft aanstuurt (en omgekeerd links stuurt rechts aan). Dit noemt men ook wel de pyramidale baan.
• sommige banen kruisen (zoals de corticospinale baan) maar zeker niet alle banen doen dit [je hoeft niet te weten welke wel kruisen en welke niet, behalve dat de corticospinale baan wel kruist]
• er zijn banen van neuronen betrokken bij de aansturing van skeletspieren (CZS -> PZS), en andere banen die de gladde spieren/klieren/hartspier/vetweefsel aansturen. Deze vertrekken niet uit de piramidale cellen in de cortex, maar elders, dus deze worden de extrapiramidale banen genoemd.

Juist, de hersenstam bevatten de cardiovasculaire en ademhalingscentra. Dus schade aan de hersenstam kan ervoor zorgen dat we problemen krijgen met ademhaling (kan zelfs stoppen), of verhoogde/verlaagde hartfrequentie (of zelfs stoppen), afhankelijk van de ernst van de schade kan dit dus levensbedreigend zijn.

De blauwe lijnen (naar de mond) zie je overkruisen. Dus een letsel in de linker helft zorgt voor een scheve mond rechts en hemiplegie (=halfzijdige verlamming) rechts. 

Je zal lezen dat er 3 soorten knipperen zijn; uit reflex, spontaan en in opdracht.

Reflexmatige knipperingen hebben een beschermende functie. Je oog reageert hier op onverwachte visuele prikkels, hard geluid of aanrakingen. Denk hierbij aan een lichtflits of een toeter van een auto in het verkeer.

Spontaan knipperen heeft de functie om het oog nat en schoon te houden. Dit gebeurt zonder dat wij hierover nadenken.

Het 'in opdracht' knipperen wordt bewust uitgevoerd. Denk aan een knipoog."

Maar dus de oogspieren van de oogleden zijn skeletspieren (aangestuurd door de n. facialis, CN VII) die we onder bewuste controle hebben (maar we moeten er daarom niet bewust mee bezig zijn)

Dus...

Reptielenbrein = hersenstam = instinctieve reactie = fight en flight reactie (herinner je dat het orthosympathisch stelsel ook craniosacraal zijn banen heeft, bovendien zagen we vanuit de lessen BMW dat de hersenstam uit de medulla en pons bestaat waar oa. de regulatie zit van het cardiovasculair systeem en het ademhalingssysteem dus "overleven" (zoals hierboven in de figuur ook vermeld wordt)

zoogdierenbrein = plaats van het limbisch systeem (vanuit BMW zagen we er ook de hypocampus en de amygdala maar ook de hypothalamus (die een rol in hormonen heeft oa adrenaline via de bijnier vrijstellen dus F&F reactie mee ondersteunen) Deze regio staat voor emoties / straffen en belonen

menselijke brein = (prefrontale) cortex die we in BMW zagen met veel motorische en sensorische functies (herinner je de motorische en sensorische homunculus) dus vooral executieve (= uitvoerende functies)

Exteroreceptoren zijn receptoren die informatie ontvangen van buiten het lichaam zoals die in de huid (tast, t°, druk), ogen, oren, neus, en tong. De info gaat via perifere zenuwen naar het ruggenmerg en vervolgens via opstijgende (afferente) banen naar de thalamus en dan naar de sensorische cortex.

Proprioreceptoren zijn receptoren die informatie geven over de positie en beweging van het lichaam. Ze zitten in spieren en onze gewrichten en detecteren onze positie van onze ledematen, spierspanning en hebben dus een rol in ons evenwicht. Ze geven de info door via perifere zenuwen naar het ruggenmerg en vervolgens via banen naar het cerebellum (bezig met coördinatie en evenwicht) en deels ook naar de sensorische cortex.

Piramidale cellen zijn grote zenuwcellen die zich bevinden in de primaire motorische cortex (gelegen in de gyrus precentralis van de frontale kwab) en dus ter hoogte van de motorische homunculus (=een soort “kaart” van het lichaam op de motorische cortex, waarbij elk deel van het lichaam een specifiek gebied op de cortex heeft bv. voeten en benen meer mediaal en handen en gezicht meer lateraal). Zie ook https://padlet.com/inge_smolders/centraal-zenuwstelsel-3fhbrfxltanf/wish/O7A9Qmw6qYEjW6x3

De axonen van deze cellen vormen de piramidale baan (ook wel corticospinale baan genoemd, van de cortex naar de spina dus van de hersenen naar het ruggenmerg). Vanuit het ruggenmerg vertrekt een motorisch neuron naar een skeletspier.

Zie ook: https://padlet.com/inge_smolders/centraal-zenuwstelsel-3fhbrfxltanf/wish/0BA3ZpK9rA3dQnPb

Hierbij een filmpje waarop je de 3 onderdelen ziet:

• falx cerebri (tussen de grote hersenen)

• tentorium cerebelli (op de kleine hersenen)

• falx cerebelli (tussen de kleine hersenen (dus niet "onder" zoals je stelt))

De granulaties zorgen voor de resorptie (terugopname) van cerebrospinaal vocht. CSV stroomt dan vanuit de subarachnoïdale ruimte door de granulaties naar het veneuze bloed. (remember : CSV wordt uit arterieel bloed aangemaakt via de plexi choroidei en dus terug in het veneuze bloed gebracht

Eerst deze rechtzetting: Broca stuurt níet rechtstreeks de spraakspieren aan, dat doet de primaire motorische schors (precentrale gyrus): neuronen in de primaire mot schors sturen de de spieren van de tong, lippen en strottenhoofd aan (zie ook motorische homunculus).

Broca (linker frontaalkwab) regelt meer de planning (timing) en taalproductie, maar dus niet de spierkracht zelf.

Problemen in Broca uiten zich in:

• "Je weet wat je wil zeggen, maar krijgt het niet uitgesproken"

  Dus de woorden zijn mentaal aanwezig, maar de hersenen slagen er niet in om het juiste motorprogramma te maken . Het levert dus hakkelende, moeizame spraak op, klanken die er fout uitkomen, vergt veel inspanning van de patiënt. Dit voelt voor de patiënt als: “Ik weet het woord, maar mijn mond doet niet wat ik wil.”

• "Je kunt niet op de woorden komen"

  Eerder een woordvindingsprobleem (dus probleem op taalniveau) waardoor zinnen kort zijn, grammaticaal eenvoudig. Dit voelt voor de patiënt als: Dit voelt als:

  “Ik weet wat ik bedoel, maar het juiste woord komt niet.”

Ga hier niet te zeer in detail op in. Het gaat vooral over het feit dat er delen in onze hersenen zijn met een specifieke functie. In geval van schade (bv. hersenbloeding in deze regio) kan dat zich uiten door problemen met spraak (indien bv. Broca aangedaan is door de bloeding).