Liryka by https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93 en-us 2020-05-27 09:44:29 UTC 2020-05-27 09:57:58 UTC hello@padlet.com https://cdn.onlinewebfonts.com/svg/img_474011.png Liryka – jeden z trzech rodzajów literackich, obok dramatu i epiki. Bialson13 https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93/wish/596558190 2020-05-27 09:47:16 UTC https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93/wish/596558190 Bialson13 https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93/wish/596558913 2020-05-27 09:47:46 UTC https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93/wish/596558913 Geneza nazwy Bialson13 https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93/wish/596560706 Jej nazwa wywodzi się od nazwy starogreckiego instrumentu muzycznego – liry. Przy jej wtórze antyczni poeci śpiewali swoje pieśni.]]> 2020-05-27 09:48:40 UTC https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93/wish/596560706 Gatunki liryczne Bialson13 https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93/wish/596563682 Większość takich europejskich gatunków lirycznych wywodzi się ze starożytności – z poezji helleńskiej lub rzymskiej, niektóre także ze Starego Testamentu. W średniowieczu gatunki liryczne powstawały głównie w kręgu liryki dworskiej (np. włoska canzona). Poeci renesansowi skupili się na kontynuowaniu gatunków antycznych, dlatego innowacje przyniósł dopiero barok – wtedy upowszechnił się sonet. Podobnie wyglądała sytuacja w dwóch następnych epokach – oświecenie to powrót do poezji klasycznej, a romantyzm – innowacje. W romantyzmie powstały m.in. poematy liryczny i dygresyjny oraz ballada.]]> 2020-05-27 09:50:18 UTC https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93/wish/596563682 Bialson13 https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93/wish/596565543
  • anakreontyk
  • ballada
  • canzona
  • duma
  • dytyramb
  • elegia
  • epicedium
  • epigramat
  • epitafium
  • epitalamium
  • fraszka
  • hymn
  • limeryk
  • madrygał
  • oda
  • epinikion
  • pieśń
  • niektóre rodzaje poematu
  • psalm
  • sielanka
  • ekloga
  • sonet
  • tren
  • triolet
    • ]]>     2020-05-27 09:51:30 UTC https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93/wish/596565543     Podział liryki Bialson13 https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93/wish/596566669
    Ze względu na sposób wypowiedzi podmiotu lirycznego
    • bezpośrednia – bezpośrednio, wprost, w 1. os. lp., "ja" liryczne wyznaje swoje uczucia, przeżycia, myśli (np. elegia):
      • osobista – bezpośrednie wyznania podmiotu lirycznego prezentują rozważania na temat myśli, uczuć poety utożsamianego z podmiotem lirycznym
      • roli – podmiot liryczny wchodzi w rolę konkretnej postaci, często historycznej
      • maski – podmiot liryczny przyjmuje postać np.: rośliny, zwierzęcia, rzeczy, przypisując im np. swoje uczucia
    • pośrednia – podmiot liryczny jest bardziej ukryty, nie wyznaje wprost, lecz wyraża swe myśli przez sytuacje, zdarzenia, opisy; utwory te mają charakter narracyjny lub dialogowy, stąd istnieje kilka odmian tego rodzaju liryki:
      • opisowa – uczucia podmiotu lirycznego wyrażone są przez opis np. krajobrazu, przedmiotu
      • sytuacyjna (narracyjna) – w formie wypowiedzi dialogowych i narracyjnych podmiot liryczny prezentuje jakieś zdarzenie (sytuację), w którym nie brał udziału; oprócz podmiotu lirycznego pojawia się bohater liryczny
    • podmiotu zbiorowego – podmiot liryczny to tzw. "my" liryczne – grupa wypowiadająca się w utworze, prezentująca swój zbiorowy pogląd, myśli (np. hymny)
    • zwrotu do adresata (inaczej inwokacyjna) – podmiot liryczny jest wyraźnie obecny, ale swe myśli kieruje do konkretnego adresata (człowieka, grupy ludzi, przedmiotu, zjawiska, abstrakcyjnego pojęcia). Zazwyczaj utwory w stylu podniosłym (np. oda, list poetycki)

    Ze względu na typy wyrażanych przeżyć (tematyka)
    • miłosna – tematem utworów jest miłość, jej oblicza, formy
    • refleksyjno-filozoficzna – rozważanie pojęć, uczuć w uogólniający sposób
    • patriotyczno-obywatelska – naród, ojczyzna i cała sfera zagadnień z tym związanych
    • agitacyjno-polityczna – teksty w formie manifestów nawołujących do popierania jakiejś idei lub czynu wielkiej rangi
    • funeralna (z łac. funerāre – "uroczyście pochować, pogrzebać zmarłego") – upamiętnia zmarłą osobę, wyraża żal po jej śmierci
    • religijna – odwołująca się do religii (np. Bogurodzica)
    • autotematyczna – liryka, której przedmiotem jest refleksja nad rolą poety i istotą poezji (np. Muza Jana Kochanowskiego)
    • refleksyjno-zasadnicza (np. przemyślenia i zasady nadane jakiemuś prawu)
    • apelu – podmiot liryczny kieruje wypowiedź do określonego adresata zamiarem wywarcia wpływu na jego postawę i poglądy
    ]]>     2020-05-27 09:52:11 UTC https://padlet.com/Bialson13/3brnjig2go63ok93/wish/596566669