FUZÛLÎ by Ceren-Rose https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7 Divan şairi Fuzûlî hakkında bilgi. en-us 2017-12-27 08:22:30 UTC 2026-03-09 18:52:37 UTC hello@padlet.com FUZÛLÎ si_dehej_73 https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218037761 Fuzûlî, Azerbaycan Türkçesinde eser veren Türk divan şâiridir. Asıl adı Mehmed bin Süleyman'dır. Türk Bayat boyundan olduğu aktarılmaktadır. Türk şiirini önemli ölçüde etkilemiştir. 
Doğum tarihi: 1483, Kerbela, Irak
Ölüm tarihi ve yeri: 1556, Kerbela, Irak
Tam adı: Muhammad bin Suleyman
Ebeveynler: Molla Süleyman
 
Ailesi göçebe hayatı bırakıp günümüzdeki Irak bölgesine yerleşmiş olan Oğuzların Bayat boylarındandır. Fuzûlî; ne kadar kesin bilinmese de 1483 yılında Akkoyunlular zamanında şimdiki Irak'ta Kerbela veya Necef'de veya Kerkük iline bağlı Kale semtinde doğduğu tahmin edilir.
]]> 2017-12-27 08:25:15 UTC https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218037761 FUZÛLÎ'NİN EDEBÎ HAYATI si_dehej_73 https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218037787 Fuzûlî iyi bir eğitim almak için ilk önce Hillah şehirinde müftü olan babasından, ve daha sonra Rahmetullah adındaki bir öğretmenden eğitim görmüştür. Daha sonraki öğrenimi hakkında kesin bir bilgi olmamakla birlikte; eserlerinden İslamî bilimler ve dil alanında çok iyi bir eğitim aldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca Su Kasidesi'nin 2. beytinde;"Âb-gûndur günbed-i devvâr rengi bilmezem","Ya muhît olmuş gözümden günbed-i devvâre su"diyerek astronomi bilgisinin de iyi olduğunu ortaya koymuştur.Türkçe Divanı'nın önsözünde şöyle demiştir:
"İlimsiz şiir temelsiz duvar gibidir, temelsiz duvar da değersizdir"
Azerice, Arapça ve Farsça divan şiirlerini yazmıştır. Eserlerinde kullandığı dil dönemindeki divan şairlerine göre daha sade, anlaşılır bir Türkçedir. Halk deyişlerinden bolca yararlanmıştır.
]]> 2017-12-27 08:26:59 UTC https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218037787 si_dehej_73 https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218037861 2017-12-27 08:29:03 UTC https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218037861 si_dehej_73 https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218044166 Bedensel zevklerden ziyade tasavvufî bir aşk, Ehl-i Beyt'e duyulan özlem, ayrılık acısı şiirlerinin konusunu teşkil etmiştir. Duygu ve düşüncelerini çok içten ve lirik bir şekilde ifade etmeyi kolayca başarmıştır. Bu açıdan bakıldığında Türk şiirinde karşılaştırılabileceği tek şair Yunus Emre'dir. "Leyla ve Mecnun" mesnevîsi aynı konuda yazılmış (Arapça ve Farsça dahil) en iyi mesnevîlerden biridir.
İran şiirinden Hâfız, Türk şiirinden ise Nesimî ve Nevai çizgisini en başarılı şekilde kemâle erdirmiştir. Kendisinden sonra gelen bütün divan şairlerini etkilemiştir. Onun, Kerbela'da 1556 yılında içinde yaygın olan salgın bir hastalık sonucunda, veba veya kolera'dan öldüğü tahmin edilir. Nefsini yüceltmemek, kibir ve gurur yapmamak için şiirlerinde "boş, gereksiz, yersiz" anlamına gelen "fuzuli mahlasını kullanmıştır.
Irak'ta Hilla Bölgesinde yaşamıştır. Hayatı yoksulluk, bahtsızlık ve ilgisizlik içinde geçmiştir. Bu durum onu derinden etkilemiş ve bu yalnızlık duygusu sanatının ilham kaynağı olmuştur. Yaşadığı atmosferi şiirine yansıtmıştır. Kendisi çölde yaşamış; çöl kimsesizlik, hasret ve hüzün demektir. Fuzuli bu unsurları şiirinde yoğurmuştur.
]]> 2017-12-27 11:01:15 UTC https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218044166 si_dehej_73 https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218044350 Fuzuli şiirlerinde Tek Varlık görüşünü en fazla işleyen şairdir. Onda "Visal" (Allah'a kavuşma) isteği kuvvetlidir. Ama vuslat yoktur. Tasavvuf onda yaşı ve sanatı ilerledikçe koyulaşmıştır. Divan edebiyatında ilah-i aşkı en fazla işleyen şairdir. Bu durum ondaki ideal aşkı gösterir. Fuzuli derdi, ıstırabı seven bir kişidir. Nitekim şu beyiti bunu açıkça gösterir.
"Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabib Kılma derman kim helakım zehri dermanındadır."
Fuzuli derin ve samimi bir aşk şairidir. Ölüm, toplum, yoksulluk, felsefe, tabiat temalarını hep bu aşk etrafında yazmıştır. Çağdaşlarına göre sade bir dili vardır. Arapça, Farsça ve Türkçeyi çok iyi bilen şairin gücü; bu üç dilden aldığı kelimeleri kullanıp, bunlarla düşünmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu yönüyle Divan Edebiyatı'nın en büyük şairlerinden sayılmaktadır.
Ayrıca Yedi Ulu Ozan'dan biri kabul edilir.
]]> 2017-12-27 11:05:31 UTC https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218044350 SEÇKİN ESERLERİ si_dehej_73 https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218044735 Azerice, Arapça ve Farsça olmak üzere üç dilde de eser veren Fuzuli'nin eserlerini şu şekilde sıralanabilir.

Türkçe manzum eserleri
  • Divan,
  • Beng ü Bade
444 beyitlik Türkçe mesnevi, 1956
  • Leyla ile Mecnun 
     3 bin 96 beyitlik mesnevi. Bir örnek;
     "Arayiş-i sohbet eyle saki
     Ver bade mürüvvet eyle saki
     Bir cam ile kıl dimağımuz ter
     Lutf eyle bir iltifat göster"
  • Risale-i Muammeyat 
  • Kırk Hadis,
  • Su kasidesi
  • Ali Divanı
  • Şikâyetnâme 
I. Süleyman'nin Bağdat'ı fethinden sonra (1534) padişaha kasideler sunmuştur. Padişah tarafından beğenilen kasideler karşılığında 9 akçelik maaşla ödüllendirilmiştir. Maaşını alamayınca Şikâyetnâme'yi yazmıştır. Şikâyetnâme Fuzuli'nin en önemli eserlerinden biridir.
Şikâyetnâmesinde Fuzuli şöyle der:                  
Selam verdim rüşvet değildir diye almadılar.
 Hüküm gösterdim faydasızdır diye mültefit olmadılar
 
]]> 2017-12-27 11:13:18 UTC https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218044735 FUZÛLÎ'NİN ESERLERİNDEN BİR ÖRNEK; si_dehej_73 https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218045020 Can verme sakın aşka aşk afeti candır
Aşk afeti can olduğu meşhuru cihandır

Sakın isteme sevdayı gam aşkta her an
Kim istedi sevdayı gamlı aşk ziyandır

Her ebrulu güzel elinde bir hançeri honriz
Her zülfü siyah yanında bir zehirli yılandır

Yahşi görünür yüzleri güzellerin emma
Yahşi nazar ettikte sevdaları yamandır

Aşk içre azap olduğu bilirem kim
Her kimseki aşıktır işi ahü figandır

Yadetme güzel gözlülerin merdümi çeşmin
Merdüm deyip aldanma kim içtikleri kandır

Gel derse Fuzuli ki güzellerde vefa var
Aldanmaki şair sözü elbette yalandır.
]]> 2017-12-27 11:20:01 UTC https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218045020 Günümüz Türkçesiyle: si_dehej_73 https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218045050 Sevgili beni candan usandırdı, cefadan usanmaz mı?
Âhımdan gökler yandı, dileğimin mumu yanmaz mı?

Sevgili, bütün hastalarının derdine ilaç veriyor,
Bana niçin ilaç vermiyor? Beni hasta sanmıyor mu?

Ayrılık gecesinde canım yanar, ağlayan gözüm kanlı yaş döker,
Feryadım halkı uyandırır, kara bahtım uyanmaz mı?

Yanağının gülüne karşı gözümden kanlı su akar (kan ağlarım) 
Sevgilim! Bu gül mevsimidir, akar sular bulanmaz mı?

Ben gamımı gizli tutardım,”sevgiliye aç” dediler,
desem o vefasız acaba inanır mı? İnanmaz mı?

Ben sana meyletmiş değildim, aklımı sen yok ettin;
Beni kınayan gafil seni görünce utanmaz mı?

Fuzûlî çılgın bir rinttir, daima halkın diline düşmüştür;
Sorun ki, bu nasıl sevdadır? Bu sevdadan usanmaz mı?

]]> 2017-12-27 11:21:01 UTC https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218045050 si_dehej_73 https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218045111 2017-12-27 11:22:23 UTC https://padlet.com/si_dehej_73/3agy0edef8u7/wish/218045111