çözünürlük dengesi by DEVRAN TAHİR ORAK

220302039 — 2023-05-17 14:47:49 UTC

ÇÖZÜNÜRLÜK: 1L çözeltide çözünebilen maximum mol miktarına çözünürlük denir. Çözünürlüğün birimi mol/L dir yani molaritedir. "M" ile gösterilir.Bu tanımlardan yola çıkarsak doymuş maddenin derişimine çözünürlük denir.

ÇÖZELTİLERDE ÇÖZÜNME VE ÇÖKELME OLAYLARI

220302039 — 2023-06-07 03:29:17 UTC

Çözeltiler doymuşluklarına göre üçe ayrılırlar:
1)Doymamış çözeltiler: Belirli bir sıcaklıkta ve basınçta çözebileceğinden daha az miktarda maddeyi çözmüş durumdaki çözeltilerdir.
2)Doymuş çözeltiler: Belirli bir sıcaklıkta ve basınçta çözebileceği en çok miktarda maddeyi çözmüş durumdaki çözeltilerdir.
3)Aşırı doymuş çözeltiler: Belirli bir sıcaklıkta ve basınçta çözebileceğinden daha fazla miktarda maddeyi çözmüş durumdaki çözeltilerdir.Aşırı doymuş çözelti bekletilirse çözünenin fazlası çöker ve doymuş çözelti oluşur.Bu çözeltiler sıcaklık değiştirilerek hazırlanır.

TUZLARIN ÇÖZÜNME -ÇÖKELME ŞARTLARI

220302039 — 2023-06-07 03:34:55 UTC

Bir maddenin belli bir sıcaklık ve basınçta belli bir çözücüde çözünebilen maksimum miktarına o maddenin çözünürlüğü denir.Çözünürlük,çözücü içindeki maddenin doymuşluk oranını verir.
Çözünürlük dengesi:Katı bir maddenin sıvı bir çözücüdeki doygun çözeltisinde,o katının çözünme ve çökelme hızının eşit olduğu dinamik denge anıdır.

ÇÖZÜNÜRLÜK ÇARPIMI

220302039 — 2023-06-07 03:45:47 UTC

Özellikle suda az çözünen tuzlar için kullanılan ve bu tuzların doygun çözeltilerindeki denge sabitine verilen addır.
XaYb<-> aX+b(suda) + bY-a(suda) tepkimesi için,
KC = kçç =[X+b]a[Y-a]b
Kç:Az çözünen iyonlu katıların,doygun çözeltisi içerisinde bulunan iyon derişimlerinin çarpımıdır.Kç bir denge sabiti olduğundan yalnız sıcaklıkla değişir.

DOYMUŞLUK-DOYMAMIŞLIK VE ÇÖKELME

220302039 — 2023-06-07 03:52:52 UTC

Bir çözünme-çökelme tepkimesinde,çökme durumunun olup olmayacağı çöken maddenin iyon derişimlerinin çarpımı(Q) ile belirlenir.
Q = Kçç -> Çözelti doymuştur.Çözünme-çökelme dengesi oluşmuştur.
Q < Kçç ->Çözelti doymamıştır (Çökme yoktur).Dengeye ulaşılıncaya kadar biraz daha katı madde çözünmesi gerekir.
Q > Kçç ->Çözelti aşırı doymuştur.Dengeye gelmek için bir miktar katı madde dibe çöker.

ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER

220302039 — 2023-06-07 03:54:43 UTC

1) Sıcaklık
2)Basınç
3)Ortak iyon

ORTAK İYON

220302039 — 2023-06-07 04:26:07 UTC

Ortak iyon maddelerin çözürlüklerini azaltır.Örnek olarak doymuş AgCl çözeltisine katı NaCl ilave ederek,AgCl'nın çözünürlüğünün değişimini inceleyelim:AgCl çözeltisine NaCl ilave edildiğinde Cl– iyonları derişimi artar,denge AgCl'nın çökme lehine kayar,bir miktar AgCl çöker.Bu durumda AgCl'nın çözünürlüğü saf sudakine nazaran azalmış olur.

SICAKLIK

220302039 — 2023-06-07 04:48:50 UTC

Birçok katının suda çözünmesi endotermik iken, bazı katıların suda çözünmeleri ekzotermiktir.
Suda endotermik çözünen katılar için; sıcaklık artarsa çözünürlük artar (daha fazla madde çözülür).
Suda ekzotermik çözünen katılar için; sıcaklık artarsa çözünürlük azalır (daha az madde çözünür).
Gazlarda ise çözünürlük sıcaklıkla DAİMA TERS ORANTILIDIR.Çünkü Bütün GAZLARIN SUDA ÇÖZÜNÜRLÜGÜ EKZOTERMİKTİR.

BASINÇ

220302039 — 2023-06-07 05:11:46 UTC

Basınç katı ve sıvıların çözünürlüğüne etki etmez (Yani etkisi yok denecek kadar azdır).Basınç;gazların çözünürlüğünü ise önemli ölçüde artar.
*Yüksek basınçta CO2 gazı suda daha iyi çözüneceğinden;asitli içeceklerin şişelenmesi yüksek basınç altında yapılır.şişenin kapağı açıldığında şişe içinde basınç aniden azaldığı için hafif bir patlama ve gaz çıkışı gözlenir.Bu da azalan basınç sebebiyle daha önce suda çözünmüş haldeki gazın sudan ayrılarak şişeden çıktığı gösterir.
Aklimatizasyon: Dağcıların yükseklere çıkarken ve oradan inerken,belirli yüksekliklerde bir süre kamp yaparak vücutlarını dış basınca alıştırma olayıdır.
Vurgun olayı: Havadan solunan N2 gazı dalgıçlar denizin derinliklerine indiklerinde yüksek basınçtan dolayı kanlarında fazla miktarda çözünür.Eğer dalgıç dipten yüzeye hızlı bir şekilde çıkarsa N2 gazı kandan ayrılarak damarlarda baloncuk oluşturur.Bu da kan dolaşım sistemini olumsuz etkiler ve vurgun (felç) durumu ortaya çıkar.Bu duruma gelen dalgıçlar eğer yaşıyorlarsa; basınç odalarında damarlarındaki N2 gazını atıncaya kadar bekletilirler.