- Đó là những bức tranh về chữ được những thầy Đồ viết

BỘ MÔN:

Những hình ảnh trên gợi em nhớ đến bộ môn nghệ thuật thư pháp Việt

THÔNG TIN:

Đây là loại hình nghệ thuật viết chữ bằng bút lông một cách mềm mại, bay bổng và mang đậm tính thẩm mỹ. Thư pháp thường được thể hiện bằng chữ Hán Nôm hoặc chữ Quốc ngữ, thường xuất hiện trong các dịp lễ Tết, hoặc dùng để treo trang trí như một biểu tượng văn hóa, thể hiện đạo lý, triết lý sống.

Thông tin: Đó là bộ môn nghệ thuật xuất phát từ Trung Quốc, được viết bằng bút lông mực đen, là một cách biểu đạt cái đẹp và triết lí sống qua từng nét bút.

-Thông tin về bộ môn nghệ thuât đó là: Thư pháp là bộ môn nghệ thuật kết hợp với chữ viết và hội họa, mang tính biểu đạt cao về cảm xúc và thẩm mỹ.

Thông tin em biết:

Thư pháp là loại hình nghệ thuật thị giác, thể hiện sự tinh tế và hài hòa qua từng nét viết.

Thư pháp có lịch sử lâu đời, bắt nguồn từ Trung Quốc sau đó du nhập ra thế giới trong đó có nước ta. Viết thư pháp không chỉ đơn thuần là viết chữ đẹp mà còn thể hiện văn hóa, triết lí.

Thời gian: 10 phút (18h16-18h26)

1. Hình ảnh ông đồ xuất hiện trong khung cảnh như thế nào ở khổ 1, 2?

• Khổ 1: Hình ảnh ông đồ xuất hiện trong khung cảnh: Khi hoa đào nở rộ, điều đó báo hiệu mùa xuân - một năm mới thuận lợi đã đến. Ông đồ đang chuẩn bị bày mực tàu, giấy đỏ và bắt đầu viết câu đối giữa chốn đông người ở phố xá nhộn nhịp.

• Khổ 2: Hình ảnh ông đồ xuất hiện trong khung cảnh: tài năng của ông đồ:" Hoa tay thảo những nét như phượng múa, rồng bay".

2.Tài năng của ông đồ được thể hiện qua những chi tiết nào?

• Tài năng của ông đồ thể hiện qua những chi tiết: "Hoa tay thảo những nét như phương múa, rồng bay".

Phát hiện biện pháp tu từ trong khổ thứ 2 và cảm nhận tác dụng của biện pháp đó?

• Biện pháp tu từ: so sánh ( ''Hoa tay thảo những nét như phượng múa, rồng bay'')

• Tác dụng của biện pháp tu từ:

  + Nói lên tài năng và năng khiếu, chữ đẹp như rồng bay, phượng múa làm cho người đọc cảm nhận được rõ nét, vẻ đẹp về chữ viết của ông đồ.

Câu 1:

Sự khác nhau:

-Vào những năm trước, đâu đâu cũng có bóng hình thầy đồ viết thư pháp với đám đông trong câu thơ "Lại thấy ông đồ già", "Bên phố đông người qua". Nhưng năm nay, lại không thấy thầy đồ đâu qua câu thơ "Không thấy ông đồ xưa". Mọi người bây giờ ít quan tâm, không còn hứng thú với thư pháp trong hai câu thơ "Những người muôn năm cũ", "Hồn ở đâu bây giờ ?"

Sự giống nhau:

-Vào những ngày Tết, hoa đào thi nhau nở rực rỡ thông qua câu thơ "Mỗi năm hoa đào nở" và "Năm nay đào lại nở", người người nô nức đi qua với niềm vui tươi, hân hoan trong câu "Bên phố đông người qua"

ý nghĩa:

-Mặc dù mỗi năm hoa đào lại nở, nhưng hình ảnh Ông đồ lại dần bị lãng quên theo thời gian. không còn ai quan tâm, cảm thấy hứng thú với nghệ thuật viết thư pháp. Điều này làm mất đi một nét đẹp vào những dịp Tết đến, xuân về, cũng như mất đi một truyền thống văn hóa đẹp của nước ta.

Câu 2:

-Thể hiện cảm xúc trống vắng,mất mát và buồn sầu..

• ở khổ 1,2 ông đồ bày mực tàu giấy đỏ trong không khí đông vui tấp nập người qua lại còn ở khổ 3,4 ông đồ vẫn ngồi đó nhưng không ai hay.

  - Ở khổ 1,2 cũng với mực tàu, giấy đỏ người ta ca ngợi tài năng của ông đồ "phượng múa, rồng bay" thì ở khổ 3, 4 là hình ảnh ông đồ ế ẩm với

  "giấy đỏ buồn không thắm, mực đọng trong nghiên sầu";

  người thuê viết vắng bóng.

  
  

• Sự khác nhau đó tạo nên những hình ảnh đối lập giúp khắc họa thành công hình ảnh ông đồ và câu chuyện về cuộc đời của người nghệ sĩ

  Nho học. Qua đó chúng ta thấy được tâm tình của người nghệ sĩ buồn đọng, tâm trạng con người u buồn, cô đơn, tủi phận.

Câu 2:

Khổ 3 và 4 sử dụng các biện pháp tu từ nhân hóa và điệp từ. Nhân hóa:

giấy đỏ biết buồn, mực đọng trong nhiên biết sầu. Điệp từ:

Ông đồ nhấn mạnh nhân vật chính trong bài thơ. Làm nổi bật nỗi buồn lặng lễ, sự tiếc nuối về một thời huy hoàng đã qua. Đồng thời, hai khổ thơ cũng thể hiện tâm trạng trăn trở của tác giả trước sự lãng quên những giá trị văn hóa truyền thống trong xã hội hiện đại.

1. -Khổ 2: Nhiều người thuê viết, khen ngợi tài viết thư pháp của ông đồ, hoa tay thảo nét như phượng mua,rồng bay - Tài năng của ông đồ được thể hiện qua các chi tiết:

   Bao nhiêu người thuê viết

   Tấm tắc ngợi khen tài

   “Hoa tay thảo những nét

   Như phượng múa rồng bay”

   Ở khổ thơ thứ hai tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ so sánh qua chi tiết: Như phượng múa rồng bay.

   Biện pháp tu từ ở khổ thơ thứ hai góp phần làm cho câu thơ thêm sinh động,gợi cảm. Việc so sánh chữ viết của ông đồ với những hình ảnh như phượng múa rồng bay giiúp nhấn mạnh tài năng của ông đồ. Vì hình ảnh phượng múa rồng bay là những hình ảnh đẹp, bay bổng.Ngoài ra còn để tô đậm vẻ đẹp của nghệ thuật thư pháp cũng như sự kính trọng tài hoa của ông đồ.

   • Tài năng của ông đồ được thể hiện qua chi tiết: "Hoa tay thảo những nét/ Như phượng múa rồng bay."

   • Biện pháp tu từ là biện phap so sánh, làm nổi bận sự tài hoa, điêu luyện trong từng nét chữ của ông, khiến chữ viết trở nên sống động uyện chuyển như điệu mú của phượng và rồng

Hình ảnh ông đồ trong khổ 3, 4 có sự thay đổi rõ rệt so với khổ 1, 2. Ở khổ đầu, ông đồ hiện lên với hình ảnh quen thuộc mỗi dịp Tết đến, được nhiều người thuê viết, ca ngợi tài năng với những nét bút tài hoa, mang đậm không khí nhộn nhịp và trân trọng của xã hội xưa. Tuy nhiên, sang khổ 3, 4, ông đồ dần bị lãng quên, không còn ai thuê viết, “giấy đỏ buồn không thắm, mực đọng trong nghiên sầu”, thể hiện sự cô đơn, buồn bã. Ông vẫn ngồi đó, nhưng trở nên lặng lẽ giữa phố xá vô tình. Sự thay đổi này cho thấy nỗi tiếc nuối sâu sắc trước sự phai mờ của một nét đẹp văn hóa truyền thống.

Câu 2:

Trong hai khổ thơ 3 và 4, tác giả sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa và ẩn dụ một cách đặc sắc. Hình ảnh “giấy đỏ buồn không thắm”, “mực đọng trong nghiên sầu” là phép nhân hóa, gợi nỗi buồn, sự cô đơn của ông đồ khi không còn ai thuê viết. Bên cạnh đó, hình ảnh “lá vàng rơi trên giấy”, “mưa bụi bay” mang tính ẩn dụ, tượng trưng cho sự tàn phai của thời gian và sự lụi tàn của những giá trị xưa. Các biện pháp tu từ này giúp làm nổi bật tâm trạng tiếc nuối, xót xa trước sự mai một của hình ảnh ông đồ.

1/Hình ảnh ở khổ 5 giống khổ 1 là :Đào lại nở vào năm nay . Điểm khác nhau là khổ 1 nói về thời kì hoàng kim của ông đồ khi mà còn được nhiều người biết đến . Còn khổ 5 nói về thời kì sụp đổ của của chữ Nho khi không còn được mọi người biết đến

Ý Nghĩa : sự thay đổi to lớn trong bộ môn nghệ thuật viết thư pháp của nước ta

Sự khác biệt đó thể hiện sự mai một của nét đẹp văn hoá Việt Nam , sự hồi tường của tác giả về hình ảnh ông đồ trong thời huy hoàng.

2/Câu hỏi tu từ kết thúc bài thơ thể hiện sự cô đơn , của tác giả khi mọi người dần lãng quên 1 bộ môn nghệ thuật