Po co środki poetyckie?

Są używane w literaturze, gdyż: - mają na celu wywołanie u czytelnika określonych emocji, - pobudzają jego wyobraźnię.

 Rola środków poetyckich

„Środki stylistyczne nie są rodzynkami w cieście, bo mają nieco inne funkcje. Owszem, z nimi ciasto lepiej smakuje, ale np. w szarlotce nie spotyka się rodzynek, natomiast środki stylistyczne są w każdym utworze. Nie są one tylko do ozdoby czy dla smaku. Są jednym z nośników idei (przesłania) wiersza, elementem formy, która jest kształtem treści, tak jak ciało jest kształtem duszy, mówiąc nieco metafizycznie.

Jednym słowem – w każdym wierszu muszą być.”
Polecenia:
-po uważnym przeczytaniu wiersza i informacji o autorze oraz słów wyjaśnionych obok tekstu, idźcie krok po kroku wykonująć poszcególne ćwiczenia.
-pobudźcie Waszą wyobraźnię i spróbujcie nadawać tytuły zdjęciom w ćw.3, a tym samym zobaczyć jakie obrazy poetyckie  widzicie ..
-obraz poetycki tworzy poeta za pomoca porównań, epitetów , przenośni i innych środków stylistycznych, które będziecie rozpoznawać.
Powodzenia!
-Dla chętnych.:Napisz własny wiersz np.- Wiosenne przebudzenie
-dla wszystkich:ćwiczenia
 od1do7 .

2. Na czym polega humor w dowcipach? 

- Janie!– woła hrabia. - Nowobogacki w księgarni:

- Słucham, jaśnie pana. - Proszę o coś do czytania.

- Wytrzyj kurze. - Coś lekkiego? – pyta sprzedawczyni.

- A gdzie ta kura, proszę jaśnie pana? - Niekoniecznie. Jestem samochodem.
Zapisz:

( Gry słowne i żarty językowe często wykorzystują podwójność, wieloznaczność wyrazów.)

3. Jakie jest znaczenie każdego z wyróżnionych wyrazów? 

a) Co mamy w prezencie dla mamy? (mamy: 1 – czasownik pierwszej osoby liczby mnogiej [mieć], 2 – rzeczownik w dopełniaczu liczby pojedynczej [mama])

b) Zamknął drzwi na klucz. („metalowe narzędzie, służące do zamykania oraz otwierania zamków i kłódek”)

Zauważyła na niebie klucz odlatujących żurawi. („szyk, w jakim lecą niektóre ptaki wędrowne, przypominający kształtem literę V”)

Tam tkwił klucz do rozwiązania zagadki. („środek, sposób pozwalający na osiągnięcie, zrozumienie czegoś, wyjaśniający coś”)

Wyraz wieloznaczny to taki , który ma więcej niż jedno znaczenie. Może odnosić się zarówno do rzeczy, jak i czynności albo cech. 

Należy unikać pułapek znaczeniowych, związanych z wieloznacznością wyrazów 

 Napisz jakie są znaczenia wyróżnionych w zdaniach wyrazów? Jakie to części mowy (rzeczownik, przymiotnik, czasownik)?

a. Zjadł sałatkę z pora.

Nadchodzi pora obiadu

b. W parku pięknie pachniał bez.

Kupiłam tort i kilka bez.

c. Damy ci śliczne prezenty.

W salonie siedziały dwie damy.

d. Tata zmartwił się, bo w samochodzie nie było zapasowego koła.

Jutrzejsze spotkanie koła naukowego zostało odwołane.

e. Obowiązuje piątkowy post.

Piątkowy uczeń tym razem uzyskał najsłabszy wynik.

Zapoznaj się z wierszem Wandy Chotomskiej Kwiaty dla dziadka i dokończ zdania:
Dziadek jest autorytetem, ponieważ ................

We współczesnym świecie nastąpił kryzys autorytetów, ponieważ zapomnieliśmy, kto powinien nim być. Wielu z nas za wzór do naśladowania uważa gwiazdy różnego formatu, a nie osoby z najbliższego otoczenia. A dzieje się tak ponieważ media mydlą nam oczy zacierając ślady jakiejkolwiek prawdziwości człowieka i kreując własną prawdę, w którą my naiwnie wierząc uznajemy tą osobą za najdoskonalszy wzór do naśladowania

A przecież autorytet to Osoba, która jest bliska dla nas, Osoba, która zachowa się w każdej sytuacji odpowiednio, która jest rozsądna, wiele doświadczyła i udziela dobrych rad.

Moimi autorytetami są dwie Osoby, które przywracają mi utracony system wartości, pomagają wyjść z opresji, pośpiechu i niedokładności, najpierw myślą o innych, a później o sobie, dwie Osoby, które uczą mnie kształtować właściwy pogląd na świat, i być Człowiekiem wspaniałomyślnie wrażliwym, który zawsze będzie skłonny pomóc bliźniemu. Moim autorytetem są moi Rodzice i nie wstydzę się tego mówić głośno, bo jak można peszyć się okazując szacunek tym, którzy od dawien dawna okazują go nam?

Podsumowując – autorytetów szukajmy najpierw tam, gdzie jest nam najbliżej – w domu, rodzinie, szkole lub mieście. Czasem może okazać się, że zwykła osoba, która nie zrobiła nic wiele, a po prostu zatroszczyła się nie tyle o siebie, co o innych – będzie lepszym przykładem do naśladowania aniżeli jakakolwiek gwiazda.

bucior, trep – .................................................................................

kiciuś, koteczek – ..........................................................................

wałówa, żarcie ..............................................................................

ślicznotka, pięknisia – .................................................................
ćw.3.. Określ, jakie emocje wyraża osoba, która używa podanych słów.

oszołom – .....................................................................................

kiciuś – ..........................................................................................

słabeusz — ....................................................................................

kobiecina– ..................................................................................
Ułoż krótki tekst (5 zdań)
i wykorzystaj zgrubienia  oraz zdrobnienia.

Sprawdź się:
https://wordwall.net/pl/resource/929825/polski/liryka-i-emocje

https://www.youtube.com/watch?v=A1nVqPwxXNI  

https://www.youtube.com/watch?v=35r8qKXjgRA )
Wojski Hreczecha to jeden z bohaterów,,Pana Tadeusza”. marszałek dworu, niezrównany gawędziarz, zarządca kuchni , mistrz ceremonii oraz urodzony myśliwy.

1. Pobudka:,, odzew, dźwięczący, rześki.

2. Ujadanie psów:,, jęki ,po jękach skomlą

3. Strzały myśliwych:,, ton twardszy niż grzmot.

4. Odgłosy walczących zwierząt:,, długo przeraźliwie wyje.

5. Walka strzelców z niedźwiedziem:,, słychać zmieszane wrzaski, szczwania, gniew trwogi.

6. Hymn triumfu na cześć zwycięskiego polowania

b)Na podstawie tego planu streść w kilku zdaniach przebieg polowania swoimi słowami.
Oceń prawdziwość poniższych informacji. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, lub F – jeśli jest fałszywa.
 a)O zdarzeniach opisywanych we fragmentach Polowanie na niedźwiedzia i Gra Wojskiego opowiada Wojski.
b) Polowanie na zwierzynę, np. na niedźwiedzia, należało do zwyczajów szlacheckich.
c) Koncert na rogu zwykle kończył polowanie.
d) Wyrażenia takie jak: obiedwie, chor, garło, zeszły strzelcy to zgrubienia.
zad.3

 Zapisz w kolejności  plan koncertu Wojskiego.

□ Oklaski słuchaczy.

□ Echo i muzyka.

□ Historia łowów opowiedziana dźwiękami rogu.

□ Pierwsze dźwięki muzyki.

□ Opis rogu Wojskiego
ćw.4.
 Co działo się podczas niezwykłego koncertu:(wstaw numery w kolejności)

odgłosy zwierząt, zdziwienie strzelców, echo i muzyka, oklaski słuchaczy, historia łowów opowiedziana dźwiękami rogu
ZADANIE:
1)Uzupełnij kartę pracy( jest u góry w załączniku)i wklei do zeszytu
 2)Naucz się na pamięć fr. Koncertu Wojskiego-zadany tekst znajdziesz  na tej stronie:
https://epodreczniki.pl/a/uczta-dzwiekow/D1Edz6mA9-termin-28.05.2020

 elementów i  nieobecność człowieka.

Malarz ukazał cień jako ciemniejsze  zmieszane barwy,
 a plamy światła  to jasne kolory  o różnym natężeniu barw.
W  zbliżeniu jabłko wygląda tak, jakby składało się z barwnych plam naniesionych delikatnymi pociąbnięciami pędzla. Z oddali

 ten sam owoc sprawia wrażenie idealnie gładkiego, przestrzennego i naturalnego, niemal tak , jak na fotografii.
4. Przeczytaj wiersz str.212"Olejne jabłka"i zapisz wyrazy z tekstu związane z malarstwem: biel cynkowa ,cień, kontur,  ciepła/ barwa, kraplak,  olejny, pociągnięte.
5. Wypisz z wiersza:
porównania..................................
przenośnie....................................
uosobienia....................................
ożywienia.....................................
epitety najbardziej oddziaływujące na zmysł wzroku
..............................................................................................................

6.Napisz zaproszenie na wystawę dzieł malarskich Paula Cezanne'a skierowane do autorki wiersza"Olejne jablka"
7.Zapoznaj się z radami dla opisujących obrazy -str.211 i opisz według tych wskazówek obraz "Martwa natura z dzbanem i owocami(obejrzyj w załączniku) -zapisz w zeszycie.
Pisz samodzielnie,zadania sprawdzę,

Osoba mówiąca – miłośnik sztuki, ktoś wraażliwy, przedstawia swoje ulotne wrażenia, połączenie wspomnień i snu – przypomina sobie widziany kiedyś taniec („Pod powiekami z wosku raz jeszcze ten balet”). Przywołuje obrazy Degasa przedstawiające baletnice.
B).LIRYKA OBEJMUJE UTWORY WYRAŻAJACE OSOBISTE UCZCIA,PRZEŻYCIA, WRAŻENIA  ORAZ REFLEKSJE PODMIOTU LIRYCZNEGO, CZYLI OSOBY MÓWIĄCEJ

3.Środki poetyckie w wierszu i ich funkcja:(wpisz ich nazwy- rozpoznaj metafory, epitety, porównania)
a)„Norwid pisał, że schyla kibić, jakby miała/zbierać rosę lub kwiatom łzysercem ocierać”...............................
Przywołanie słów Norwida potwierdza wrażenia osoby mówiącej:

b)„zwiewnej nimfy”,

drobnych stóp,

trzcinę wiotką--.............................
wskazują na cechy wyglądu postaci
c)„Wszystko jest w niej ze skrzydeł i drobnych stóp ptasich”,

„W stroju z mgły”,

„Pokłonem zwiewnej nimfy [...] żegna lśniącą salę”-..........................................Ten środek poetycki pokazuje,że tancerka jest filigranowa, nierzeczywista, wysmukła, subtelna,

oderwana od ziemi

ulotność, lekkość, delikatność, pierze, biel,

niewinność, czystość, nieuchwytność, piękno
4.Określ nastrój wiersza dopbierając słownictwo z ćw.8, str.2165.
5.Przerzutnia to zabieg poetycki..............................(dokończ na podstawie podręcznika -str.216)i wypisz przerzutnie z tekstu....................................................................................................6.Rytm wiersza "W stroju z mgły":
• szarpany, nierówny, wynikający z nieregularnej budowy utworu;
• krótkie wersy dynamizują tekst, dają znaczący akcent;
• dłuższe – zawierające metafory – zwalniają tempo;
• dalekie rymy przypominają nawracający motyw muzyczny. Przypomina zmieniający się rytm tańca. 

1. Przeczytaj uważnie wiersz – str.217 podr.lit.
2.Zastanów się jaki związek ma tekst z fotografiami zamieszczonymi pod nim.
3.Na postawie notatki odnoszącej się do wiersza uzupełnij zdania:
Podmiot liryczny to ktoś kto ………………………………………………………

W wierszu panuje nastrój……………………………………………………………………

Do wiersza pasuje fotografia………………………………………ponieważ………………………………………………………………………………………………
....................................................

Tematem  utworu jest-……………………………………………………………………………………………………………....
Zapisz notatkę:
Osoba mówiąca  w wierszu ogląda  album ze zdjęciami i zastanawia się  nad upływem czasu .Widzi radosne, pełne radości życia, skłonne do żartów młode kobiety, których już nie ma, bo odeszły na zawsze .Czas zatarł ślad po nich. W wierszu pojawiają się więc pytania bez odpowiedzi, będące zapisem przemyśleń podmiotu lirycznego, dotyczące przemijania, bezpowrotnego upływu czasu. Nie można na te pytania udzielić odpowiedzi. Są po to, by skłonić odbiorcę, czyli czytelnika do refleksji, do przemyśleń  oraz podkreślić ważność wypowiadanych słów.
To pytania retoryczne
Wypisz je z tekstu ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ZADANIE:
STR.218, ĆW.6 ( przytocz przenośnie, za pomocą których przedstawiono upływ czasu)

Człowiek renesansu – osoba wszechstronnie uzdolniona, mająca wiele umiejętności i wiedzę z wielu dziedzin.

1.Przeczytaj tekst – podr,lit.str.240
2.Mapa pamięci-Zrób notatkę w zeszycie o Leonardo da Vinci na podstawie tekstu i innych źródeł informacji, podaj tytuły słynnych jego dzieł i wynalazków
3.Odpowiedz na pytania na podstawie tekstu:
-w którym wieku żył Leonardo?
-jakie dwie nazwy miała ta epoka?
-jakie były główne motywy twórczości renesansowych artystów?
-jakie zdolności posiadał ten wszechstronnie utalentowany twórca ?
4. Wymień 5 słynnych obrazów artysty- podaj tytuły , min, tego w załączniku.
5. Udowodnij, podając co najmniej trzy argumenty na to ,że Leonardo da Vinci był geniuszem:
......................................................
6. Zapisz 5 pytań, które zadałbyś artyście