Πυγολαμπίδες by Mαρια

Νόστος

pygolabides — 2023-01-14 15:43:56 UTC

<< Και εδώ εκτίθενται έργα τέχνης αντιπροσωπευτικά του μικρασιατικού πολιτισμού>>, είπε η ξεναγός και μας άφησε να επεξεργαστούμε τον χώρο. Πρόσωπα γνώριμα φιγουράρουν μπροστά μου με εκφράσεις λύπης σύγχυσης και αγωνίας, αισθήματα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ύπαρξης. Κοιτάνε βαθιά μέσα στη ψυχή σου με γουρλωμένα ματιά και εκτείνουν τις άκρες των δακτύλων σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να ψαύσουν την καρδιά σου, να σου διηγηθούν. Προσωπικότητες βαλσαμωμένες από τον χρόνο , εγκλωβισμένες σε παγερά μαρμαρά καρτερούν αγόγγυστα λίγη προσοχή. Προσεύχονται υπόκωφα η έκκληση τους να φωλιάσει μέσα σε μια καταδεκτική ψυχή, αλλά ίσα που γίνονται αισθητοί. Αν όμως αναμεσά στα κενά γελάκια και τα φλας της κάμερας καταφέρεις να αφουγκραστείς τον ψίθυρο τους, τότε θα γλυκαθείς από τους νοσταλγικούς ύμνους που ψέλνουν για χάρη σου και θα τους ακολουθήσεις σε ένα νοερό ταξίδι στα βάθη του χρόνου. Όταν οι Έλληνες εξερευνητές σεργιάνιζαν για πρώτη φορά στις ιωνικές ακτές. Εκεί οπού οι θεμελιωτές της σύγχρονης σκέψης συζητούσαν για το νόημα της ζωής και το ρολό του ανθρώπου σε αυτήν. Θα ταξιδέψεις στην ανθρωπομάνα ιώνια με τα ρωμαλέα παλικάρια που ακολουθήσαν το Μέγα στρατηλάτη σε ένα έργο εκπολιτισμού, διαφωτισμού στα έγκατα της Ανατολής. Πρόκειται για τα εδάφη οπού κύλησε μάγμα χριστιανικό και αρχαιοελληνικό ενωμένο σε ένα, διαρρέοντας σε τόπους μακρινούς και περιλούζοντας τους λαούς με τη λαμπρή ουσία του. Εκεί οπού ρίζωσαν σπουδαίες σχολές και επέκτειναν τις παραφυάδες τους σε όλη την Ελλάδα για να θρέψουν τον φτωχό Έλληνα με τους καρπούς της γνώσης , με την ελπίδα της ελεύθερης ζωής. Και κάθε φορά που το ελληνόπουλο άπλωνε διστακτικά τη γλώσσα να γευτεί τον χυμό, τόσο πιο πολύ θυμόταν ποιος είναι και προς τα που πορεύεται. Σε μια γη που γέννησε εθνοπατέρες άξιους να κρατήσουν τους Έλληνες ενωμένους και όταν το τουρκικό σπαθί τους πίεζε προς τα κάτω, αυτοί εξυψώνονταν όλο και πιο πολύ στα δώματα τα ηρωικά, αυτών που υπομένουν προς τιμή ενός γένους. Ο τόπος που τους κράτησε αφυπνισμένους μέχρι την τελευταία στιγμή, όταν η ψυχή τόλμησε να αποχωριστεί το σώμα και να ενωθείς με άλλες χιλιάδες που χάθηκαν ανά τους αιώνες. Και το αίμα κύλισε αργά για να γράψει το εγκώμιο των ανωνύμων και να διεισδύσει βαθιά στο χώμα και να ποτίσει τις μαραμένες ρίζες. Αυτές φύτρωσαν ξανά, πιο γερές από ποτέ και ωθήσαν τον ελληνικό λαό να προοδεύσει, ενώνοντας 5 θάλασσες και 2 ηπείρους με φάρο τηλαυγή την κοσμοπολίτισσά Σμύρνη. Μέχρι που μύρισε φωτιά και οι ρίζες κατακάηκαν, έγιναν σταχτή. Και η Σμυρνούλα γονατισμένη πάνω στην τεφρά των προγόνων, με διάτρητο σταυρό στο χεριά και με μια απόκοσμη πραότητα, έψελνε μοιρολόι νανουριστικό. Ο κόσμος παρακολούθησε την εγκαταλελειμμένη Σμύρνη αποσβολωμένος, κάποιοι υπήρξαν ξαφνικά τυφλοί, αλλά όλοι άκουσαν τον αντίλαλο της πένθιμης κραυγής της. Όλος ο κόσμος ένιωσε να καταρρέει κομμάτι τους εαυτού του γιατί το παιδί μόλις είχε χάση τη μανά…<< * Τώρα πια ξέρεις οι Ιθάκης τι σημαίνουν…>>, άκουσα ανοιξιάτικο αγέρι να μου χαϊδεύει το αυτί. Η Ιθάκη συμβολίζει την πορεία προς την αυτοβελτίωση ένα ταξίδι μακρινό και δύσκολο με πολλούς πειρασμούς, που σε ωθεί να ξεπεράσεις τα όρια σου, να αναζητήσεις τον πραγματικό σου εαυτό και να θυσιαστείς για τις αξίες που προασπίζεσαι. Είναι η επιλογή της δυσκολίας έναντι της ευκολίας, της προσπάθειας έναντι της παραίτησης, της εξέλιξης έναντι της στασιμότητας, εντέλει η εκτίμηση του ιδίου σου του εαυτού. Πρόκειται για τη συνειδητοποίηση ότι οι αντιξοότητες είναι κλήρος ολόκληρης της ανθρωπότητας, αλλά αξίζει να τις αντιμετωπίσουμε για να αποκτήσουμε γνώσεις και εμπειρίες. Είναι η ιδιά η ιστορία της μικράς αίσιας που με τους αγώνες της για ένα καλύτερο μέλλον έκανε πράξη αυτά που δίδαξε προσφέροντας παρηγοριά και ενδυνάμωση στον ταλαίπωρο, τον βασανισμένο, μια παρακαταθήκη ανεκτίμητης αξίας. Ο νόστος της Μικράς Ασίας ωστόσο δεν έχει ολοκληρωθει.Θα ολοκλωθει μόνο όταν οι ξεθαμμένες εκδιωγμένες ψυχές εγκαταλείψουν τα παγερά σώματα τους, βρουν καταφύγιο στη καρδιά των νεοελλήνων και καταφέρουν να συνδιαλλαγούν μαζί τους, Τότε ο Όμηρος θα ξαναγραφεί ιστορίες στις χρυσές αμμουδιές της Μ Ασίας , ο Αλέξανδρος θα παρελαύνει αγέρωχος με στρατιές γενεών να στήνουν φρούριο απροσπέλαστο των περίλαμπρων ακτών και οι πατέρες του γένους θα κλαίνε αγκαλιά που θα δουν το όραμα τους να παίρνει σάρκα και οστά, μια Ελλάδα ζωντανή, που δεν ξεχνάει να θυμαται.Απο εκείνη τη στιγμή και μετά θα θυμόμαστε τη μικρασιατική καταστροφή ως ένα εμπόδιο στο δρόμο για την Ιθάκη, ως την ημέρα που το τέλος υπήρξε η αφορμή για την αναγέννηση και τη μετάβαση του ιωνικού πνεύματος στη σφαίρα της αιωνιότητας. << Ο Φρίξος και η Έλλη>>, διαβάζω στη περιγραφή ενός ερυθρόμορφου αγγείου. Στα χείλη της Έλλης διαγράφεται ένα γλυκόπικρο χαμόγελο…

H θάλασσα

pygolabides — 2023-05-13 14:08:15 UTC

Εδώ μυρίζει υγρή άμμος και νεκρά οστρακόδερμα. Η θάλασσα αναδίδει μια υγρασία αποπνικτική, σχεδόν ναρκωτική. Μου ραγιζει το κόκαλο. Βρίσκεται πάντα εκεί, ατάραχη, να μου θυμίζει τη αρχή και το τέλος , καθώς βρίσκει καταφύγιο στον κολπίσκο. Είναι αυτή που καθορίζει τη μοίρα όλων των πλασμάτων. Όταν θέλει υπερχειλίζει και προσφέρει τη ζωή και όταν θέλει αποτραβιέται αφήνοντας την ξηρά στεγνή και άγονη. Προσπαθώ να καταλάβω κομμάτι του πνεύματος της, της σοφίας της. Ανέγγιχτη από τον θρήνο, το κλάμα της γέννας, την κραυγή του θανάτου. Με την ιδιά ηρεμία μας υποδέχεται στον κόσμο με την ιδιά μας αποχαιρέτα συνεχίζοντας να ρέει μέσα στους αιώνες. Όπου και να πάω πάντα επιστέφω εδώ, σε αυτή τη θάλασσα κινουμένη από μια ανεξήγητη επιθυμία. Η ηρεμία της με καθησυχάζει. Όταν κοιτώ ψηλά αλλά δεν βρισκω παρηγοριά. Γιατί ένα τόσο τέλειο πλάσμα δημιούργησε κάτι τόσο ανακριβές και απροσδιόριστο σαν εμένα; Έπλασε το βουνό τη θάλασσα και τον ουρανό σε τελειά αρμονία και έβαλε τον άνθρωπο στη μέση να βρει το νόημα. Τον χαμένο, χωρίς προσανατολισμό και όραμα, μέσα στην απεραντοσύνη. Και τότε κοιτάω κάτω και με την παλάμη μου ακουμπάω την γη. Κάθε φορά που το κύμα σκάει στην ακτή αφρίζοντας μανιωδώς, μπορώ να νιώσω το βογκητό και το τρέμουλο της. Κρύβει μέσα της μυστικά, αμαρτίες, ψέματα και δολοπλοκίες, ματαιωμένα όνειρα και ανεκπλήρωτους πόθους, τη μοναξιά, το αίμα του πολέμου, τη φωνή του αδικημένου, τη πικρία του διωγμένου, το αναπάντητο κάλεσμα της μάνας, το κλάμα του ορφανού, το τραύμα του δολοφόνου, τις ενοχές. Τις ενοχές…

Η μαύρη αμμουδιά μου φάνηκε πιο θλιμμένη σήμερα, γδαρμένη από την αλμυρά και ο ουρανός πιο θολός, βαμμένος με θαλασσινό κοχύλι. Η ομίχλη σκέπαζε απαλά τις βουνοκορφές. Η θάλασσα ηρεμεί. Ξάπλωσα διπλά της. Κάτι δροσερό ένιωσα να μου χαϊδεύει το χέρι. Ο θαλασσινός αέρας πρέπει να ήταν ,έκανε στροφές πέρα δώθε ανέμελος. Αλλά το δροσερό έγινε κρύο και το κρύο παγερό που το χέρι μου μούδιασε και δεν μπορούσε να κουνηθεί. Ένα γνώριμο άγγιγμα, ένα γνώριμο δέρμα να με ακουμπάει άλλοτε τρυφερά άλλοτε βάναυσα, να με σφίγγει και να με πετά, να εκφράζει πάνω μου τις βαθύτερες ανασφάλειες του. Τινάχτηκα. Είχα ριγήσει. Ένα κορμί ξεβρασμένο, ντυμένο με σχισμένα ρούχα, πρησμένο από το νερό με σχισμένη σάρκα να κείτεται ακίνητο κοντά μου, σαπισμένο. Και το πρόσωπο του μελανιασμένο , τα ματιά δυο μαύρες τρύπες.

-Πως μπορείς να εμφανίζεσαι μπροστά μου;

Ούρλιαζα σαν κτήνος ασυγκράτητο από τον θυμό

-Που ήσουν τόσα χρονιά; Oταν τα έτρεχα αλαφιασμένη μεταξύ ζωής και θανάτου για να σε βρω; Oταν φώναζα το όνομα σου στο κενό για να μου δώσεις μια απάντηση, μια εξήγηση για όλα; Όταν τα βραδιά με ζώνανε οι δαίμονες του χειροτέρου σου εαυτού και δεν με αφήναν να ανοίξω το βλέφαρο; Μα που… Που…;

Λαχάνιασα. Σταμάτησα. Ο ψυχρός αέρας είχε μια βαριά μυρωδιά ποτού. Έμπαινε μέσα μου και με παρέλυε ολόκληρη, κάνοντας κάθε ανάσα ακόμα πιο δύσκολη. Προσπάθησα να ηρεμήσω. Έβαλα το αυτί μου πάνω στα σκαλισμένα χείλη που κουνιούνταν σπασμωδικά, λες και προσπαθούσαν εναγωνίως να αρθρώσουν λέξη. Και έμεινα εκεί να ακούω αυτήν την λέξη να αντηχεί ξανά και ξανά μέσα στην απολυτή σιγή της ερημίας, να κάνει τα πλάσματα να σκιρτούν και τη γη να σείεται, τον ουρανό να ημερεύει. Να διαπέρνα κάθε σημείο του κορμιού μου σε κάθε αντίλαλο και να το ανακουφίζει, να το απαλλάσσει από τον πόνο . Και η πυκνή ουσία που στεκόταν στον λαιμό μου επιώ χρονιά που μπούκωνε τα πνευμονία μου και δεν με άφηνε να ανασάνω τώρα έρεε στις φλέβες μου και έβγαινε άφθονο μέσα από τα ματιά μου. Δάκρυα ήταν. Δάκρυα. Ο μπαμπάς μου ήταν διπλά μου και ζητούσε συγχώρεση.

Με πήρε από το χέρι. Το δικό μου φώλιασε μέσα στο δικό του και το ένιωσα να λιώνει. Ήταν το ίδιο χέρι, αλλά τώρα μπορούσα να το εμπιστευτώ τυφλά. Περπατούσαμε στην ακτή με το νερό να βρέχει τα δάχτυλα μας. Η αμμουδιά ήταν ζεστή. Μετα από λίγο μου είπε χαμηλόφωνα.

- Θυμάσαι που ερχόμασταν εδώ όταν ήσουν μικρή. Παίζαμε στο κύμα και ξαπλώναμε στην άμμο. Ακόμα σου αρέσει να το κάνεις βλέπω…

- Όχι δεν το θυμάμαι καθόλου. Αληθεια μπαμπά τι κάναμε όταν ήμουν μικρή;

- Κάθε μέρα μετά το μεσημεριανό σε έφερνα εδώ. Εγώ σου έμαθα για τη θάλασσα και τη δύναμη της, σου έδειξα τους γλάρους που πετούν με τις πλατιές φτερούγες τους, τη γύρη του λουλουδιού, το πράσινο της φύσης. Την βλέπαμε μαζί να ερωτεύεται την άνοιξη και το φθινόπωρο να κοιμάται κάτω από το σκέπασμα των φύλλων ξανά και ξανά.

- Γιατί όμως δεν μπορώ να θυμηθώ τίποτα από όλα αυτά, από όλες αυτές τις όμορφες αναμνήσεις. Φοβάμαι πως ο χρόνος μας τελειώνει και το μόνο που θυμάμαι από εσένα είναι το τσουχτερό άγγιγμα σου.

- Ξέρεις γλυκιά μου ένα τσουχτερό άγγιγμα μπορεί να αναιρέσει ταυτόχρονα όλα τα τρυφερά. Να τα κατατροπώσει, να τα ξευτελίσει να τα διαγράψει τελείως από τη μνήμη. Το δέρμα δεν ξεχνά.

- Αλήθεια πως ξέρεις ότι μου αρέσει να ξαπλώνω στην αμμουδιά ακόμα και τώρα;

- Έρχομαι εδώ κάθε μέρα να σε δω. Αλλά εσύ ποτέ δε με έβλεπες πραγματικά ούτε με άκουγες. Φοβόσουν. Σήμερα όμως τόλμησες να γευτείς το τραύμα και δέχτηκες να με ακούσεις, να με κρατήσεις και να με συγχωρήσεις, να με πεις μπαμπά.

- Δεν θα φύγεις από το πλάι μου μπαμπά, ποτέ ξανά…

Δεν μιλούσε. Χαμογέλασε μαλακά και έκλαιγε σιωπηλά.

- Μπαμπά δεν θα φύγεις από το πλάι μου έτσι;

Η σιωπή του με βασάνιζε

- Είναι καιρός να προχωρήσεις τώρα. Να ζήσεις μια όμορφη ζωή, να κάνεις φίλους και να ερωτευτείς. Να αγαπήσεις και να αγαπηθείς , να κάνεις πολλά παιδιά…

- Μα μπαμπά εγώ σε αγαπώ και εσύ με αγαπάς

- Όταν αγαπάς κάποιον πρέπει να μάθεις να τον αφήνεις να φύγει. Αυτό θα κάνω και εγώ κόρη μου. Ελπίζω να ήξες τώρα πια ότι σε αγάπησα με όλη μου τη ψυχή, όλο μου το είναι και τίποτα δεν δικαιολογεί αυτό που ήμουν, αλλά υπήρξα άνθρωπος, αδύναμος. Για αυτό και η θάλασσα με τιμώρησε , με βύθισε στο έρεβος και με έπνιξε ανελέητα. Έτσι είναι αυτή, σκληρός κριτής των πάντων, όσων έφυγαν και όσων μένουν. Να το θυμάσαι αυτό.

Ανασηκώθηκα για να τον κοιτάξω άλλη μια φορά αλλά είχε ήδη φύγει. Η ψίχαλα μου άνοιξε τα ματιά. Η ομίχλη είχε διαλυθεί και ο ορίζοντας ήταν πιο καθαρός από ποτέ, με προκαλούσε να τον αγγίξω. Η θάλασσα ήταν ηρεμη. Έτρεξα να την συναντήσω και την άφησα να με περιβάλλει τρυφερά, να με πλύνει να με κάνει μέρος της της να με κυοφορήσει μέσα στο αμνιακό υγρό και να με αναγεννήσει , να γυρίσει πίσω τον χρόνο και να μου προσφέρει ξανά τη ζωή, την ελπίδα μου, την αγνότητα μου. Με άφησε απαλά στην υγρή ακτή. Το κορμί μου ξάπλωνε εκεί κατάλευκο και σφριγηλό, σχεδόν βελούδινο στη όψη, χωρίς ούτε μελανιά, ούτε βαθούλωμα ούτε πληγή μου να θυμίζει το παρελθόν. Με δέχτηκε στην καρδιά της και με έκανε παιδί της, με άφησε να κυλήσω μαζί της και να γευτώ το θείο δώρο της ζωής. Ήταν ο δικός της τρόπος να με αποχαιρετήσει. Άρχισα να τρέχω μακριά από την ακτή με όλη μου τη δύναμη προσπαθώντας να συγκρατήσω τα δάκρια και λέγοντας στον εαυτό μου να μην κοιτάξει ποτέ πίσω , γιατί αν το έκανα, ορκίζομαι, πως θα εμένα εκεί για πάντα , να ονειρεύομαι θα ήταν η ζωή μου με το μπαμπά, αν δεν ήταν νεκρός, αν δεν έκανε αυτά που έκανε, αν δεν έλεγε αυτά που είπε, αν…, αν…

Αντιφάσεις

pygolabides — 2024-02-03 18:35:31 UTC

Αντιφατική η ψυχή του ανθρώπου

Βαριέται την ζωή και όμως φοβάται μην την χάσει

Λέει πως την αγαπάει και όμως την σπαταλάει

Κλαίει μοναχή κάθε βραδύ βυθισμένη στα αφρώδη σκεπάσματα

Και όμως παρατηρεί ανθρώπους να μπαινοβγαίνουν στη ζωή

Νωχελικά, απαθώς

Σαν η εσωτερική ανάγκη να σωπαίνεται από τον εφιάλτη

Καθρέπτης ο εφιάλτης, πουθενά εσύ, μόνο ξένοι

Το πέτσινο είδωλο σκέφτεσαι, μόνο αυτό

Σου αρέσει η λάμψη του κάτω από τον ήλιο

Σου αρέσει να το αγγίζουν, να το ζηλεύουν

Και όταν το πέτσινο ένδυμα ξεκολλάει

Σπεύδεις να καλύψεις το κενό

Ντρέπεσαι

Όταν όμως οι διχαλωτές γλώσσες σωπανε και τα φθονερά ματιά κλείνουν

Μες το πνιγερό σκοτάδι

Εσύ δεν κοιμάσαι

Μες την ενοχική γύμνια σου απολαμβάνεις την συντροφιά των τζιτζικιών

Με κλειστές τις κουρτίνες

Μην τυχόν και σε μαρτυρήσει η νύχτα

Ανυπαρξία

pygolabides — 2024-02-03 18:36:29 UTC

Παρακολουθώ τους ανθρώπους να έρχονται και να φεύγουν

Αλλά ποτέ δεν μιλώ, δεν το έχω ανάγκη

Τους αφήνω να με βρίζουν και να με φτύνουν

Αλλά ποτέ δεν αντιδρώ, δεν το έχω ανάγκη

Και όταν περιτριγυρίζομαι από κόσμο

Δεν ακούω φωνές γέλια ομιλίες

Ακούω το τίποτα

Περπατάω, κοιτάω δουλεύω

Όχι επειδή έχει σημασία , αλλά για να βλέπουν ότι ζω ακόμα

Οι μέρες κυλάνε , ο χρόνος τελειώνει, εφήμερος

Όπως και ο δημιουργός του

Αλλά δεν με πειράζει, μπορεί και να με ανακουφίζει

Ο άνθρωπος σκοτώνει και σκοτώνεται πίσω από θρύψαλα γυαλιού

Αλλά τα ματιά μου δεν τσούζουνε, ούτε στάζουν

Θέλω την αγάπη αλλά δεν τολμώ

Δεν σε εμπιστεύομαι

Θέλω να αλλάξω

Αλλά δεν προσπαθώ

Έχω κουραστεί ήδη

Το σώμα δουλεύει, η καρδιά πάλλεται, οι φλέβες ζεστές

Προσπαθεί να ξυπνήσει την ψυχή

Μάταια, δεν υπάρχει

Παραιτήθηκε

Βιάστηκε να κριθεί…

Άτιτλο

pygolabides — 2024-02-03 18:39:46 UTC

Κάποτε όλα τελειώνουν

Όπως και τα παραμύθια

Μόνο που όταν τελειώνουν απότομα

Κινδυνεύεις να τελειώσεις και εσύ.

Κάποτε έρχεται η στιγμή που

Τα νούμερα και τα λόγια θρυμματίζονται, γίνονται στάχτη στον αέρα

Και σκορπίζουν

Όλη η ζωή σκορπίζει και σπάει σε αγνώριστα κομμάτια

Και σε πονάει, δεν ξέρεις από που να ξεκινήσεις

Όμως γιατί σε νοιάζει;

Ένα νούμερο είσαι

Κάποιος θα βρεθεί να σε συμπεριλάβει στον ευφυή υπολογισμό του

Γιατί σε νοιάζει;

Μήπως υπάρχει κάτι μέσα σου που σου ψιθυρίζει;

Μια φωνή που θέλει να ακουστεί αλλά εσύ την κουκουλώνεις και την πνίγεις;

Άνθρωπε τόσο πολύ φοβάσαι την ανυπακοή

Μην χάσεις τον έπαινο, την κολακεία

Σταμάτα να ονειροπολείς

Πολλοί σε φιλάνε, σε φιλάνε αλλά

Κοιτάνε φιλάρεσκά την αντανάκλαση τους

Στο κάτοπτρο

Το στημένο πίσω από την πλάτη σου.