Hò lao động có phần lời dựa trên cơ sở tính chất tượng hình, tượng thanh để phù hợp với tính chất từng công việc lao động. Còn âm điệu, nhịp điệu của các câu "xô" và âm điệu nhịp điệu của các điệu hò thể hiện dụng ý của người sáng tạo ( ví dụ tiếng "dô ta" gợi lên động tác kéo giật...)

Tuy là hò lao động nhưng dần các câu hò đó vượt ra ngoài để phản ánh đời sống tình cảm đa dạng, phong phú của người dân.

Không gian diễn xướng nhiều khi tách khỏi môi trường lao động hoặc có thể vẫn trong môi trường đó nhưng thể hiện chức năng kép của các loại dân ca trữ tình khác.

Có thể nói, hò lao động thực hiện chức năng nguyên thủy của nó khích lệ động viên tinh thần của người dân trong lao động mà còn diễn tả tâm tư tình cảm của người dân. Không những thế hò lao động đã phát triển và mang đến kho tàng văn học, văn hóa dân gian muôn màu của cuộc sống.

Ví dụ: "Hò kéo thuyền"

Hò đối đáp:

• Người thứ nhất: "Thuyền ta trôi ngược dòng sông"

• Người thứ hai: "Để đưa hàng hóa ra sông lớn"

• Người thứ nhất: "Mặc cho nắng mưa gió sương"

• Người thứ hai: "Ta vẫn vui tươi hát vang câu hò"

Hò khích lệ:

• "Một, hai, ba, dô! Cùng nhau đẩy thuyền qua"

• "Ai mạnh ai khỏe lên nào"

• "Để thuyền ta sớm tới bến"

Là những bài thơ dân gian nói về nghề nghiệp truyền thống như làm ruộng, đánh cá..

Nội dung chủ yếu phản ánh tri thức và kinh nghiệm lao động của nhân dân, ngoài ra còn gián tiếp thể hiện tâm tư, tình cảm của người dân lao động trong giai đoạn lịch sử nhất định.

Chức năng gốc là đúc kết kinh nghiệm sản xuất còn chức năng phái sinh là phản ánh tâm tư, tình cảm của người dân lao động trong giai đoạn lịch sử nhất định.

Ví dụ như: "Ra đi anh có dặn dò/Ruộng sâu cấy trước ruộng gò cấy sau/Lúc mùa thì cấy cho sâu/ Lúc chiêm thì gảy cành dâu mới vừa/ Răng bừa tám cái còn thưa/ Lưỡi cày tám tấc mới vừa luống to/ Muốn cho lúa vẩy bông to/ Cày sâu bừa kỹ phân gio cho nhiều."

Thường có nội dung vui tươi, dễ nhớ và dễ thuộc, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và nhận thức.

Là bộ phận lớn nhất trong ca dao trữ tình, có sức cuốn hút, hấp dẫn.

Ca dao trữ tình về tình yêu mang đặc điểm nổi bật là sự mộc mạc, giản dị nhưng đầy biểu cảm, phản ánh sâu sắc tâm tư, tình cảm của con người.

Ngoài ra, môi trường diễn xướng là môi trường lao động và sinh hoạt.

Nhân vật trữ tình và đối tượng trữ tình là các chàng trai cô gái đang độ tuổi xuân, cách xưng hô mình - ta, anh - 3m, chàng- thiếp..

Ví dụ "Yêu nhau vạn sự chẳng nề/ Một trăm chỗ lệch cũng kê cho bằng"..

Ca dao tình yêu tồn tại lâu dài trong nền văn hóa dân gian, truyền tải những giá trị và quan niệm về tình cảm yêu đương qua nhiều thế hệ.

Phản ánh sinh hoạt và quan hệ giữa các thành viên trong gia đình. Ví dụ "Công cha như núi Thái Sơn/ Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra/ Một lòng thờ mẹ kính cha/ Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con."

Nhân vật trữ tình và đối tượng trữ tình là tiếng nói của các thành viên trong gia đình

Hình thức kết cấu độc thoại và đối thoại một chiều

Bộc lộ tư tưởng, tình cảm của chủ thể trữ tình (chủ yếu là người nông dân lao động nghèo) trước vấn đề, quan hệ hoặc thế lực xã hội. Ví dụ "Tháng tám có chiếu vua ra/ Cấm quần không đáy người ta hãi hùng/ Không đi thì chợ không đông/ Đi thì bắt nạt quần chồng sao đang/ Có quần ra quán bán hàng/ Không quần ra đứng đầu làng trông quan".

Nhân vật trữ tình và đối tượng trữ tình có hai loại: loại tượng trưng, phiếm chỉ và loại cụ thể.

Bộc lộ sự châm biếm, chế giễu của nhân dân đối với cái xấu, cái đáng cười trong xã hội ay đó là lời bông đùa, hài hước làm cho cuộc sống vui vẻ, bớt áp lực.

Ví dụ "Bà già đi chợ Cầu Đông/ Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng/ Ông thầy gieo quẻ nói rằng/ Lợi thì có lợi nhưng răng chẳng còn."

Đối tượng bị trào phúng khá đa dạng thuộc các thành phần xã hội như những người dân có thói hư tật xấu, các chức sắc trong làng xã, hay là vua quan...