Η Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Εσφιγμένου είναι μία εκ των είκοσι μονών του Αγίου Όρους και κατατάσσεται δέκατη όγδοη (18η) στην ιεραρχική τάξη των Αγιορείτικων Μονών.
Στη Μονή αυτή αξίζει να δουν οι επισκέπτες το καθολικό με τις τοιχογραφίες των Γαλατσάνων ζωγράφων (1811), στο σκευοφυλάκιο τμήμα της σκηνής του Ναπολέοντα Βοναπάρτη και στην ιστορική βιβλιοθήκη της Μονής τα σπάνια εικονογραφημένα χειρόγραφα. 

Γιάννης Π.Α4

Βρίσκεται σε απόσταση 12 χιλιομέτρων περίπου βορειοανατολικά της πόλης των Σερρών. Ο κεντρικός ναός είναι λιθόκτιστος και υπάρχουν πολλές βυζαντινές τοιχογραφίες. Το τέμπλο είναι ξυλόγλυπτο και χρονολογείται από το 1804.
Από το 1457 ως το 1462 στη μονή μόνασε ο πρώτος Πατριάρχης μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης Γεννάδιος Σχολάριος, ο οποίος και έμεινε εκεί ως το θάνατο του. Από το 1894 έως το 1901 διετέλεσε επίσημος εκπρόσωπος της Μονής ο Άγιος Γρηγόριος ο Ωρολογάς, ο μετέπειτα εθνομάρτυρας Μητροπολίτης Κυδωνιών Μικράς Ασίας, ο οποίος ταυτόχρονα εκείνα τα έτη υπηρετούσε ως ιεροκήρυξ και καθηγητής του Γυμνασίου Σερρών.
Από το 1986 εγκαταστάθηκε στη μονή γυναικεία αδελφότητα, που σε συνεργασία με τη 12η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Καβάλας έχει αναλάβει το έργο της συντήρησης και αναστήλωσης της μονής.

Στις 13 Δεκεμβρίου 2010, η μονή χτυπήθηκε από πυρκαγιά που κατέστρεψε το αρχονταρίκι, το παλιό εκθετήριο, την τράπεζα, το μαγειρείο, τον ξενώνα και τους αποθηκευτικούς χώρους, προκαλώντας συνολικά ζημιές αξίας 2 εκατομμυρίων ευρώ.

Μαρία Κ. Α2

 Στη Μονή φυλάσσεται το αριστερό χέρι της Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής, το οποίο και θαυματουργεί. Η βιβλιοθήκη, επιστημονικά ταξινομημένη, αριθμεί σήμερα γύρω στους 32.000 τόμους εντύπων βιβλίων.
Δέσποινα Α. Α2

Η Μονή Αγίου Στεφάνου είναι γυναικείο μοναστήρι στα Μετέωρα (Θεσσαλία). Είναι ένα από τα έξι που συνεχίζουν να είναι ενεργά στα Μετέωρα, τα οποία από το 1988 συμπεριλαμβάνονται στα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.^[2] Βρίσκεται στο νότιο άκρο των Μετεώρων, πάνω από την Καλαμπάκα. Η εγκατάσταση των μοναχών στον βράχο του Αγίου Στεφάνου άρχισε στα τέλη του 12ου αι., όταν το 1191/2, σύμφωνα με την παράδοση ο ασκητής Ιερεμίας ίδρυσε τη μονή. Η κατασκευή της μονής άρχισε τον 14ο αιώνα, με πρώτο κτήτορα τον Αντώνιο Καντακουζηνό, και ολοκληρώθηκε τον 16ο αιώνα. Η μονή φαίνεται να ανακαινίστηκε εκ βάθρων τον 16ο αιώνα από τον μοναχό Φιλόθεο εκ Σκλάταινας. Επί ημερών του, το 1545, η μονή έγινε σταυροπηγιακή (μέχρι το 1743). Η μονή πήρε τη σημερινή της μορφή με τα κτίρια που κατασκευάστηκαν τον 18ο και 19ο αιώνα. Από το 1961, στη μονή εγκαταβιεί γυναικεία αδελφότητα.^[3]

Εύα.Α  Α2

Λυδία Κ. Α1

Στο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Ρώσου, φυλάσσεται τμήμα του σκηνώματος του Αγίου Ιωάννη. Το ολόκληρο άφθαρτο ιερό λείψανο του σώματος του Αγίου Ιωάννη φυλάσσεται στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Ρώσου στο Προκόπι Ευβοίας. Ο Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος πιστεύεται ότι έχει πραγματοποιήσει πολλά θαύματα κατά τη διάρκεια της ζωής του και μετά το θάνατό του. 
ΠΑΥΛΙΝΑ Κ. Α1

Βρίσκεται σε υψόμετρο 300 μέτρων από τη θάλασσα πάνω σε βράχο από γρανίτη. Η μονή είναι ένα από τα τολμηρότερα οικοδομήματα της βυζαντινής μηχανικής, καθώς αποτελεί ένα επταώροφο πυργωτό κτίριο. Το Καθολικό της μονής είναι αφιερωμένο στη Γέννηση του Χριστού. 
ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΚ.
Α1

Μετά τήν πυρπόληση καί τήν ὁλοσχερῆ καταστροφή της τό 1310 μ.Χ., πιθανόν ἀπό Καταλανούς πειρατές, ἡ Μονή ξανακτίζεται στή σημερινή της θέση, ὑψηλότερη τῆς πρώτης, γιά μεγαλύτερη προστασία ὄχι μόνο ἀπό τούς ἐπιδρομεῖς, ἀλλά καί ἀπό τίς δυσμενεῖς καιρικές συνθῆκες. Ἡ ἐκ νέου ἀνοικοδόμησή της ἀποδίδεται σέ Ἁγιορεῖτες μοναχούς, οἱ ὁποῖοι ἔφυγαν ἀπό τόν Ἄθωνα, ἴσως ἐξαιτίας τῶν Ἡσυχαστικῶν ἐρίδων τοῦ 14ου αἰ., καί ἦλθαν στό Πήλιο, ὅπου ἔκτισαν τό σημερινό μοναστήρι, κατά τό ἀρχιτεκτονικό πρότυπο τῶν ἁγιορείτικων μονῶν.
Χρυσανθη Ν.Α4

Ο Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης, υπήρξε ανάδοχος του Γέροντα Παϊσίου. Αναδείχθηκε ως μια από τις αγιότερες μορφές της Ορθοδοξίας των τελευταίων αιώνων. Ο Όσιος Αρσένιος κοιμήθηκε το 1924 στην Κέρκυρα μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών.

Το μοναστήρι πανηγυρίζει στις 10 Νοεμβρίου, στην ημέρα της κοίμησης του Αγίου Αρσενίου και την 1η Οκτωβρίου, της Αγίας Σκέπης της Παναγίας.

Το Καθολικό της μονής είναι ναός βυζαντινού ρυθμού με τρούλο. Σήμερα το μοναστήρι αριθμεί 18 μοναχούς, με Καθηγούμενο τον π. Θεόκλητο Μπόλκα. Γνωστές είναι επίσης σε όλη την Ελλάδα οι ομιλίες του μοναχού της μονής π. Αρσενίου Βλιαγκόφτη.
ΑΔΑΜΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ Α2

Έλενα Ν. Α1

Το Καθολικό της μονής Γρηγορίου, τιμώμενο στο όνομα του Αγίου Νικολάου, άρχισε να κτίζεται αμέσως μετά την πυρκαγιά του 1761.

Οργκίτα Ρ.Α4

Κορυφαίο κειμήλιο του μοναστηριού υπήρξε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Βαρνάκοβας. Η εικόνα έφερε εμφανές ράγισμα κατά μήκος του προσώπου της Θεοτόκου, που σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες δημιουργήθηκε από τοπικό σεισμό στις 15 Αυγούστου 1940, την ώρα του τορπιλισμού του ευδρόμου Έλλη στην Τήνο. (Καταστράφηκε από πυρκαγιά την Κυριακή 14 Ιουνίου του 2020, μαζί με άλλα ιστορικά κειμήλια.)
Ελισάβετ Τ.Α5

Από την παράδοση αυτή ετυμολογείται και η γραφή του ονόματος της μονής «Βατοπαίδιον»^[3][4]. Η ετυμολογία της συνηθέστερης γραφής Βατοπέδι προέρχεται από την παρουσία πλούσιας βλάστησης και βάτων γύρω από τη μονή, που υπάρχει ακόμα και σήμερα^[5][6]

Νεότερη παράδοση θέλει τη μονή αυτή να τη λεηλάτησαν Σαρακηνοί μαζί με άλλα μοναστήρια του όρους Άθω το 862 μ.Χ.^[7], και να ξαναχτίζεται χάρη στη στήριξη τριών ευγενών που ήρθαν για να ζήσουν στο όρος Άθω από την Αδριανούπολη το 10ο αι. και δαπάνησαν για την ανοικοδόμηση 3.000 χρυσά νομίσματα. Τα ονόματα αυτών των μοναχών είναι Νικόλαος, Αθανάσιος και Αντώνιος^[8].Το καθολικό της μονής ανοικοδομήθηκε πάνω στα ερείπια παλαιοχριστιανικής βασιλικής^[9]. Οι τοιχογραφίες του είναι των αρχών του 1312, της λεγόμενης Μακεδονικής Σχολής. Οι τοιχογραφίες της λιτής του Καθολικού είναι χωρίς επιζωγραφήσεις, ενώ οι περισσότερες από τις υπόλοιπες επιζωγραφήθηκαν, μερικές φορές κατ᾽ επανάληψη. Το μαρμαροθετημένο δάπεδό του είναι εξαιρετικής τέχνης.

Η παλαιότερη γνωστή μαρτυρία για την ύπαρξη της μονής Βατοπεδίου χρονολογείται στο 985, σε έγγραφο όπου υπάρχει και η υπογραφή του πρώτου ηγουμένου, και ενός εκ των κτητόρων, Νικολάου («Νικόλαος μοναχὸς καὶ ἡγούμενος μονῆς τοῦ Βατοπεδίου»)^[10].

Ο Μητροπολίτης Δράμας Γεράσιμος στα τέλη του 18ου αι. (1788) εφησύχασε στη Μονή. Στο αρχονταρίκι της Μονής ο Γεράσιμος ανήγειρε με έξοδά του το 1788 το παρεκκλήσιο του Αποστόλου Ανδρέου.^{[11]
ΝΙΚΟΣ Χ. Α5}

Η Μονή ήκμασε κατά τον 13ο και 14ο αιώνα και κατά τα μέσα του 16 αιώνα άνθησε μία σχολή Σερβικής λογοτεχνίας η οποία όμως αργότερα άρχισε να παρακμάζει τον 17ο αιώνα. Το 1722 η Μονή καταστράφηκε σχεδόν ολόκληρη από πυρκαγιά. Το 1676 η αρχιεπισκοπή Ιπεκίου συγχωνεύτηκε στον Οικουμενικό θρόνο έφυγαν οι Σέρβοι μοναχοί. Όμως επικράτησαν ξανά το 1896 μετά την επίσκεψη του βασιλιά της Σερβίας Αλέξανδρο Α’ όπου ανέλαβε την ανακαίνιση της Μονής και την εξόφληση των χρεών της.

Στην Μονή Χιλανδαρίου η Θεοτόκος τιμάται και ως Ηγουμένη από την εποχή που οι μοναχοί προσπάθησαν να τοποθετήσουν την εικόνα της Παναγίας της Τριχερούσας στο τέμπλο του Καθολικού και η εικόνα εξαφανιζόταν και επανεμφανιζόταν στο θρόνο του ηγουμένου.

Το Καθολικόν της Μονής είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου (21 Νοεμβρίου) και ιδρύθηκε το 1293 από τον Στέφανο Ουρόσχ Μιλουτίν. Οι τοιχογραφίες του αγιογραφήθηκαν το 1319 ή το 1320 και επιζωγραφίστηκαν το 1803. Η φιάλη στη μέση περίπου της αυλής κατασκευάστηκε το 1784 και τοιχογραφήθηκε το 1847 από τον Γαλατσάνο ζωγράφο Μακάριο. Πίσω από τον θρόνο του ηγουμένου βρίσκεται ο τάφος του Αγίου Συμεών. Μία μέρα από τον τάφο του Αγίου ξεφύτρωσε μία κληματαριά που καρποφορεί μέχρι σήμερα και λέγεται ότι θεραπεύει τις στείρες γυναίκες. Στη Μονή Χελανδαρίου ανήκουν 9 παρεκκλήσια εντός και 8 εκτός καθώς και οι προσαρτισμένες Μονές Ζυγού, Αγίου Βασιλείου, Κομιτίσσης, Καλύτσα, Παπαρνίκια, Ομολογήτου, Στροβηλαίας, Σκορπιού και Αγίου Γεωργίου
Ηρώ Π. Α4

Η Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας εορτάζει στις 25 Δεκεμβρίου την Γέννηση του Χριστού.

Το Καθολικό τιμάται στη Γέννηση του Χριστού. Καταστράφηκε στην πυρκαγιά του 1891. Στους τρούλους της προθέσεως και του διακονικού διατηρήθηκαν τοιχογραφίες, οι οποίες έγιναν πιθανότατα το 1633 και ανακαινίστηκαν το 1858. Ο υπόλοιπος ναός είναι σήμερα χωρίς τοιχογραφίες.

Η βιβλιοθήκη η οποία κάηκε περιείχε 42 κώδικες με περγαμηνή και 210 χάρτινους.

Μεταξύ των κειμηλίων είναι τμήμα του Τίμιου Σταυρού, το αριστερό χέρι της Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής, η κάρα του Αγίου Παύλου Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, το πόδι του Αγίου Κηρύκου, τι δεξί χέρι του Αγίου Διονύσιου του Αρεοπαγίτη και η κάρα του Αγίου μάρτυρος Σεργίου.

Η Μοναστική δύναμη της Μονής, σύνολο μοναχών, δοκίμων και των εντός Aγίου Όρους εξαρτηματικών αδελφών, κυμαίνεται σήμερα περίπου 60 άτομα. Oι εκτός Aγίου Όρους εξαρτηματικοί μοναχοί που διαβιούν στα Mετόχια της Mονής ανέρχονται περίπου στα 40 άτομα. Έτσι η συνολική δύναμη των εντός και εκτός Aγίου Όρους μοναχών ανέρχεται στους 120-130 μοναχούς.
Νικολέτα Π. Α4

Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής είναι ο Αρχιμανδρίτης Αλέξιος Ξενοφωντινός.  Η Μονή ιδρύθηκε λίγο πριν το 998. Η σημερινή μορφή της μονής είναι αποτέλεσμα σειράς επισκευών και επεκτάσεων που ολοκληρώθηκαν στο τέλος περίπου του 18ου αιώνα. Η Μονή Ξενοφώντος έχει δύο Καθολικά τιμώμενα στον Άγιο Γεώργιο.Η πρωτοτυπία οφείλεται σε κάποια εκτεταμένη διεύρυνση του παλιού μικρού περιβόλου στα πρώτα χρόνια του 19ου αιώνα, που δημιούργησε την ανάγκη ανέγερσης νέου μεγαλύτερου Καθολικού σε άλλη θέση. Το παλαιότερο είναι από τα μικρότερα του Αγίου Όρους και ο νάρθηκας του εφάπτεται ουσιαστικά στην ανατολική πλευρά της Τράπεζας.  . Η μονή κατέχει ως μέγα θησαύρισμα τη θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου της Οδηγήτριας. H μονή Ξενοφώντος έχει εξαρτήματά της, τη Σκήτη Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, δύο Κελλιά, του Aγίου Τρύφωνα και του Αγίου Νεκταρίου που βρίσκονται στην γεωγραφική της περιοχή, και το αντιπροσωπείο της του Αγίου Ανδρέα στις Καρυές. Σε αυτά εγκαταβιώνουν πέντε μοναχοί. Επίσης διαθέτει τέσσερα Καθίσματα. Στα εξαρτήματά της διαβιούν δεκαπέντε μοναχοί. 
Ιωάννα-Ειρήνη Μ. Α3

Σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε στη βυζαντινή εποχή και ήταν αφιερωμένη στο Γενέσιο της Θεοτόκου. Το 1235 καταστράφηκε από πειρατές, οι μοναχές της σφαγιάσθηκαν και η ηγουμένη της Ολυμπίας θανατώθηκε μαρτυρικά. Το 1433 επανιδρύθηκε και το 1454 αναζωογονήθηκε όταν εγκαταστάθηκαν εδώ ο ιερομόναχος Ραφαήλ και ο διάκονος Νικόλαος. Το 1463 η μονή καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Τούρκους, με αφορμή μία εξέγερση των κατοίκων. Οι μοναχοί και οι πιστοί σφαγιάσθηκαν, και βρήκαν μαρτυρικό θάνατο ο ηγούμενος Ραφαήλ, ο Νικόλαος, και η μικρή Ειρήνη, κόρη του τοπικού άρχοντα. Η μονή ερειπώθηκε και στα χρόνια της Τουρκοκρατίας υπήρχε μόνο ένα εξωκκλήσι της Παναγίας.
Μετά την Τουρκοκρατία, τα κτήματα της περιοχής περιήλθαν σε ιδιώτες και κατά τις εργασίες οικοδόμησης νέου ναΐσκου, το 1959, αποκαλύφθηκαν και ταυτίστηκαν από τους κατοίκους τα ερείπια της μονής και οι τάφοι με τα λείψανα των τριών αγίων και της οσίας Ολυμπίας. Η σημερινή, γυναικεία μονή ιδρύθηκε το 1963 και εγκαινιάσθηκε το 1969.

Το συγκρότημα είναι κτισμένο στη δεκαετία του 1960 και διαθέτει ευρύχωρες εγκαταστάσεις και ξενώνες για τη φιλοξενία των προσκυνητών. Το καθολικό, λόγω της διαμόρφωσης του εδάφους, αποτελείται από δύο ναούς, που έχουν κτιστεί ο ένας επάνω στον άλλο προκειμένου να περιλάβουν τους τάφους των νεοφανών αγίων. Στον επάνω ναό, που είναι αφιερωμένος στον Άγιο Ραφαήλ, βρίσκεται ο τάφος του, ενώ στον κάτω, που είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου βρίσκονται οι τάφοι του αγίου Νικολάου, της αγίας Ειρήνης και του πατέρα της.

Η μονή εορτάζει την Τρίτη της Διακαινησίμου, ημέρα της καταστροφής από τους Τούρκους και μαρτυρίου των αγίων.
Ραφαέλα Μ α'3

Ο Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης, υπήρξε ανάδοχος του Γέροντα Παϊσίου. Αναδείχθηκε ως μια από τις αγιότερες μορφές της Ορθοδοξίας των τελευταίων αιώνων. Ο Όσιος Αρσένιος κοιμήθηκε το 1924 στην Κέρκυρα μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών. 

Ευτυχία Ζιάγκα α2

Είναι ελληνική, κοινοβιακή από το 1968 και εορτάζει στις 6 Δεκεμβρίου του Αγίου Νικολάου. Κατέχει τη θαυματουργή εικόνα του Αγ. Νικολάου του Στρειδά. Ονομάζεται έτσι, όταν καθώς την εβγάλαν από τη θάλασσα που είχε παραμείνει για εκαντοτάδες χρόνια αναλλοίωτη, στο μέτωπο του Αγίου ήταν κολημμένο ένα στρείδι που όταν το έβγαλαν έτρεξε αίμα. Είναι το μικρότερο μοναστήρι του Αγίου Όρους, σε μορφή κάστρου με μια υποτυπώδη αυλή.

Βρίσκεται πάνω σε βράχο, ο οποίος όμως πριν κάποια χρόνια άρχισε να αποσαθρώνεται. Χάρη στις επεμβάσεις τις Κ.Ε.Δ.Α.Κ., ο βράχος αυτός ενισχύθηκε με ενέσεις τσιμέντου και έτσι σταθεροποιήθηκε. Το υδραγωγείο που βρίσκεται έξωθεν της μονής με τις καμάρες του, κρίνεται λίαν αξιόλογο αρχιτεκτονικά.

Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής είναι ο Αρχιμανδρίτης Τύχων Σταυρονικητιανός.


Μελινα Ρ.  Α4