• een moedervlek wordt dikker, verandert van kleur of krijgt een grillige vorm 

• jeuk aan een moedervlek 

• een korstje of zweertje op een moedervlek 

• bloedende moedervlekken 

• bleekroze huidafwijkingen met in het midden een witte, ruwe, schilferige plek 

• gladde, glazige knobbeltjes die langzaam groeien, eventueel met zweertjes en korstjes eromheen

Diagnostiek
Als je met een huidaandoening bij je huisarts komt, dan zal deze de verandering in je huid beoordelen, eventueel een klein stukje weefsel wegnemen (biopt), een diagnose stellen en aansluitend direct starten met de behandeling. Ook kun je worden doorverwezen naar een specialist, bijvoorbeeld een dermatoloog of een plastisch chirurg. In sommige gevallen wordt geen biopt genomen, maar kiest de arts ervoor het hele knobbeltje in één keer te verwijderen.

Behandeling

Pijnbestrijding
- Paracetamol
- NSAIDS
- Opioïden
- Complementaire zorg
- Anti epilepticum
- Anti deprisivum
- Radiotherapie
- Spinaalkatheter
- Invasieve behandeling

Meetinstrumenten
Ozon Monitoring Instrument (OMI) OMI is 's werelds eerste meetinstrument dat in één dag de volledige atmosfeer zeer gedetailleerd (tot op stadsniveau, 20 x 20 km2) in kaart brengt.

Prognose
De prognose voor mensen met kwaadaardige melanomen is de laatste vijfentwintig jaar sterk verbeterd en mensen met een melanoom hebben nu redelijk goede vooruitzichten. Ongeveer driekwart van de mensen waarbij een melanoom wordt verwijderd zal geen verdere problemen ontwikkelen. 

De prognose is afhankelijk van de fase waarin de tumor verkeert. De meeste gevallen van fase één melanoom worden genezen met een kleine chirurgische ingreep om de tumor te verwijderen (zie hierboven). De meeste gevallen van fase twee worden ook genezen door een kleine operatie (maar iets minder genezingskans dan fase één). Voor fase drie is er nog steeds een kans op genezing,  maar veel minder dan bij fase één of twee. Mensen met fase vier melanoom (gevorderd en gemetastaseerd melanoom) genezen waarschijnlijk niet maar behandeling kan vaak de voortgang van de kanker wel vertragen. 

De behandeling van kanker is een gebied in ontwikkeling van de geneeskunde. Nieuwe behandelingen worden verder ontwikkeld en de informatie over de prognose hierboven is zeer algemeen. De specialist die jouw geval kent, kan preciezere informatie over jouw vooruitzichten geven en je vertellen hoe goed jouw type en stadium van kanker waarschijnlijk zal reageren op de behandeling. 

Rol VP
Vragen beantwoorden.
Voorlichting geven.
Observeren en rapporteren.

diagnostiek:
-rectaal onderzoek: de arts voelt met zijn vinger via de anus en de endeldarm of de prostaat vergroot is en/of afwijkingen vertoont
-bloedonderzoek: hierbij kijkt de arts naar de hoeveelheid PSA in uw bloed. PSA is een eiwit dat alleen door de prostaat wordt gemaakt. Bij prostaatkanker kan de hoeveelheid PSA in het bloed verhoogd zijn.
vervolg:
wanneer de arts vermoed dat er prostaatkanker is, verwijst hij de patient door naar de uroloog. de uroloog herhaald het rectaal onderzoek en het bloedonderzoek en doet uitgebreiderdere onderzoeken, zoals een echografie via de anus. soms neemt de uroloog dan een biopt weg. 
wanneer de uitslag een kwaadaardige tumor is, dan is er soms verder onderzoek nodig, dit ligt eraan hoever de tumor is. 
onderzoeken: 
- botscan
- MRI- scan
- CT- scan
- PET-CT- scan
- lymfeklierverwijdering.

belasting voor de client/ fam:
fam: voor naasten van de client komen er meer taken bij. de zorg kan erg intensief zijn. deze mensen worden ookwel mantelzorgers genoemd. 
client: voor iemand met kanker veranderd er veel in het leven. mensen kunnen niet alles meer doen wat ze gewend waren. mensen moeten zelf steeds meer onderzoeken hoe ze zoveel mogelijk zelfstandig verder kunnen leven. dit zijn mogelijkheden om zelfstandig keuzes te kunnen maken over de toekomst met kanker:
- zelf informatie zoeken over ziekenhuizen. mensen kunnen dan bewuste keuzes maken over de behandeling 
- in overleg met arts zelf de behandeling kiezen. 

Borstkanker kan op alle plaatsen in de borst ontstaan. 

Een ander woord voor borstkanker is mammacarcinoom. Er zijn allerlei soorten borstkanker.

Hieronder bespreken we de volgende soorten: 

Ductaal of lobulair

Ductale kankers komen het meest voor: in 85 procent van de gevallen gaat het om een ductale vorm van borstkanker. 

Carcinoom in situ

Het kan ook zijn dat er bij jou een borstkanker in situ gevonden wordt, dit heet ook wel carcinoom in situ. Dit betekent dat het een voorstadium van borstkanker is. Ook dit voorstadium kan weer worden onderverdeeld naar de plek waar het ontstaat: ductaal carcinoom in situ (DCIS) of lobulair carcinoom in situ (LCIS). Dit voorstadium van kanker wordt ook wel niet-invasief genoemd.

Invasief

Je spreekt van invasieve borstkanker wanneer de kankercellen zich verder verspreiden dan de plek waar ze zijn ontstaan. Dit is niet hetzelfde als uitgezaaide borstkanker. Je spreekt pas van uitgezaaide borstkanker als de kankercellen zich buiten de borst hebben verspreid.

Ook invasieve borstkanker kun je weer onderverdelen naar de plek waar het ontstaan is:

Meer soorten tegelijk

Niet alle kanker in de borst hoeft van dezelfde soort te zijn. Er kunnen zich in één borst verschillende soorten kanker tegelijk voordoen, bijvoorbeeld zowel een ductaal en lobulair carcinoom.

Hormoongevoelig of hormoonongevoelig

Dit heet ook wel hormoon-positief en hormoon-negatief. Hormoongevoelig betekent dat hormonen de tumor kunnen stimuleren om te groeien en te delen. Wanneer de hormonen de tumor niet kunnen stimuleren om te groeien, spreek je van hormoonongevoelige borstkanker. Dat is belangrijk om te weten voor de behandeling, hormonale therapie werkt namelijk alleen bij hormoongevoelige borstkanker. De hormonen waar de tumor gevoelig voor kan zijn, zijn oestrogeen en progesteron. Een hormoongevoelige tumor kan dus oestrogeen(ER)-positief en/of progesteron(PR)-positief zijn. 80% van alle borstkankers is oestrogeen positief. Ongeveer 65% van deze oestrogeen-positieve tumoren is ook progesteron-positief.

HER2/neu

HER2/neu is een eiwit dat op je cellen zit. Het wordt ook wel HER2 genoemd, dit staat voor Humane Epidermale groeifactor Receptor 2. Als je te veel van dit eiwit op een cel hebt, wordt de groei te veel gestimuleerd en kan er kanker ontstaan. Je spreekt dan van HER2/neu -positieve kanker. Dit is belangrijk om te weten, omdat er bestaan medicijnen die zich specifiek op dit eiwit richten. Deze doelgerichte therapie werkt alleen bij HER2/neu positieve kanker.

Triple negatieve borstkanker

Wanneer de kankercellen negatief zijn voor oestrogeen, progesteron en HER2/neu, spreek je van triple negatieve borstkanker. Drie keer negatief dus. Bij deze vorm van borstkanker hebben hormonale therapie en trastuzumab (merknaam Herceptin) dus geen effect.

Het lichaam bestaat uit miljarden bouwstenen: de cellen. Ons lichaam maakt voortdurend nieuwe cellen aan om te groeien, of om beschadigde en verouderde cellen te vervangen. Bij celdeling ontstaan uit één cel twee nieuwe cellen. Ook die delen zich weer. Zo zijn er dagelijks miljoenen celdelingen. Normaal regelt het lichaam de celdeling goed. In elke cel zit informatie die bepaalt wanneer de cel moet gaan delen en daar weer mee moet stoppen.

Ongewone celdeling
Bij zo veel celdelingen kan er wel eens iets misgaan. Dit kan gebeuren door toeval, maar ook door schadelijke invloeden, bijvoorbeeld door roken of  te veel zonlicht. Meestal zorgen reparatiegenen voor herstel van de schade. Maar soms werkt dat beschermingssysteem niet. De genen die de deling van een cel regelen, maken dan fouten. Bij een aantal fouten in dezelfde cel, kan die cel zich ongecontroleerd gaan delen. Zo kan er kanker ontstaan.

Een knobbeltje of plekje is vaak iets stugger of harder is dan de rest van het borstweefsel. Soms is het kogelrond en glijdt het onder de vingers weg als een knikker. Maar het kan ook aanvoelen het als een verdikte schijf of als een strengetje achter de tepel.

Veranderingen aan of rond de tepel

Veranderingen aan de huid van de borst 

Andere veranderingen

Nieuwe behandelmethoden: 

Beweging tijdens chemotherapie

Al een aantal jaren wordt in meerdere ziekenhuizen tijdens de chemotherapie bewegingstherapie aangeboden. De bedoeling was om bijwerkingen te verminderen. In het Antoni van Leeuwenhoek is nu een onderzoek hiernaar afgerond. Daaruit blijkt dat vrouwen met borstkanker die een bewegingsprogramma volgden tijdens de chemotherapie, minder last hadden van vermoeidheid, conditieverlies, misselijkheid en pijnklachten in vergelijking met vrouwen die geen bewegingsprogramma volgden. 
 

Bij 5 tot 10% van de vrouwen met borstkanker speelt erfelijkheid een rol. Iemand met een erfelijke aanleg voor borstkanker heeft ook meer risico op het krijgen van deze ziekte.

Eerdere borstaandoening

Bij 15 tot 20% van de vrouwen die zijn genezen van borstkanker ontstaat binnen 20 jaar een tweede keer borstkanker. Na borstkanker is er dus verhoogde kans op kanker in de andere borst.

Sommige goedaardige afwijkingen kunnen een hogere kans op borstkanker geven. De controles in het ziekenhuis worden hier op aangepast.

Vrouwelijke hormonen: oestrogeen en progesteron

Hoe langer de borsten zijn blootgesteld aan de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron, hoe groter de kans op borstkanker. Daarom is er een verhoogde kans op borstkanker voor vrouwen die:

Dicht borstklierweefsel

Het borstweefsel bestaat uit melkklieren en vetweefsel. Als u meer melkklieren en minder vetweefsel heeft, heet dit dicht borstklierweefsel. Vrouwen met zeer dicht borstweefsel hebben een hoger risico op borstkanker dan vrouwen met gewoon borstklierweefsel.

Niet wetenschappelijk aangetoond

In de afgelopen jaren zijn er een aantal andere mogelijke oorzaken van borstkanker onderzocht. Van deze factoren is niet wetenschappelijk aangetoond dat ze kunnen bijdragen aan het ontstaan van borstkanker.

Grootte van borsten
soms wordt gedacht dat vrouwen met grote borsten meer kans hebben op het krijgen van borstkanker. Dat is niet juist: er is geen relatie tussen de grootte van de borsten en het risico op borstkanker.

Deodorant en anti-transpirant

Er verschijnen regelmatig berichten in de media die suggereren dat het gebruikt van deodorant borstkanker kan veroorzaken. Het gaat dan over de stoffen parabenen en aluminiumchloorhydraat. Er is op dit moment nog onvoldoende bewijs dat er een relatie is tussen het gebruik van bepaalde deodoranten/anti-transpiranten en het krijgen van borstkanker, ook als de oksel onthaard is.

Zonnebrandcrème

Er is geen verband gevonden tussen het smeren van zonnebrandcrème en borstkanker. Het is juist onverstandig om het niet te gebruiken: zonnebrandcrème beschermt tegen huidkanker.

Beugelbeha’s

Beugelbeha’s zijn geen risicofactor voor borstkanker. Deze beha's worden wel eens afgeraden na een borstoperatie, omdat ze de afvoer van de lymfe kunnen belemmeren. 

De afgelopen jaren worden lagere doses gebruikt bij het bestralen van kanker. Hierdoor is het risico op late gevolgen door bestralingen aanzienlijk lager.

Chemotherapie en late gevolgen
Chemotherapie kan ook tot ver na de behandeling effecten hebben. Concentratieverlies door chemotherapie wordt ook wel 'chemobrein' genoemd en heeft vaak ingrijpende gevolgen. Dit leidt vaak tot moeite met werken onder tijdsdruk, een lager werk- en denktempo en moeite met plannen en organiseren. Bepaalde middelen die gebruikt worden bij chemotherapie verhogen het risico van een beschadigde hartspier of veroorzaken ritmestoornissen. 

Het risico hierop is groter als je jonger bent dan vijftig, bij hoge bloeddruk, roken en een tweede reeks chemokuren. Sommige gevolgen van chemotherapie kunnen al meteen tijdens of kort na de behandeling optreden. Het zijn dus eigenlijk geen ‘late effecten’, toch noemen we ze hier omdat je er tot lang nadat je kanker hebt gehad last van kunt houden.

Onderzoek naar vernieuwende pijnstillende behandeling

Het UMC Utrecht doet onderzoek naar een vernieuwende pijnstillende behandeling van kanker die naar het bot is uitgezaaid. De bottumoren worden met ultrageluid verhit waardoor zenuwen in de buitenbekleding van het bot afsterven. De behandeling is bedoeld voor (borstkanker)patiënten die al bestraald zijn en nog steeds pijn hebben. 

Gemiddeld is vijf jaar na diagnose 87% van de borstkanker patiënten nog in leven. Maar omdat de overlevingskansen van veel dingen afhankelijk, bijvoorbeeld van het stadium, zit er veel verschil per patient. Over het algemeen geldt dat hoe hoger het stadium is, hoe lager de overleving is. Vrijwel iedereen met stadium 1 borstkanker is na drie jaar nog in leven. Na 10 jaar is nog 94% van de borstkanker patiënten met stadium 1 nog in leven. Bij stadium 4 is na drie jaar nog 42% in leven, na vijf jaar nog 22% en na 10 jaar nog 9% in leven.

Hoe groot de individuele kans is om borstkanker te overleven, hangt af van aantal factoren. De belangrijkste zijn: